Ödemeler Dengesi

Yurt dışında yerleşik kişilerin yurt içinde yaptıkları net yatırımlar, ocak-eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 1 milyar 394 milyon dolar azalarak 10 milyar 86 milyon dolar oldu.

Merkez Bankası ödemeler dengesi verilerine göre, yurt dışında yerleşik kişilerin yurt içinde yaptıkları net yatırımlar, bir önceki yılın ocak-eylül dönemine göre 1 milyar 394 milyon dolar azalarak 10 milyar 86 milyon dolar olurken, yurt içinde yerleşik kişilerin yurt dışında yaptıkları net yatırımlar 1 milyar 492 milyon dolar artarak net 3 milyar 144 milyon dolar tutarında gerçekleşti.

Yurt dışında yerleşik kişiler hisse senedi piyasasında eylül ayındaki 287 milyon dolar tutarında alımla birlikte dokuz aylık dönemde toplam 2 milyar 680 milyon dolar tutarında net alım yaptı.

Yurt dışı yerleşikler eylül ayındaki 1 milyar 793 milyon dolar tutarında Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) alımı ile birlikte dokuz aylık dönemde toplam 12 milyar 179 milyon dolar tutarında alım gerçekleştirdi.

Yurt dışında gerçekleştirilen tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, uluslararası sermaye piyasalarında eylül ayında gerçekleştirilen 1,5 milyar dolar tutarındaki kira sertifikası ihracıyla birlikte genel hükümet, dokuz aylık dönemde toplam net 3 milyar 823 milyon dolar tutarında kullanım gerçekleştirdi.

Bankalar, yurt dışında gerçekleştirdikleri tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, eylül ayındaki 1 milyar 350 milyon dolar tutarındaki yeni ihraçla birlikte dokuz aylık dönemde 3 milyar 613 milyon dolar tutarında net borçlanma gerçekleştirdi.

Bankaların yabancı para ve Türk Lirası cinsinden efektif ve mevduat varlıkları, Türk Lirası'ndaki 1 milyar 485 milyon dolar tutarındaki artışa karşılık yabancı paradaki 6 milyar 497 milyon dolar tutarındaki azalışın etkisiyle, dokuz ayda 5 milyar 12 milyon dolar düşüş kaydetti.

Öte yandan, diğer sektörlerin yurt dışındaki mevduatı, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) tarafından yayımlanan 2012 yılının ikinci çeyrek verilerinin de dahil edilmesiyle ocak-eylül döneminde 1 milyar 2 milyon dolar artış gösterdi.

Genel hükümet, yurt dışı piyasalar ve diğer uluslararası kuruluşlardan (IMF dahil)sağlanan uzun vadeli kredilerle ilgili olarak, ocak-eylül döneminde 1 milyar 419 milyon dolar net geri ödemede bulundu.

-Bankacılık sektörünün net kredi kullanımı-

Bankacılık sektörünün net kredi kullanımı, bir önceki yılın dokuz ayına göre 8 milyar 522 milyon dolar azalarak bu yılın aynı döneminde 1 milyar 973 milyon dolar oldu. Eylül ayında bankaların uzun ve kısa vadede net kredi geri ödeyicisi olduğu göze çarptı.

Diğer sektörlerin net kredi kullanımı, bir önceki yılın ocak-eylül dönemine göre 1 milyar 201 milyon dolar azalarak 4 milyar 656 milyon dolar oldu.

Yurt dışında yerleşik Türk vatandaşlarınca Merkez Bankası nezdinde açılan mevduat hesaplarında, yılın dokuz ayında 1 milyar 742 milyon dolar net çıkış gerçekleşti.

Yurt dışı bankaların yurt içi bankalar nezdinde tuttukları yabancı para mevduatları, Eylül ayında 3 milyar 7 milyon dolar net çıkış göstermesine rağmen dokuz aylık dönemde 4 milyar 588 milyon dolar arttı. Söz konusu dönemde Türk Lirası mevduatları da 1 milyar 747 milyon dolar artış kaydetti.

Bir önceki yılın dokuz ayında 5 milyar 393 milyon dolar artış gösteren rezerv varlıkların içinde bulunan resmi rezervler, bu yılın aynı döneminde 16 milyar 503 milyon dolar artış kaydetti.

Merkez Bankası geçici verilerine göre, Türkiye'nin cari işlemler dengesindeki gerçekleşmeler, 2011 ve 2012 yılları ocak-eylül dönemleri itibariyle şöyle:

2011 2012

(Milyon ABD Dolar) Ocak-eylül Ocak-eylül

CARİ İŞLEMLER HESABI -60.466 -39.281

DIŞ TİCARET DENGESİ -69.742 -50.736

Toplam Mal İhracatı 105.691 120.297

Toplam Mal İthalatı -175.433 -171.033

Genel Mal Ticareti -65.126 -54.683

Parasal Olmayan Altın (net) -4.466 4.013

Limanlarda Sağlanan Mallar -150 -66

HİZMETLER DENGESİ 14.302 15.816

Taşımacılık 1.678 2.925

Turizm 14.244 14.529

İnşaat Hizmetleri 518 803

Sigorta Hizmetleri -288 -269

Finansal Hizmetler -543 -481

Diğer Ticari Hizmetler -934 -1.134

Resmi Hizmetler -761 -682

Diğer Hizmetler 388 125

GELİR DENGESİ -6.203 -5.325

Gelir 3.260 3.630

Gider -9.463 -8.955

Ücret Ödemeleri -115 -156

Yatırım Geliri -6.088 -5.169

Doğrudan Yatırımlar -2.265 -1.433

Portföy Yatırımları -912 -832

Diğer Yatırımlar -2.911 -2.904

CARİ TRANSFERLER 1.177 964

Genel Hükümet 446 346

Diğer Sektörler 731 618

SERMAYE VE FİNANS HESAPLARI 50.426 32.936

SERMAYE HESABI -25 0

Göçmen Transferleri 0 0

Üretilmeyen ve Finansal Olmayan Varlıklar -25 0

FİNANS HESAPLARI 50.451 32.936

Doğrudan Yatırımlar 9.828 6.942

Portföy Yatırımları 15.262 24.926

Diğer Yatırımlar 30.754 17.571

Rezerv Varlıklar -5.393 -16.503

NET HATA NOKSAN 10.040 6.345

Muhabir: Ümit Çevik/ Murat Birinci

Yayıncı: Affan Kulunyar - İSTANBUL