Tcmb Banka Kredileri Eğilim Anketi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Banka Kredileri Eğilim Anketi'ne göre, Nisan-Haziran 2014 döneminde bankaların genel olarak işletmelere kullandırılan kredilere uygulanan standartları gevşettiği belirtildi.

TCMB, 2014 yılının ilk çeyreğinde gerçekleşen değişimler ile bankaların yılın ikinci çeyreğine ilişkin beklentilerini içeren "2014 yılı Nisan - Haziran dönemi Banka Kredileri Eğilim Anketi" sonuçlarını yayımladı.

Banka Kredileri Eğilim Anketi'nin Nisan - Haziran 2014 döneminde açıklanan sonuçları incelendiğinde, bankaların genel olarak işletmelere kullandırılan kredilere uyguladıkları standartları gevşettiği görüldü.

Bireysel kredilere uygulanan standartlar, konut kredilerinde temelde aynı bırakılırken, taşıt kredileri ve diğer bireysel kredilerde sıkılaştırıldı. 2014 yılının üçüncü çeyreği için beklenti, işletmelere kullandırılan kredilerde standartların gevşetileceği, bireysel kredilerde ise sıkılaştırılacağı yönünde gerçekleşti.

Kredi talebi açısından bakıldığında, işletmelerin kredilere olan talebi artarken, konut kredilerine olan talebin gerilediği, taşıt kredileri ile diğer bireysel kredilere olan talebin ise arttığı görüldü.

Bankaların fon sağlama imkanlarının gelişimi incelendiğinde, 2014 yılının ikinci çeyreğinde hem yurt içi hem de yurt dışı fonlama koşullarının önceki çeyreğe göre destekleyici yönde değiştiği gözlendi.

Nisan-Haziran 2014 döneminde bankalar genel olarak işletmelere kullandırılan kredilere uygulanan standartları gevşetti. Kredinin kullandırıldığı para cinsi açısından bakıldığında, bankaların Türk Lirası (TL) cinsinden açılan kredilerde standartları gevşettiği, yabancı para cinsinden açılan kredilerde ise sıkılaştırdığı görüldü.

Standartların gevşetilmesinde genel ekonomik faaliyetlere yönelik olumlu beklentiler başta olmak üzere risk algısı, diğer bankaların rekabeti başta olmak üzere rekabet baskısı ile bankaların fon maliyetlerindeki gelişmeler etkili oldu. Yılın üçüncü çeyreği için beklenti, standartların gevşetileceği yönünde oldu.

İşletmelere kullandırılan kredilere uygulanan kredi koşul ve kurallarına bakıldığında; ortalama krediler üzerinden alınan kar marjını düşüren bankaların daha riskli kredilerden aldığı kar marjını artırdığı görüldü. Faiz dışı ücret ve komisyonlar ile teminat ihtiyacı sıkılaştırılan diğer koşullar olurken, bankalar vade koşulunu gevşetti.

İşletmelerin banka kredilerine olan talebi artış gösterdi

Nisan-Haziran 2014 döneminde genel olarak işletmelerin banka kredilerine olan talebi artış gösterdi. Firma ölçeği açısından bakıldığında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin aksine büyük işletmelerin kredi talebinin sınırlı da olsa gerilediği görüldü.

Hem kısa hem de uzun vadeli kredilere olan talep arttı. Para birimi açısından bakıldığında, TL cinsinden açılan kredilerde talep arttı, yabancı para cinsinden açılan kredilerde ise talep geriledi. Kredi talebindeki artışta, işletmelerin finansman ihtiyaçlarının yanı sıra alternatif finansman kaynaklarının da etkili olduğu görüldü. Yılın üçüncü çeyreği için beklenti, talepteki artışın devam edeceği yönünde oldu.

Yılın ikinci çeyreğinde konut kredilerine uyguladığı standartları değiştirmeyen bankaların, taşıt kredileri ile diğer bireysel kredilerde standartları sıkılaştırdığı görüldü. Standartların sıkılaştırılmasında, fon maliyetleri ve bilanço kısıtlamaları ile risk algısı ve rekabet baskısı etkili oldu. Gelecek çeyrekte tüm bireysel kredi türlerinde standartların sıkılaştırılması beklendi.

Bankalar konut kredilerinde faiz dışında alınan ücret ve komisyonlar ile ortalama krediler üzerinden alınan kar marjını azalttı, daha riskli krediler üzerinden alınan kar marjını ise artırdı.

Bankalar açısından fon sağlama imkanları destekleyici yönde değişti

Taşıt kredileri açısından benzer fiyat politikası izleyen bankalar, bu kredi türünde teminat ihtiyacı ile vade koşullarını sıkılaştırdı, faiz dışında alınan ücret ve komisyonları ise değiştirmedi. Diğer bireysel krediler açısından bakıldığında; kar marjının hem ortalama hem de daha riskli krediler için azaltıldığı görüldü. Bu kredi türünde faiz dışında alınan ücret ve komisyonları düşüren bankalar, teminat ihtiyacı ile vade koşulunu sıkılaştırmayı tercih etti.

Ankete katılan bankalara göre Nisan-Haziran 2014 döneminde konut kredilerine olan talepteki düşüş devam etti, taşıt kredileri ile diğer bireysel kredilerde ise talep artışı yaşandı.

Konut kredilerine olan talepteki düşüş, konut piyasasına ilişkin beklentiler ile tüketici güveninden kaynaklandı. Taşıt kredileri ile diğer bireysel kredilerde ise tüketici güveni ve bireysel tasarruflar talep artışının ardındaki faktörler olarak gösterildi. 2014 yılının üçüncü çeyreğinde konut ve taşıt kredilerinde talebin daralması, diğer bireysel kredilerde ise talebin artması beklendi.

Anket sonuçları yılın ikinci çeyreğinde bankalar açısından fon sağlama imkanlarının destekleyici yönde değiştiğini gösterdi. Bankalar, hem yurt içi hem de yurt dışı fonlama koşullarının yılın ilk çeyreğine göre daha gevşek olduğunu bildirdi. Fonlama koşullarının gevşeme eğilimini, yılın üçüncü çeyreğinde de sürdürmesi beklendi. - İstanbul