Merkezi Sicil Kayıt Sistemi Tanıtıldı

Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli, "MERSİS ile şirket kuruluş ve diğer işlemlerinin basitleştirilmesi, sicil işlemlerinin elektronik ortamda, belli standartta ve modern bir şekilde yapılması, kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgelerin tek noktadan hızlı ve güvenli şekilde karşılanması, ticaret sicilinde aleniyetin sağlanmasını ve güvenin oluşturulması amaçlanıyor" dedi.

Canikli, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi'nin (MERSİS) tanıtım toplantısında yaptığı konuşmada, MERSİS Projesi'nin e-Devlet uygulamasının önemli taşıyıcı ayaklarından biri olduğunu belirterek, "Şu anda e-Devlet uygulamasına bakıldığında dört temel veri tabanı bulunuyor. Bunlar, Merkezi Nüfus İdare Sistemi, Ulusal Adres Veri Tabanı, Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi ve Bakanlığımızca uygulamaya alınan MERSİS'tir. Bunların hepsi birbiriyle entegredir" diye konuştu.

MERSİS'in ticaret sicili işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü, ticaret sicili kayıtları ile tescil ve ilan edilmesi gereken içeriklerin düzenli olarak depolandığı ve elektronik ortamda sunulduğu çok önemli bir bilgi sistemi olduğunu ifade eden Bakan Canikli, şunları söyledi:

"MERSİS ile şirket kuruluş ve diğer işlemlerinin basitleştirilmesi, sicil işlemlerinin elektronik ortamda, belli standartta ve modern bir şekilde yapılması, kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgelerin tek noktadan hızlı ve güvenli şekilde karşılanması, ticaret sicilinde aleniyetin sağlanmasını ve güvenin oluşturulması amaçlanıyor. MERSİS'in tekil bir tanımlayıcı olarak MERSİS numarasının kullanılması, bilgilere güvenli, hızlı ve kolay ulaşımın sağlanması, ticaret sicili kayıtlarının merkezi bir veri tabanında birleştirilmesi, iş süreçlerinin standardizasyonu ve uygulama birliğinin sağlanması, anlık verilerle analiz ve raporlamanın yapılabilmesi, yapılacak analizlerle etkin kamu politikalarının oluşturulması, bilgi toplumu hizmetlerinin gereklerine uyumun sağlanması, denetimde etkinliğin artırılması, AB şirketler hukuku direktiflerine uyum sağlanması, personel iş yükünün azaltılması, kırtasiye, haberleşme ve insan kaynağı gibi giderlerden tasarruf sağlanması fayda sağlıyor."

Canikli, MERSİS'in temellerinin 2006 yılında Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı'nda yer alan Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sistemi ve Çevrimiçi Şirket İşlemleri Projeleri ile atıldığını, 2010 yılında bu projelerin MERSİS adı altında birleştirildiğini, pilot uygulamasına ise 2010 yılında Mersin'de başlandığını anımsattı.

Bu süreç içerisinde ticaret şirketleri, şahıs işletmeleri, yabancı şirketlerin Türkiye şubeleri, dernek ve vakıf işletmelerinin kayıtları elektronik ortama aktarıldığını anlatan Canikli, "Bugün geldiğimiz noktada 238 ticaret sicili müdürlüğünün tamamında MERSİS üzerinden hizmet verilmeye başlandı. Pilot uygulama süresince sistem üzerinden bugüne kadar toplam 402 bin 456 işlem gerçekleştirildi. Sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı ise 221 bin 258'e ulaştı" dedi.

"Aynı unvan ile birden fazla şirket kurma ortadan kalkıyor"

Bakan Canikli, MERSİS'in getirdiği önemli yeniliklerden birinin MERSİS numarası olduğunu belirterek, MERSİS ile tüm tacirlere tekil ve benzersiz bir kimlik numarası verdiklerini ve tüm işlemlerin bu numara ile yapıldığını kaydetti.

