Neyzenliğin Hızlı Yükselişi

Bir zamanlar çok az kişinin bildiği bir saz olan ney, neredeyse son yılların en popüler müzik aleti oldu. Yakın zamana kadar neyzenler parmakla gösterilirken günümüzde neye merak saranların ve ney kurslarının sayısı hızla arttı. Ünlü, ünsüz pek çok kişi, geçmişte farklı bir azınlığın ilgi gösterdiği ney kurslarının kapısını aşındırmaya başladı. Zaman zaman pop müzik parçalarında kullanılan ney son yıllarda yerli metal gruplarının şarkılarında da duyuluyor. Kurtlar Vadisi'nin 'Polat Alemdar'ı Necati Şaşmaz'ın kafa dinlemek istediği zaman ney üflediğini açıklaması, rock'çı Emre Aydın ve Hayko Cepkin'in arada sırada ney üflemesi gündeme yansıdı. Artan ney ve neyzenlik salgınının peşine düşen Aktüel Dergisi muhabiri Birol Biçer modern neyzenleri ve neyin son yıllardaki önlenemez yükselişinin nedenlerini araştırdı.

KURSLARA İLGİ ÇOK

Yakın zamana kadar ney kursları ve neyzenler ancak Ramazan'da akla gelirken şimdilerde Türkiye'de 39 şehirde ney kursları ve binlerce neyzen yer alıyor. Bunlardan biri olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin meslek edindirme kursları İSMEK'in rakamları neye olan ilgi patlamasının ispatı. 2005 yılına kadar küçük çaplı olarak devam eden İSMEK'in ney branşı 2005'ten 2011'e kadar 4 bin 115 kişiye ulaşıyor. İSMEK'in 20 ayrı kurs merkezinde sadece 2010-2011 döneminde ney öğrenmek isteyenler 1007 kişiyi buluyor. Ayrıca ülkemizde 2008 yılında bir müzik aletini ele alan tek dergi olan 'Ney' dergisinin çıkmaya başlaması, ney derneği çatısı altında neye gönül verenlerin toplanması ve sanal âlemde kurulan 'Neyforum' yine bu ilginin ispatı sayılıyor. Facebook'da sanal neycilerin buluşma alanlarından biri. Facebook'ta 'Ney' sayfasına dahil olanların sayısı 23 bini buluyor. Neyle ilgili sayfalar arasında en fazla ilgi göreni de 'Neyzen Tevfik'. Bu sayfayı beğenenlerin sayısı 145 bini geçiyor.

İNSANI HAVADA AVLIYOR

Artık pek çok yerde açılmaya başlayan ney atölyelerinden biri de Ayasofya Camisi'nde bulunuyor. Küçük Ayasofya Camisi'nin sanat atölyelerine çevrilmiş avlusunda Türkiye'nin en yaşlı neyzenlerinden biri olan 88 yaşındaki İlyas Çelikoğlu 57 yıldır neyini üflüyor. "Ney 128 değişik ses çıkaran bir alet" diyen Çelikoğlu bu sazı ney öğrenmek için onlarca başvuru geldiğini belirtiyor. Kadınların neye olan ilgisinin arttığını söyleyen ney üstadı, "Neyin tüm enstrümanlar arasından seçilen yumuşak bir sesi var; ruha dokunuyor ve insanı havada avlıyor" diyor.

1500'DEN FAZLA ÖĞRENCİSİ OLDU

Fatih'te de bir sokakta içinde bir neyzen atölyesi bulunuyor. Atölyenin neyzeni Ender Doğan, Neyzen Sanat Atölyesi'nde bugüne kadar 1500'den fazla kişiye ney öğrettiğini söylüyor. Doğan'a göre 2000'li yıllardan itibaren toplumda ve özellikle gençlerde neye ilginin yükseldiği bir gerçek. Doğan, "Her kesimden insan bu sazı öğrenmeye yöneliyor. Neye ilgi duyanların sayısı hızla artıyor" diyor.

