İş Güvenliği Uzmanı İrfan Şaşmaz: "Trafo Yanlış Yere Yerleştirilmiş"

Emekli İş Güvenliği Başmüfettişi İrfan Şaşmaz, Manisa Soma'daki maden ocağında meydana gelen patlamada ihmallerin olduğunu belirtti. Trafonun yanlış yere yerleştirildiğine dikkat çeken Şaşmaz, ilgili mevzuatın eksik olduğunu belirtti.

Maden Mühendisi Emekli İş Güvenliği Başmüfettişi İrfan Şaşmaz, Manisa Soma'da meydana gelen maden ocağındaki acı bilançoyu değerlendirdi. 238 kişinin yaşamının yitirdiği maden ocağında tedbirsizliklerin olduğunu belirten Şaşmaz, kanunların iş güvenliğinde yetersiz kaldığını söyledi.

Trafo patlaması ile kömür tozunun oluşturduğu etkiyi filmler eşliğinde gösteren Şaşmaz, kömür tozunun patlamayı şiddetlendirdiğini belirtti.

"PATLAMA OLMAZSA, GÖÇÜK OLMAZ"

Trafo patlamasının öldürücü etkisi olmadığını belirten Şaşmaz, "Yeraltında, maden ocağında trafo patladığında oluşan basınç sebebiyle yollarda biriken kömür tozunu havaya kaldırır. Havaya kalkan toz trafo patlamasında oluşan kıvılcımla patlar. Bir dizi patlama gerçekleşir. Bütün ocak bir anda patlar. Bu patlama sebebiyle alev bulutu oluştuğunda ortamda oksijen bırakmaz. Çıkan dumanlar karbonmonoksit ve karbondioksit. Bunları insan bir kere teneffüs ettiğinizde ölürsünüz. Hücrelere oksijen yerine karbonmonoksit nakli gerçekleşir. Peşinden ölüm gerçekleşir. Bazı işçiler göçük oldu diyorlar. Göçük patlama şiddetiyle olur. Patlama olmazsa, göçük olmaz" şeklinde konuştu.

"TRAFO YANLIŞ YERE YERLEŞTİRİLMİŞ"

Trafonun yanlış yere yerleştirildiğinin ifade eden İrfan Şaşmaz, şunları söyledi: "Bir defa maden ocağında trafonun uygun bir yere yerleştirilmesi gerekiyordu. Trafonun patlamasını önleyecek bir dizi tedbir var. Aşırı yüklenmelerde hemen devreyi kesecek, devre kesicilerle donatılmış olması gerekiyor. Bu tedbirlerin alınmadığını görüyoruz. Trafonun da uygun bir yere yerleştirilmediği anlaşılıyor. Trafoyu ana yola yerleştirmişler, trafo patlayınca tozları yoldan havaya kaldırmış. Bu trafo dinamit depoları için yönetmeliğin öngördüğü tedbir bunlar için de alınsaydı, yani bu trafo 90 derecelik dirsekle girilen bir hücreli odaya yerleştirilmiş olsaydı böyle bir kaza olmazdı. Trafoyu uygun bir yere yerleştir, patlasa bile bir kaza olmaz."

Patlamanın etkisiyle oluşan kömür tozlarının facianın boyutunu arttırdığını dile getiren Şaşmaz, burada temizleyici sistemlerin kullanmadığını söyledi.

İrfan Şaşmaz, "Bu tozların temizlenmiş olması gerekiyordu. Toz toplayıcı sistemler var. Bunlar kurulmuş olsaydı toz da birikmezdi. Bu olay olmazdı. Bu kadar can gitmezdi. Bunların hepsi ihmal" diye konuştu.

"MEVZUATTA HÜKÜM YOK"

Madencilik yönetmeliğinde eksikliklerin bu tür kazalara yol açtığını dile getiren Emekli İş Güvenliği Başmüfettişi İrfan Şaşmaz, "Burada mevzuatımızı eleştiriyoruz. Çünkü mevzuatımızda yeni yayınlanana maden yönetmeliğinde yer altına alınan trafoların konulup konulmayacağı bir hükme bağlanmamış. Yönetmelik, yeraltına trafo konulamaz diyebilirdi. Bu bir tedbir. Orayı denetleyen müfettişler mevzuata bağlı. Mevzuatı almışlar ellerine alıp bakmışlar bir noksanlık yok. Çünkü mevzuatta hüküm yok" dedi.

Risk analizi yapacak deneyimli uzmanların sayısının az olduğunu belirten İrfan Şaşmaz, "Trafonun ana nakliyat yolunun üzerindeki bir cebe yerleştirilmesine rıza göstermişler" diye konuştu.

Trafonun yağla soğutulan bir trafo olabileceğini belirten Şaşmaz, "Eğer bu yağla soğutulan bir trafoysa patlama sırasında o yağ da patlama sırasında alev bulutunu fazlalaştırır" dedi.

"CEZA DAVASINDAN BİR ŞEY ÇIKMIYOR"

Yaşanan kazanın ardından bir ceza davasının açılacağını belirten İrfan Şaşmaz, "Bir ceza davası açılıyor. Birden çok kişinin ölümüne yol açmakla yargılanacaklar. Bunları cezası 2-15 yıl arasında değişen hapis o da bilinçli taksir kapsamına sokulursa yüzde 50 arttırılabilir. En fazla 22,5 yıl hapis. Ceza davasından bir şey çıkmıyor. Burada önemli olan her bir ölenin yakınının açacağı maddi manevi tazminat davasıdır. Buradan her bir işçi için çıkacak rakam 1-1,5 milyon arası olur" dedi. - İSTANBUL