MERSİS'te önemli özelliklerden birinin de şirket kurulurken aynı unvan ile birden fazla şirket kurmanın ortadan kalktığını ifade eden Canikli, "Kuracağınız şirketin unvanına benzer bir şirketin var olup olmadığını öğrenmek eskiden zaman alıyordu. Şu anda aynı unvanlı şirket varsa sistem onu kabul etmiyor. Ayrıca ilk kez yeni bir unvan ile şirket kurma işlemini başlattığınız anda henüz işlem sonuçlanmasa bile sistem size 15 gün süre veriyor. Bu sürede siz şirketi kurmazsanız başkası o isimle şirket kurabiliyor" şeklinde konuştu.

Bakan Canikli, şirket kuruluşu ya da tescil aşamasında sistemin, sözleşmenin noter kanalıyla ıslak imza ile imzalanması veya güvenli elektronik imza kullanılarak işlemin elektronik ortamda tamamlanması imkanını sunduğunu söyledi.

Nihai hali verilen şirket sözleşmesinin, Noterler Birliği ile MERSİS arasında yine elektronik ortamda sağlanan entegrasyon üzerinden noterlerce kullanılan sisteme online olarak aktarıldığını anlattı.

"Sistemde bir eksiklik var"

Canikli, sistemin tek bir eksiğinin kaldığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Bütün işlemler elektronik ortamda sonuçlandırılıyor, ancak ilan için şu andaki geleneksel yöntem kullanılıyor yani, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmesi gerekiyor. Bununla ilgili elektronik ticarette kuralları düzenleyen bir yasa çıktı. Orada kuruluş ve tescil işlemleri elektronik ortamda yapılması halinde ilan işleminin de elektronik ortamda gerçekleştirilmesi önerisinde bulunduk. Ama muhalefet partilerimiz kabul etmediği için kanuna monte edemedik. Bunu ben otobandan giderken stabilize yola düşmek gibi görüyorum. Bunun da yapılması gerekiyor. İnşallah tamamlayacağız. Elektronik imza dahil bütün hukuki sonuç doğuran işlemler için bu uygulanabilirken kamuya gazete ile duyurulması anlamlı değil."

Nihayetinde işlemler sonucunda, ticaret sicili müdürlüğünün kendisine ulaşan sözleşmeyi inceleyerek tescil ettiğini ve sistemde oluşan ilan metninin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'ne gönderildiğini belirterek, sözleşmenin ilanı ile birlikte şirket kuruluş işleminin tamamlandığını dile getirdi.

Kayıp ve çalıntı kimlikle şirket kurulamayacak

Bakan Canikli, uygulamaya göre, kimlik kartı kaybolan veya çalınan vatandaşların ticaret sicili müdürlüklerine başvurarak durumu bildirmeleri halinde kimlik numaraları ve ad-soyad bilgilerinin MERSİS'teki kısıtlılar listesine dahil edildiğini vurgulayarak, "Vatandaşlarımızın bu listede kayıtları olduğu sürece kendileri adına yeni bir şirket ya da ticari işletme kuruluşu yapılamıyor. Bu uygulama ile yıllardır süre gelen bir mağduriyet de ortadan kalkmış oldu" dedi.

MERSİS'in gelecek dönemde, serbest meslek erbabı, sendikalar, odalar, birlikler ve bunların üst kuruluşları, kamu kurum ve kuruluşları ile apartman yöneticiliği gibi diğer gerçek ve tüzel kişileri kapsayacak şekilde ülke düzeyindeki tüm ekonomik birimlerin de bu sisteme dahil edileceğini aktararak, "Gelir İdaresi Başkanlığı Vergi Dairesi Otomasyon Projesi (VEDOP) ile Adalet Bakanlığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) ile MERSİS'in kısa zamanda çalışmalarımız sonuçlandıktan sonra entegrasyonu sağlanacak" dedi.

- İstanbul