Tisk: 2010 Yılının Gücü İşsizliği Kriz Öncesine Döndürmeye Yetmedi

Ekonomide canlanmanın yaşandığı 2010 yılının gücü işsizliği kriz öncesine döndürmeye yetmedi 2010'un gücü işsizliği Kriz öncesine döndürmeye yetmedi. TİSK'in araştırmasına göre işsizlik 2010 yılında bir önceki yıla göre gerilemekle birlikte Kriz öncesi dönem olarak kabul edilen 2007'ye oranla işsiz sayısı 670 bin kişi daha yüksek çıktı. 2010 yılında kriz öncesine göre 104 bin kişinin daha iş bulma ümidi bulunmadığı belirlenirken, en geniş tanıma göre işsiz sayısı 5 milyon 878 bin kişi düzeyinde gerçekleşti.

TİSK, 2010 Yılı İşgücü Piyasası Bülteni'ni yayınladı. TİSK, bülten'de Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Hanehalkı İşgücü Araştırması 2010 yılı sonucu verilerini değerlendirdi. Bültene göre işsizlik oranı 2009 yılında yüzde 14 ile son 20 yılın zirvesine çıktıktan sonra 2010 yılında 2.1 puanlık azalışla yüzde 11.9 seviyesine geriledi. Ancak işsizlik oranı kriz öncesi dönem olarak kabul edilen 2007 yılına göre 1.6 puan daha yüksek çıktı. İşsiz sayısının ise bu dönemin 670 bin kişi üzerinde olduğu belirlendi.

-İŞSİZLİK ORANI 1990'A GÖRE 3.9 PUAN YÜKSEK GERÇEKLEŞTİ-

İşsizlik oranının yıllar itibariyle gelişimine bakıldığında, 1990'lı yıllarda ortalama yüzde 7.8 olan işsizlik oranının 2001 Kriziyle birlikte yüzde 10'un üzerine tırmandığı ve 2000'li yıllarda ortalama yüzde 10.3'e çıktığı anlaşıldı. 2010 yılında işsizlik oranı 1990'a göre 3.9 puan yüksek gerçekleşti.

-İŞ ARAYANLARIN SAYISI 425 BİN KİŞİ AZALDI-

2010 yılında bir önceki yıla göre iş arayanların sayısı 425 bin kişi azaldı. İşsizlik oranının kadınlarda yüzde 13 ile erkeklere göre daha yüksek olduğu görüldü. Ancak işsizlik oranının azalma hızı açısından durum tam tersi bir görüntü sergiledi. İşsizlik oranı erkeklerde 2.5 puan azalırken kadınlarda 1.3 puan geriledi; erkek işsiz sayısındaki düşüş 403 bin kişi olurken, kadın işsiz sayısındaki azalış sadece 20 bin kişi düzeyinde gerçekleşti.

-GENÇ NÜFUS DAHA KIRILGAN-

Genel işsizlik oranlarına bakıldığında, genç nüfusun daha kırılgan olduğu görüldü. İşsizlik oranı, genç nüfusta yüzde 21.7'ye kentlerdeki gençlerde ise yüzde 24.8'e yükseldi. Öte yandan, 2010 yılında genç işsizlik oranında 3.6 puan gibi önemli bir azalış olduğu görüldü. Söz konusu azalış kentte 3.4 puan oldu.

-TARIM DIŞI SEKTÖRLERDE GENÇLERİN VE KADINLARIN KIRILGANLIĞI ÇOK DAHA YÜKSEK"-

Tarım-dışı sektörlerde gençlerin ve kadınların söz konusu kırılganlığı çok daha fazla gerçekleşti. Tarım sektörü dışarıda bırakıldığında işsizlik oranı, gençlerde yüzde 25.9'a, kadınlarda yüzde 20.2'ye yükseldi. Erkeklerde ise bu oran yüzde 13.2'dir. Tarım dışı sektörlerde işsizlik oranı 2010 yılında bir önceki yıla göre 2.6 puan azalışla yüzde 14.8 oldu. Ne var ki 2007'ye, yani Kriz öncesine göre 2.2 puan arttı.