#Sayfa#

NEYLE ROCK YAPIYOR

Neyzen olmanın yanı sıra şair olan Emre Tombul, Mevlana Eğitim ve Kültür Derneği'nde 'neyzenbaşı' olarak görev yapıyor. 2000'li yılların başlarında arkadaşlarıyla kurdukları rock grubu 'Kör Talih'le beraber rock parçalarını neye uyarlıyor. Tombul aynı şekilde neyi 'Feyz' isimli piyano, ney ve kanundan oluşan bir müzik grubunda da kullanıyor. Gençler arasında bir zamanlar gitarın oturduğu yeri neyin almaya başladığını söyleyen genç neyzen, neyi dergahların dışına taşımaya çalışıyor. Neyle tanışması daha ilkokul üçüncü sınıftayken seyrettiği bir filmle olmuş. Ancak üflemeye 1989 yılında konservatuvarda başlamış.

NEY ENSTRÜMANDAN ÇOK ÖTE

İNSAN OLMA YOLCULUĞU

20 yıldır iletişim sektöründe yazılım mühendisi ve yönetici olarak çalışan Dilek Çilingir 6 yıldır da ney dersi alıyor. Neyi sadece bir enstrüman olarak değil; aynı zamanda "Kadim bilgeliklerdeki insan olma yolculuğu ve yaşama sanatını besleyen meditatif bir pratik" olarak görüyor.

BİNDEN FAZLA ÖĞRENCİSİ VAR

KADINLARIN İLGİSİ ARTTI

Neyin sesini duyduktan sonra neyzen olmaya karar veren Burcu Karadağ en tanınmış kadın neyzenlerden biri. Binden fazla öğrencisi olduğunu söyleyen Karadağ: "Kadın neyzenler son yıllarda arttı. Benim bu alandaki tanınmışlığım ve başarım, ney üfleyenlerin çokluğu ile orantılı."

ADINI 'ŞİFAZEN' TAKTILAR

HASTALARA NEY İLE TERAPİ YAPIYOR

İstanbul Memorial Hastanesi Yoğun Bakım Servisi'nde görev yapan Dr. Erol Can neyi sadece kendi öğrenmekle kalmayıp ney sesini şifa aracı olarak da kullanıyor. Daha neyzenlik mertebesine ulaşmadığını düşünen Can, kendine daha çok 'Şifazen' demeyi tercih ediyor. Can, çalıştığı hastanenin açılışında neyzen Kudsi Erguner'in CD'lerini hastanede çalmaya başladığı zaman stresin ortadan kalktığını, hırçın hastaların sakinleştiğini fark etmiş. Önceleri neyi sadece kendi odasında üflerken bir gün narkozdan uyanan bir hastanın "Neydi o müzik? Kendimi cennette hissettim" demesiyle neyi diğer hastalara da üflemeye başlamış. Neyin bu yönde olumlu etkisini üzerine Mevlana ve Mesnevi'yi öğrenmeye karar vermiş. 25 yıl müzik terapisiyle ilgilenmiş, kitap yazmış.

LAKABI 'NEYZEN KAYMAKAM'

NEYİNİ TESBİH GİBİ YANINDA TAŞIYOR

Yusuf Ziya Çelikkaya İstanbul'un 500 bin nüfüslu Sultangazi İlçesi'nin kaymakamı. Ancak alışılmış ciddi ve resmi mülki idare imajının dışında 'neyzen kaymakam' olarak tanınıyor. Makamında üç adet neyi bulunan Çelikkaya kendini hâlâ neyzen olarak görmüyor. "Ben sadece müptediyim, işin başındayım" diyor. Yine de neylerinden hiç ayrılmıyor. Kaymakam Çelikkaya, 24 saat boyunca neylerinden birkaçını muhakkak yanında bulunduruyor, her gün üflemeye özen gösteriyor. "Bazıları tesbih taşır, ben de neylerimi daima yanımda, arabamda ya da büromda bulunduruyorum" diyor.

Sabah : http://www.sabah.com.tr