İsrail'de oyların büyük bölümü sayıldı! Netanyahu'ya soğuk duş

İsrail'de parlamento seçimlerinde oyların yüzde 72,4'ü sayılırken Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun 54, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun ise 48 sandalye kazanması bekleniyor. Her iki blok da hükümet kurmak için gereken 61 milletvekiline ulaşamazken, Arap partilerinin 18 sandalyeyle kilit konuma gelmesi dikkat çekti.

OYLARIN YÜZDE 72,4'Ü SAYILDI

İsrail'de parlamento seçimlerinin ardından oy sayımı devam ediyor. İsrail medyasının aktardığı son verilere göre, oyların yüzde 72,4'ünün sayılmasıyla Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun 54, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun ise 48 sandalye kazanacağı öngörülüyor.

120 sandalyeli İsrail Meclisi Knesset'te hükümet kurmak için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Mevcut tabloya göre Netanyahu'nun bloğu çoğunluğun 7, muhalefet bloğu ise 13 sandalye gerisinde bulunuyor.

ARAP PARTİLERİ KİLİT KONUMDA

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin toplam 18 sandalye kazanması bekleniyor. Arap partilerinin oluşturduğu Ortak Liste'nin 12, Birleşik Arap Listesi olarak da bilinen Ra'am Partisinin ise 6 milletvekili çıkarması öngörülüyor.

Bu sonuçların kesinleşmesi halinde Arap partilerinin parlamentodaki konumu, olası koalisyon görüşmelerinde belirleyici olabilecek.

LİKUD İLK SIRADAKİ YERİNİ KORUYOR

Merkezi Seçim Komitesinin verilerine dayandırılan tahminlere göre, Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi 27 sandalyeyle ilk sırada yer alıyor. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi'nin ise 21 milletvekili kazanarak ikinci sırada yer alması bekleniyor. Eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in Together (Birlikte) ittifakının 11 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.

DİĞER PARTİLERİN SANDALYE DAĞILIMI

Muhalefet kanadındaki Demokratlar Partisi ile Avigdor Liberman'ın liderliğindeki İsrail Evimiz (Yisrael Beiteinu) Partisi'nin sekizer sandalye kazanması bekleniyor. İktidar bloğunda ise Ultra-Ortodoks Yahudileri temsil eden Şas Partisi ile Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin yedişer milletvekili çıkarması öngörülüyor.

Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefiklerinden Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) Partisi'nin 7, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi'nin ise 6 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.

NETANYAHU'NUN HÜKÜMET KURMASI İÇİN 7 SANDALYE DAHA GEREKİYOR

Oyların yüzde 72,4'ünün sayılmasıyla ortaya çıkan sonuçlar, Netanyahu'nun liderliğindeki iktidar bloğunun parlamentoda çoğunluğu sağlayamadığını gösteriyor. Muhalefet bloğu da tek başına hükümet kurmak için gerekli 61 milletvekiline ulaşamıyor.

Oy sayımı devam ederken sonuçların geçici olduğu ve kalan oyların sayılmasıyla sandalye dağılımının değişebileceği belirtiliyor.

ESKİ BAŞBAKAN BENNETT: BİZLER GÖRÜŞMELERE VE KOORDİNASYONA BAŞLADIK BİLE

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett, Netanyahu yönetiminin seçimlerden yenilgiyle çıktığını savundu.

Bennett, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "İttifaka dayalı Siyonist bir hükümet kurmak için elimizden gelen her şeyi yapacağız. Netanyahu kaybetti; 7 Ekim hükümeti ise gönderilecek! Askerlikten kaçanlardan oluşan koalisyon, 68 sandalyeden 50 sandalyeye düştü."

Sonuçların henüz kesinleşmediğine dikkat çeken Bennett, "Resmi sonuçları sabırla bekleyeceğiz, zira hâlâ pek çok şey değişebilir. Ancak daha şimdiden, değişim bloğunun liderleri olarak bizler görüşmelere ve koordinasyona başladık bile" dedi.

LAPİD: NETANYAHU EZİCİ BİR YENİLGİYE UĞRADI

Bennet ile birlikte Birlikte Listesi’nin bir diğer lideri olan eski Başbakan Yair Lapid ise, "Kimsenin kafanızı karıştırmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu, ezici bir yenilgiye uğradı. Bu tam bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi" ifadelerini kullandı.