-İŞ BULMA ÜMİDİ OLMAYANLARIN SAYISI 41 BİN KİŞİ ARTTI-

İş bulma ümidi olmayanların sayısı bir yıl önceye göre 41 bin kişi azalmış olmakla birlikte 2007 yılına göre 104 bin kişi daha fazla gerçekleşti. İşsizlere eğitim durumuna göre bakıldığında, 2010 yılında da işsizliğin en yoğun şekilde lise ve dengi meslek okulu mezunları grubunda yaşandığı görüldü.

-5 AY VE DAHA KISA SÜREDEN BERİ İŞ ARAYAN İŞSİZLER ÇOĞUNLUKTA-

İş arama sürelerine göre işsizlik verilerinden, 5 ay ve daha kısa süreden beri iş arayan işsizlerin çoğunlukta olduğu anlaşıldı. 5 ay ve daha kısa süreden beri iş arayanların toplam işsizler içindeki payı, 2010 yılında yüzde 54.3 oldu. Bu grubun işsizler içindeki payı 0.8 puan; 6-11 ay süredir iş arayanların işsizler içindeki payı 2.6 puan azalırken; 1 yıl ve daha uzun süredir iş arayanların işsizler içindeki payı ise 3.3 puan arttı.

-İSTİHDAM ARTIŞI SEVİNDİRMEDİ-

Okuma-yazma bilmeyen ve yalnızca okuma-yazma bilenlerin işgücündeki oranı arttı, genel lise ve meslek lisesi mezunlarının payı ise azaldı. Lise mezunlarının istihdam payı geriledi. İstihdamda en büyük pay yüzde 38.1 ile ilkokul mezunlarının oldu. 2010'daki istihdam artışı en yoğun şekilde düşük eğitim düzeylerine sahip kesimde meydana geldi.Sonuçta 2010'daki istihdam artışı tam olarak sevindirmedi, istihdamın kalitesinin azaldığı anlaşıldı.

-İSTANBUL'UN İŞSİZLİK ORANINDA 1. SIRAYA ÇIKMASI ÇELİŞKİLİ-

İstanbul'un; sanayi üretimindeki ve sanayi istihdamındaki önemli artışlara rağmen işsizlik oranında 1'inci sıraya çıkması çelişkili bir duruma işaret etti. Nitekim işsizlik oranındaki azalışta Güneydoğu Anadolu bölgesi 5 puan ile ilk sırada, Akdeniz bölgesi 3,6 puanla ikinci sırada geldi; bunu hangi süreçlerin yarattığı açıklanmaya muhtaç bir nokta olarak dikkat çekti.

-2010'DA İSTİHDAM ARTIŞI VE İŞSİZLİK AZALIŞI ÖN PLANA ÇIKTI-

2010 yılında istihdam artışı ve işsizlik azalışı ön plana çıktı. 2010'da Türkiye'de 15 yaş ve üzerindeki nüfus 855 bin kişi arttı. 37 bin kişi çeşitli nedenlerle işgücü piyasasının dışında kalanlar arasından ayrılarak işgücü piyasasına dahil oldu. Böylece işgücü artışı, nüfus artışının üzerine çıkarak 893 bin kişiyi buldu. İşgücü içinde istihdam edilenler 1 milyon 317 bin kişi artarken, işsiz sayısı 425 bin kişi azaldı. 2010 yılında ekonomik büyümenin sanayi ağırlıklı olarak yüksek düzeyde gerçekleşmesi istihdamı olumlu etkiledi. Öte yandan, 2009 yılında işsizlik artışının ve istihdam düşüşünün zirvede olmasının, dolayısıyla baz etkisinin de bu sonuçta payı etkili oldu. Tarımsal istihdamdaki ciddi artış ise ekonomik büyüme ile açıklanamadı.

-İŞGÜCÜNE KATILMA ORANINDAKİ ARTIŞTA, ÇALIŞMAYA BAŞLAYAN EV KADINLARI ETKİLİ OLDU-

2010'da işgücüne katılma oranındaki artışta, çalışmaya başlayan ev kadınları etkili oldu.

