İran'da Cumhurbaşkanlığı Seçimleri İkinci Tura Kaldı

İran'da 14'üncü cumhurbaşkanlığı seçimleri, adaylardan hiçbirinin ilk turda seçimi kazanmak için gerekli olan yüzde 50 oy oranına ulaşamaması nedeniyle ikinci tura kaldı.

İçişleri Bakanlığı Seçim Merkezi seçimlerin ikinci turuna, ilk turu önde bitiren Mesut Pezeşkiyan ve Said Celili'nin katılacağını açıkladı.

Kararın Gözetim Komisyonu tarafından onaylanması gerekiyor.

Seçim Merkezinin açıkladığı son verilere göre sayılan oylar 19 milyonu geçmişti. Oyların yaklaşık yüzde 43,5'ini alan reformist aday Mesut Pezeşkiyan yarışı önde götürüken, yakın rakibi muhafazakar Said Celili yüzde 37,7 oyla ikinci sıradaydı.

İran Devrim Muhafızları'nın eski komutanı ve parlamento başkanı olan Muhammed Bakır Galibaf yaklaşık yüzde 14 oy oranıyla üçüncü ve din adamı Mustafa Purmuhammedi yüzde 1'in altındaki oy oranıyla dördüncü sırada.

İkinci tur seçimleri 5 Temmuz Cuma günü yapılacak.

Devlete ait Tasnim haber ajansına göre seçime katılım oranı yüzde 40 civarındaydı. Bu sonuç resmi kaynaklarla da doğrulanırsa, 1979 İslam devriminden bu yana İran'daki cumhurbaşkanlığı yarışındaki en düşük katılım oranı olacak.

İran'da 61,5 milyon kayıtlı seçmen bulunmasına rağmen bu seçime katılımın düşük olması bekleniyordu. Mart ayındaki parlamento seçimlerinde ve 2021'deki son cumhurbaşkanlığı seçimlerinde katılım rekor düşük seviyelere gerilemişti.

Seçimler sırasında Sistan-Belucistan eyaletinde kimliği belirsiz silahlı kişilerin seçim sandıklarını taşıyan bir araca saldırması sonucu iki güvenlik gücü üyesi öldürüldü.

Ülke genelinde yaklaşık 59 bin noktada sandık kuruldu.

Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin Mayıs ayında helikopter kazasında ölmesi sonrası yapılan seçimlerde 6 adayın seçime girmesi rejim tarafından onaylanmıştı.

Ancak bu adaylardan ikisi, muhafazakar oyların bölünmesini önlemek için yarıştan çekilmişti. Bu çekilmelerin dini liderliğin isteğiyle gerçekleştiği yorumu yapılmıştı.

Bugün yarışan dört cumhurbaşkanı adayı arasında olan Mesut Pezeşkiyan, kampanya sürecindeki söylemleri ile diğer isimlerden farklılaştı.

Reformcu kanatta yer alan eski sağlık bakanı Mesut Pezeşkiyan, kadınlara karşı katı başörtü kurallarını dayatan ahlak polisinin eylemlerinin "ahlaksız" olduğuna yönelik açıklaması ile dikkat çekmişti.

69 yaşındaki Pezeşkiyan bu dayatma için, “Eğer belli kıyafetleri giymek günahsa, bu nedenle kadınlara yapılanlar 100 kat daha büyük bir günah. Bir kimseye giyiminden dolayı baskı yapma izni verildiği dinin hiçbir yerinde yazmıyor” demişti.

Pezeşkiyan ayrıca İran ekonomisine büyük zarar veren yaptırımları ortadan kaldırmak için Batı ile ilişkileri iyileştirmeye ve nükleer müzakereleri yeniden canlandırmaya çalışacağına söz verdi.

Celili, İran’ın nükleer programı ile ilgili görüşmelerde ülkeyi temsil eden heyete başkanlık etmişti.

Mustafa Purmuhammedi, adaylar arasındaki tek din adamı konumunda.

Muhafazakar cumhurbaşkanı adayları Batı'yla ilişkilerin iyileştirilmesine karşı çıkıyor ve İran'ın yaptırımlara rağmen başarılı olabileceğini savunuyor.

İran, 2022 yılında ülkenin katı kıyafet kuralını ihlal ettiği iddiasıyla ahlak polisi tarafından gözaltına alınan 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin ölümünün ardından büyük bir protesto dalgasıyla sarsılmıştı.

İnsan hakları grupları, protestolar sırasında yüzlerce kişinin öldürüldüğünü ve binlercesinin gözaltına alındığını söylüyor.