Tepav: İhracatçı Sayısı 8 Yılda Yüzde 60 Arttı

Türkiye ihracatçı firma pazarı 2002-2010 yılları arasında önemli gelişmelere sahne oldu Türkiye ihracatçı firma pazarı 2002-2010 yılları arasında önemli gelişmelere sahne oldu. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nın (TEPAV) "Türkiye'nin İhracat Yapısındaki Gelişmeler" başlıklı değerlendirme notuna göre dönemin başında 30 bin civarında olan ihracatçı sayısı geçen 8 yıl içerisinde yüzde 60'lık bir artışla 48 bine ulaştı. Artan firma sayısının yanı sıra firmaların ortalama ölçeğinin de artması, Türkiye'nin toplam ihracat hacminin de büyümesini sağladı.

TEPAV Araştırmacısı İdil Bilgiç Alpaslan tarafından hazırlanan "Türkiye'nin İhracat Yapısındaki Gelişmeler: Firma Dinamiklerindeki Değişim" başlıklı değerlendirme notunda ihracatta yaşanan artış, firmalar temelinde ele alındı. (Bunun için Dünya Bankası tarafından hazırlanan "Exporter Dynamics Database" kullanıldı.) Firmaların, 2002-2010 döneminde ihracatçı Türk firmalarının yaşadıkları değişim incelendi. Notta ayrıca, Gümrük Birliği'nin genel ihracat yapısına etkisi de ortaya konuldu.

-İHRACATÇI FİRMA SAYISI 8 YILDA YÜZDE 60 ARTTI-

2002-2010 yılları arasında Türkiye'de ihracatçı firma sayısının 8 yılda yüzde 60 artarak, 30 binden 48 bine ulaştığına dikkat çekilen notta piyasaya yeni giren firmaların genelde toplam ihracatta büyük etki yaratma kapasitesine sahip olamayacağına vurgu yapıldı. Notta, ihracatçıların ortalama büyüklüklerindeki artışın ihracattaki artışa etkisinin, ihracatçı firma sayısındaki artışın etkisinden daha büyük olduğuna işaret edildi.

-İHRACATÇI FİRMALARIN ORTALAMA BÜYÜKLÜĞÜ YÜZDE 71 ARTTI-

Nota göre Türkiye'de 2002-2010 döneminde ihracatçı firmaların ortalama büyüklüğü yüzde 71 arttı. Piyasaya yeni giren ihracatçı firmalar, dönem boyunca piyasa ortalamasının yüzde 16'sı büyüklüğüne sahip iken, piyasada yerleşik olanların 2010 yılındaki büyüklüğü ise ortalama büyüklükten yüzde 33 fazla gerçekleşti.

-KÜRESEL TİCARİ BAĞLAR, HEDEF ÜRÜN VE ÜLKE ANLAMINDA ÇEŞİTLİLİK SAĞLADI-

Türkiye'nin küresel ölçekte kurduğu ticari bağların hem ürün hem de hedef ülke anlamında çeşitlilik yarattı. Rekabetin artıp, verimliliğin önem kazanması nedeniyle piyasaya girişin piyasadan çıkış oranlarının azalması, büyük ve gelişmiş ekonomilerinin bir özelliği oldu. 2002 yılında ihracat yapan firmaların yüzde 36'sının piyasaya yeni giren firmalar iken, 2010 yılında bu oran yüzde 28'e düştü. Bu dönemde, piyasaya yeni giren firmaların yüzde 56'sı piyasada kalmayı başardı.

-KÜRESEL OYUNCU OLMA ÇABASI İHRACATTA DEĞİŞİMİ HIZLANDIRDI-

Nota göre Türkiye'nin küresel ölçekte bir ekonomik oyuncu olma çabası ve birçok ülke ile imzalanan serbest ticaret anlaşmaları, ihracatta değişimi hızlandırdı. Özellikle AB ile Mart 1995'te imzalanan ve 1 Ocak 1996'da yürürlüğe giren Gümrük Birliği Anlaşması, Türkiye'nin en önemli ekonomik hamlelerinden biri ve Türk firmalarının gelişiminde önemli yer tuttu. Firma düzeyindeki yaşanan gelişmeler, ihracatın yapısında makro düzeyde gözle görülür değişimlere de yol açtı.

-KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GELİRE DAHİ YANSIYAN SONUÇLARA YOL AÇTI-

Türkiye'ye göre daha yüksek gelişmişlik düzeyine sahip olan AB'nin ihracattaki en büyük ortak olması ve bu pazardan gelen talebin yerli üretim yapısını önemli düzeyde etkilemesi, Türkiye'nin ihracat sofistikasyonunu artıran en önemli faktör oldu. 1995 yılında doğal kaynaklara dayalı ve daha çok düşük teknoloji ürünler ihraç eden bir ülke olan Türkiye, 2010 yılına gelindiğinde AB'ye üye olan son 12 ülkenin ihracat sepetine benzer bir ihraç sepetine kavuştu ve ürün veya pazar çeşitlendirmesinde önemli mesafe kat etti. Kurulan bu ticari ortaklık firmaları etkiledi ve makroekonomik yapıda, kişi başına düşen geliri dahi yansıyan sonuçlara yol açtı. - Ankara