Bir yıl önce işgücü piyasasında bulunmayan 187 bin ev kadının çalışma isteği ile işgücü piyasasına dahil olduğu anlaşıldı. 2010 yılında, 155 bin kişilik öğrenciler grubundan sonra işgücüne dahil olmayanların artışında en büyük ikinci grup olan 112 bin kişilik "diğer" grubunun kimlerden oluştuğu TÜİK tarafından açıklanması gereken bir nokta olarak dikkat çekti. İşgücüne katılma oranı kriz öncesini temsil eden 2007 yılına göre toplamda 2.6 puan, kadınlarda 4 puan yükseldi.

-TOPLAM İSTİHDAM KRİZ ÖNCESİNİ AŞTI-

Toplam istihdam 2010 yılında 2009'a göre yüzde 6.2 artarak kriz öncesini temsil eden 2007 düzeyinin yüzde 8.9 üzerine çıktı. İstihdam artışı yıl içinde sadece Mayıs-Ekim döneminde düşüş gösterdi. 2010'da ekonomik büyümede başarısız olan tarım sektörünün istihdam artışında başı çekmesi çelişki yarattı. Yaratılan toplam istihdam sektörlere göre değerlendirildiğinde, tarım sektörünün 443 bin kişilik istihdam artışı ile ilk sırada gelerek toplam istihdam artışının yüzde 33.6'sını yarattığı görüldü. 2010'da tarım sektörünün ekonomik büyüme konusunda başarılı olmadığı dikkate alındığında, bu durum çelişki sergiledi. Sanayi sektörünün toplam istihdam artışına katkısı 417 bin kişi ile yüzde 31.7 düzeyinde oldu.

-SANAYİNİN İSTİHDAMDAKİ PAYI ARTTI-

Hizmetler sektörünün alt sektörlerinden idari ve destek hizmet faaliyetleri; kamu yönetimi ve savunma ile eğitim alt sektörlerinde kayda değer istihdam artışları görülürken, toptan ve perakende ticaret; kültür, sanat, eğlence, dinlence ve spor; diğer toplumsal hizmetler; gayrimenkul faaliyetleri ile insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri alt sektörlerinde istihdam geriledi. 2009 yılında en ciddi yarayı alan sanayi sektörü ve özellikle imalat sanayii istihdamı 2010 yılında önemli ölçüde toparlandı. Toplam sanayi istihdamında 417 bin kişi, imalat sanayii istihdamında 346 bin kişilik artış kaydetti.

İmalat sanayii istihdamının toplam istihdamdaki payının 2009'da yüzde 18.2 iken 2010'da yüzde 18.7'ye yükselmesi olumlu bir gelişme olarak dikkat çekti. Ancak, sektörün istihdamı 2008 yılına göre 19 bin kişi daha az oldu.

-KAYITDIŞI İSTİHDAM SON 1 YILDA 444 BİN KİŞİ ARTTI-

Kayıtdışı istihdam mutlak sayı olarak son bir yılda yaklaşık 444 bin kişi arttı. Kayıtdışı istihdam artışı toplam istihdam artışının yaklaşık üçte birini yüzde 33.7'sini oluşturdu. Buna karşılık kayıtlı istihdamın daha fazla artması nedeniyle kayıtdışı istihdam oranı 0.6 puanlık azalışla 2010 yılında yüzde 43.3 olarak gerçekleşti.

-KADINLARDA İSTİHDAM 332 BİN KİŞİ YÜKSELDİ-

Buna karşılık, kadınlarda kayıtdışı istihdam 332 bin kişi artarken, kayıtdışı istihdam oranı da yüzde 58.4'ten yüzde 58.5'e yükseldi. En çarpıcı sonuç ise 2010'da kadın istihdamındaki artışın yüzde 60'ını kayıtdışı istihdam artışının oluşturması oldu. 6 milyon 425 bin kişilik kadın istihdamının 3 milyon 758 bini (yüzde 58.5'i) kayıtdışı sektörde çalıştı. - Ankara