Macaristan Seçiminde ABD ve Rusya Orban'ı Destekliyor, AB Gergin
Macaristan'da yaklaşan seçimler, ABD ve Rusya'nın desteğini üzerine çeken Viktor Orban ile rakibi Peter Magyar arasındaki mücadelenin öne çıktığı bir süreç olarak kaydediliyor. Orban'ın zaferi, hem Avrupa Birliği hem de dünya ülkeleri için önemli sonuçlar doğurabilir.
Macaristan seçimi sadece ülke halkını değil, dünyaya yön vermek isteyen devletleri de harekete geçirdi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Budapeşte'ye giderek Orban'ın düzenlediği 'Macar-Amerikan Dostluk Günü' mitingine katıldı ve ABD olarak Orban'ın kazanması için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi. Orban'ın kazanmasını isteyen ikinci önemli güç ise Rusya. Kremlin yönetimi, Orban'ın kazanması halinde Macaristan'ı Avrupa'nın enerji dağıtım merkezi yapacaklarının ve Ukrayna üzerinden geçecek petrol boru hatlarının açılmasıyla ucuz enerji sağlayacaklarının sözünü verdi.
Orban'ın rakibi Peter Magyar, 45 yaşında olup çocukluğunda odasının duvarında Orban'ın posteri vardı. 2002'de Orban'ın Fidesz Partisi'ne üye olarak siyasete ilk adımını attı ve 2006'da Fidesz'in yükselen isimlerinden Judit Varga ile evlendi. Çift 2023'te boşandı. Magyar, 2024'te Orban hükümetinin bir cinsel istismar skandalını örtbas etmeye yardım etmekten suçlu bulunan bir adamı affettiğinin ortaya çıkmasının ardından ilgi odağı haline geldi. Adalet Bakanı olarak görev yapan eski eşi Varga, Macaristan Cumhurbaşkanı Katalin Novak ile birlikte istifa etti. Magyar ise Fidesz yetkililerini iki kadını günah keçisi ilan etmekle suçladı.
Magyar, verdiği bir röportajla bir gecede ulusal bir siyasi figüre dönüştü ve Mart 2024'te önderlik ettiği protesto gösterisine yaklaşık 35 bin kişi katıldı. Haziran 2024'teki seçimlerde oyların yüzde 30'unu alarak Orban'ın partisi Fidesz'in ardından ikinci oldu. Muhafazakar değerleri sahiplenen Magyar, seçimi kazanmaları halinde ekonomik sorunlara ve yolsuzluklara odaklanacağının sözünü veriyor. Dış politikada ise Orban'a kıyasla daha dengeli bir çizgi izleyen Magyar, AB'yle ilişkileri normalleştirmeyi ve dondurulan fonların serbest bırakılmasını hedefliyor.
Macaristan'daki seçimlerin sonuçlarını sabırsızlıkla bekleyen bir diğer aktör de Avrupa Birliği. Orban'ın bazı politika ve uygulamaları, Brüksel'i içinden çıkılmaz durumlarla karşı karşıya bıraktı. Orban yönetimindeki Macaristan, AB'nin orta çaplı bir ülke tarafından nasıl kilitlenebileceğini defalarca gösterdi. Orban, AB'de veto hakkını en çok kullanan lider olarak bugünkü çizgisine kademeli olarak geldi ve Ukrayna savaşıyla birlikte hamleleri daha agresif hale geldi. Rusya'ya yönelik yaptırım paketleri Orban tarafından frenlendi ve Ukrayna'ya yönelik mali desteğe ilişkin karar değişiklikleri Brüksel açısından bardağı taşıran son damla oldu.
Brüksel, hem Orban ile süren gerginliğin devam etmesine hem de muhalefet lideri Magyar yönetiminde temkinli bir yeniden başlangıca dayalı senaryolara hazırlanmaya başladı. Orban'ın zafer kazanması halinde AB'nin işinin şimdikinden daha zor olacağına kesin gözüyle bakılıyor. Bu durumda, AB'nin Orban'ı bir şekilde devre dışı bırakacak yaratıcı formüller üretmesi gerekecek.