SMOTRİCH MUHALEFETİN KUTLAMALARINI REDDETTİ

Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, genel seçimlere ilişkin sandık çıkış anketlerinin açıklanmasının ardından muhalefet liderlerinin Başbakan Binyamin Netanyahu yanlısı bloğun yenilgiye uğradığı yönündeki kutlama ve açıklamalarını reddetti.

İsrail'in The Times of Israel gazetesinde yer alan habere göre Smotrich, Kudüs'teki Dini Siyonizm Partisi'nin seçim merkezinde destekçilerine hitap etti.

Smotrich, işgal altındaki Batı Şeria için kullanılan İncil'deki ifadeye atıfta bulunarak, "Kutlamanıza izin vermeyeceğiz. Yahuda ve Samara'daki (Yahudilerin Batı Şeria'ya verdiği isim) yerleşim devrimimizi geri çevirmeyi başaracaklarını düşündükleri için kutluyorlar." ifadelerini kullandı.

İsrail'deki muhalefetin hedefine ulaşamayacağını savunan Smotrich, "Başaramayacaklar. Gazze'de Yahudi yerleşimleri yükselecek." tehdidinde bulundu.

ESKİ GENELKURMAY BAŞKAN YARDIMCISI GOLAN’DAN ARAP PARTİLERİYLE KOALİSYON ÇAĞRISI

İsrail'de muhalefetteki Demokratlar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetine karşı muhalefetin kuracağı koalisyona Arap partilerinin dahil edilmesi yönünde açıklamada bulundu.

İsrail merkezli Haaretz gazetesinde yer alan habere göre Golan, genel seçimlerde oy verme işleminin sona ermesinin ardından değerlendirmelerde bulundu.

Golan, "Demokratik ve yasal süreçlerle seçilen her milletvekili siyasi sistemimizin meşru bir parçasıdır." ifadelerini kullanarak, Filistinli Arapları temsil eden partilerin koalisyona dahil edilmesi yönünde açıklamada bulundu.

İsrail'deki aşırı sağcı iktidarın değişmesi gerektiğine dikkati çeken Golan, "Yıkım hükümetini değiştirecek demokratik bir çoğunluk varsa bunu yapmalıyız." değerlendirmesinde bulundu.

KOALİSYON SENARYOLARI GÜNDEMDE

Netanyahu'ya destek veren blok veya muhalif partilerin hükümeti kurmak için gerekli sandalyeye ulaşamaması nedeniyle İsrail'de bir kez daha koalisyon belirsizliği ortaya çıktı.

Seçimlerin ardından koalisyon hükümeti senaryoları ülkenin gündemine oturdu. Koalisyon hükümetleriyle yönetilen ve adı sık sık erken seçimlerle anılan İsrail'de dünkü genel seçimlerin ardından 3 senaryo öne çıkıyor.

İLK SENARYO: EİSENKOT'UN LİDERLİĞİNDE AZINLIK HÜKÜMETİ

İsrail'de dillendirilen senaryoların başında Yashar Partisi lideri Eisenkot'un liderliğinde kurulacak azınlık hükümeti geliyor.

Sandık çıkış anketlerine göre, Eisenkot ve ona destek vermesi muhtemel partilerin sandalye sayısı 52 olarak gösteriliyor ve koalisyon hükümetini kuracak sayıya ulaşamıyor. Bu durumda, bu bloğa dışardan partilerin destek vererek azınlık hükümeti kurulabileceği dile getiriliyor.

Bu senaryoda gözler İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilere çevriliyor. Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi, Netanyahu'yu devirmek için Bennett-Lapid liderliğindeki koalisyona destek vermişti. Abbas'ın dışardan desteğiyle Bennett-Lapid ortaklığında koalisyon hükümeti kurulmuştu. Ancak, Abbas Eisenkot liderliğindeki bloka destek verse bile milletvekili sayısı 59'da kalıyor ve hükümeti kurmaya yetmiyor.

