Iğdırlı Öğrencilerden Çevreci Yalıtım Levhası

TÜBİTAK'ın ortaokul öğrencilerine yönelik proje yarışmasında fizik alanında Türkiye ikincisi olan Iğdırlı öğrenciler, organik atıkları kullanarak depreme dayanıklı, ses, ısı ve elektromanyetik dalga yalıtımı sağlayan biyokompozit levha geliştirdi.

Iğdır Azer-İshak Yaycılı Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri, sıfır atık anlayışıyla yürüttükleri projede, Ağrı Dağı eteklerinde yetiştirilen koyunlardan elde edilen yün, Tuzluca ilçesinin kil toprağı ile meyve suyu üretiminin ardından atık olarak kalan kiraz çekirdeklerini kullanarak çevre dostu bir yalıtım levhası geliştirdi.

Tamamı doğal malzemelerden oluşan levha, küflenmeyi önlemek amacıyla portakal ve limon kabuklarından elde edilen D-limonenle kaplandı.

Iğdır Üniversitesinde yapılan laboratuvar testlerinde levhanın santimetrekare başına 13,2 kilograma kadar baskıya dayanabildiği tespit edildi.

Geliştirdikleri projeyle TÜBİTAK'ın 2204 B Ortaokul Öğrencileri Proje Araştırma Yarışması, Türkiye finallerinde fizik alanında ikincilik elde eden öğrenciler, ürünün yapı sektöründe kullanılabilecek çevreci bir alternatif olmasını hedefliyor.

Proje danışmanı öğretmen Özlem Demirtaş, AA muhabirine, geliştirdikleri biyokompozit levhanın tamamen organik atıklardan üretildiğini söyledi.

Levhanın kiraz çekirdeği, koyun yünü ve kil toprağından oluştuğunu belirten Demirtaş, "Hem ısı hem ses yalıtımı sağlayan hem de elektromanyetik dalgaları sönümleyen bir malzeme geliştirdik. Üç nokta eğilme testlerinde yaklaşık 13,2 kilograma kadar yük taşıyabildiğini gördük. Bu da depreme karşı dayanıklılığını ortaya koydu." dedi.

Projeyle TÜBİTAK Türkiye ikinciliği elde ettiklerini dile getiren Demirtaş, organik atıkların yapı malzemesi olarak değerlendirilmesine yönelik dünyadaki çalışmaları örnek aldıklarını ifade etti.

"Amacımız kentteki doğal atıkları ekonomiye kazandırmak"

Iğdır'ın önemli bir sıfır atık potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Demirtaş, "Amacımız kentteki doğal atıkları ekonomiye kazandırmak. İnşaat mühendisleriyle de görüştük. Malzemeyi başarılı buldular ve geliştirilebilir, uygulanabilir hale gelmesi için destek vereceklerini söylediler." diye konuştu.

Projede görev alan öğrencilerden Sarı Almak da kil toprağını ısı ve ses yalıtımındaki başarısı, koyun yününü ise hem çevreye bırakıldığında oluşturduğu atığı değerlendirmek hem de yüksek yalıtım özelliği nedeniyle tercih ettiklerini anlattı.

Kiraz çekirdeğinin odunsu yapısıyla ısı yalıtımına katkı sağladığını belirten Almak, tarihi Horasan harcından ilham alarak karışıma süt proteini (kazein) eklediklerini, doğal malzemelerin bozulmasını önlemek amacıyla da D-limonen kullandıklarını söyledi.

Öğrencilerden Asel Sare Karaca ise levhanın suya dayanıklılığını artırmak için keten yağı, biyolojik dayanıklılık ve yangın direncini yükseltmek için de boraks kullandıklarını ifade etti.

Yaptıkları karşılaştırmalı testlerde biyokompozit levhanın piyasada yaygın kullanılan strafor köpüğe göre daha iyi performans gösterdiğini aktaran Karaca, "Numunemiz ısıyı daha iyi tuttu, sesi daha iyi soğurdu ve nemi daha iyi dengeledi. Elektromanyetik dalga sönümlenme testlerinde ise dalgaları 3 bin 162 kat daha iyi soğurduğunu tespit ettik." dedi.