Bu nedenle Eisenkot'un öncülüğündeki blokun azınlık hükümeti kurması için Ortak Liste'nin de desteğine ihtiyacı var. Ortak Liste'nin böyle bir desteği verip vermeyeceği veya Eisenkot'un Filistin asıllıların desteklediği bir azınlık hükümetini kabul edip etmeyeceği şu an için belirsizliğini koruyor.

İKİNCİ SENARYO: NETANYAHU VE EİSENKOT'UN DÖNÜŞÜMLÜ BAŞBAKANLIĞI

Bir başka senaryo ise Netanyahu ve Eisenkot'un dönüşümlü başbakanlık konusunda anlaşarak ulusal birlik hükümeti kurması olarak öne çıkıyor. Bu senaryoda, Likud, Yashar, Beyahad (Birlikte) Partisi, Demokrat Parti, Haredilerin Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partilerinin bir araya gelerek geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurması dillendiriliyor.

Toplamda 81 sandalye çıkarması beklenen bu partiler koalisyon hükümetini kurmak için gerekli sandalye sayısının üzerinde milletvekiline sahip ancak bu senaryoda da birçok soru işareti var.

Zira Eisenkot, seçimlerden önce yaptığı açıklamalarda sık sık Netanyahu ile koalisyon masasına oturmayacağını dile getirmişti. Ayrıca Eisenkot, Lapid-Bennett bu ulusal birlik hükümetinde yer alacak Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin temsil ettiği Haredilerin (Ultra-Ortodoks Yahudiler) zorunlu askerliğe tabi tutulmasını istiyor.

Şas ve Birleşik Tevrat ise bu tasarıya uzun zamandır karşı olduğunu, bu tasarıyı çıkarmak isteyen bir hükümette yer almayacağını dile getiriyor.

İRAN'A OLASI SALDIRILAR KOALİSYON HÜKÜMETİNDE BELİRLEYİCİ OLABİLİR

Ulusal birlik hükümeti için söz konusu partilerin bir araya gelmesi zor görünse de olası İran saldırısının dengeleri değiştirebileceği ifade ediliyor.

Tel Aviv'in ABD ile birlikte İran'a olası saldırıları yeniden başlatması halinde Eisenkot'un hem ABD Başkanı Donald Trump, hem de İsrail kamuoyunun baskısıyla Netanyahu ile ulusal birlik hükümetine katılabileceği yorumları yapılıyor.

SON SENARYO: YENİDEN ERKEN SEÇİM

İsrail'de dile getirilen üçüncü senaryo ise tarafların koalisyon hükümetini kurma konusunda anlaşmaya varamaması halinde ülkede yeniden erken seçime gidilmesi olarak öne çıkıyor.

CUMHURBAŞKANI HERZOG, EN GÜÇLÜ GÖRDÜĞÜ ADAYI HÜKÜMETİ KURMAKLA GÖREVLENDİRECEK

Kesin sonuçların açıklanmasından sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, koalisyon kurmaya en yakın gördüğü adayı hükümeti kurmakla görevlendirecek.

Hükümet kurmak için görevlendirilen isim, sert geçmesi beklenen koalisyon pazarlıkları için 28 günlük bir süreye sahip olacak ve ihtiyaç halinde bu süreye 14 gün daha eklenebilecek.

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği isim hükümeti kuramazsa, cumhurbaşkanı yeniden istişare yaparak Meclis içinde başka bir isme hükümet kurması için görev verebilir. Bu ismin 28 gün içinde koalisyon kurması gerekiyor. Eğer hala hükümet kurulamazsa, İsrail Meclisinin içinden bir kişinin 61 milletvekilinin imzasını toplaması için 21 günlük süre başlıyor. Eğer 61 milletvekili sağlanırsa bu kişinin iki hafta içinde hükümeti kurması gerekiyor. Eğer sağlayamazsa Meclis lağvediliyor ve ülkede 3 ay içinde seçime gidilmesi gerekiyor. Ülke, benzer koalisyon anlaşmazlıkları sebebiyle 2019 ile 2022 yılları arasında art arda beş kez erken genel seçime gitmişti.

Sandıkların 27 Ekim'de yerel saatle 22.00'de kapanmasıyla oy sayımı başlarken, kesin sonuçların, yapılacak itirazların da değerlendirmesinin ardından en geç 4 Kasım'a kadar açıklanması bekleniyor.