Varikosel her altı erkekten birini etkiliyor, uzmanlar geç teşhise dikkat çekiyor
Varikosel, Avrupa Üroloji Derneği'ne göre erkeklerin yaklaşık yüzde 15'inde, çocuk sahibi olmakta güçlük şikayetiyle başvuranlarda yüzde 35-40'ında görülüyor. Uzmanlar Türkiye'de resmi istatistik bulunmadığını ancak uluslararası verilerin geçerli olduğunu söylüyor.
Varikosel, erkek kısırlığıyla ilişkilendirilen ve tedavi edilebilen en yaygın rahatsızlıklardan biri. Her altı erkekten birini etkiliyor. Uzmanlar, birçok erkeğin teşhis alana kadar hastalığın farkında olmadığını söylüyor.Halk arasında "testis varisi" olarak bilinen rahatsızlık, Avrupa Üroloji Derneği'nin verilerine göre erkek nüfusunun neredeyse %15'inde görülüyor.Bu oran, çocuk sahibi olmakta güçlük yaşamak şikayetiyle ilk kez doktora başvuran erkekler arasında ise %35-40 seviyelerine çıkıyor.Hastalığın Türkiye'deki yaygınlığına dair resmi istatistik bulunmuyor. Ancak BBC Türkçe'ye konuşan uzmanlar, uluslararası verilerin Türkiye için de geçerli olduğunu söylüyor.Uzmanlara göre fiziksel şikayeti olmayan ve düzenli doktora gitmeyen hastalar hesaba katıldığında bu oran daha da fazla olabilir.Teşhis süreciVarikosel, testislerin çevresindeki toplar damarların genişlemesi ile ortaya çıkan bir hastalık.Ürologlar bunu bacaklarda görülen varise benzetiyor.Görevi testislerdeki kirli kanı kalbe taşımak olan bu damarlardaki anatomik sorunlar ya da yetersizlik kan akışını bozuyor ve genişlemelerine neden oluyor.Uzmanlara göre hastalık özellikle 15-25 yaş grubunda fark edilir hale geliyor, ergenlik öncesinde ise oldukça nadir görülüyor.Türk Androloji Derneği Genel Sekreteri Profesör Doktor Erhan Ateş, hastalığın başlıca semptomlarının kasık bölgesinde şiddetli ağrı atakları ve çocuk sahibi olamamak olduğunu söylüyor.Uzman, varikoselin hastanın ayakta durduğu fiziksel muayene ile teşhis edildiğini anlatıyor.Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Üroloji bölümü öğretim üyesi Ateş, BBC Türkçe'ye yaptığı değerlendirmede hastalığın üç kademesi olduğunu söylüyor: "Birinci derecede [genişleyen damarlar hastanın] ıkınmayla hissediliyor, ikinci derecede normal muayenede ele geliyor."Üçüncü derecede ise damarlar skrotumun cildinden anlaşılabiliyor ve gözle görülebiliyor."Ateş, fiziksel muayenenin yanı sıra scrotal Doppler ultrasonografisi adı verilen görüntüleme yöntemi ile de genişleyen damarların tespit edilebildiğini vurguluyor.Uzman, hastalığın yüzeyde genişlemiş damarın bulunmadığı ancak bu görüntüleme yöntemi ile tespit edilebildiği "subklinik varikosel" adlı bir halinin de olduğunu belirtiyor.Tedavi yöntemleriUzmanlar, varikosel tedavisi için "altın standardın" mikro cerrahi varikoselektomi adı verilen yöntem olduğunu söylüyor.Yeditepe Üniversitesi Hastanesi'nden Ürolog Doçent Doktor Özgür Yazıcı "Ağrıdan dolayı ameliyat çok nadir yaparız" diyor ve karar verirken öncelikle sperm parametrelerinde bozukluk olup olmadığına bakıldığını söylüyor.BBC Türkçe'ye konuşan Yazıcı, kısırlık ile ilgili sorun olmadığı durumlarda ancak çok sık ve gündelik hayatı sekteğe uğratacak şiddette ağrı olması durumunda ameliyat önerdiğini belirtiyor.Yazıcı, varikoselektominin başarı oranının diğer tedavilere kıyasla çok daha yüksek olduğunu ve hastalığın nüks etme oranı ile komplikasyon ihtimalini oldukça düşürdüğünü ifade ediyor.Ameliyat sürecini şöyle anlatıyor: "Kasığın biraz altından küçük bir kesi ile testisle bağlantılı olan kort yapıları dışarıya çıkartıyoruz."Daha sonra bu kordun içerisindeki genişlemiş toplar damarları mikroskop altında görüntüleyerek bağlıyoruz."Uzman, ameliyattan sonra sperm değerlerinde iyileşme görülebildiğini ama ağrıların tamamen geçmesinin garantisi olmadığını vurguluyor.Erhan Ateş ise bazı durumlarda hastalığın nüks edebildiğini, bu durumda tekrar cerrahi müdahale gerekebildiğini söylüyor ve ekliyor: "Eğer kişi varikoseli olmasına rağmen çocuk sahibi olmuş ise ve çocuk beklentisi yok ise ameliyat olmak zorunda değil."Uzman, uzun süre ayakta kalınca kasık bölgesinde ağrı hisseden ve bir yıl korumasız cinsel ilişkiye girmesine rağmen çocuk sahibi olamayan erkeklerin üroloji uzmanına başvurmasını tavsiye ediyor.'İnsanlar bunu konuşmaktan çekiniyor'Bu haber için varikosel teşhisi alan ve ameliyat olan 27-43 yaş aralarındaki hastalar ile konuştuk.Konuştuğumuz hastaların hepsi özel hastanede ameliyat olduklarını söyledi.Devlet hastanelerinde de yapılan varikosel tedavisi, bazı özel sağlık sigortaları tarafından karşılanıyor. Ancak bazı sigorta poliçeleri bu hastalığın teşhis ve tedavisi sürecini kapsam dışında tutuyor.Gerçek adını kullanmak istemeyen Altay, çocuk sahibi olmayı denedikten sonra 38 yaşında teşhis aldığını ve özel bir hastanede ameliyat olduğunu anlatıyor.Üçüncü kademe varikoseli olduğunu, teşhis almadan önce de ağrı çektiğini ancak hastalığı bilmediği için ağrının olağan bir şey olduğunu sandığını söylüyor.Varikoselin ne olduğunu öğrendikten sonra çevresindeki bazı erkeklerin de bu süreçten geçtiğini fark ettiğini anlatıyor: "Yani insanlar bunu konuşmaktan çekiniyor. Ameliyat olduktan sonra öğrendim ki çevremde bir dünya kişi ameliyat olmuş aslında."Herkes gizli hareket edip 'ufak bir operasyon geçirdim' gibi şeyler söylüyormuş. Çok konuşulan bir şey olmadığı için açıkçası ona bağlamıyordum ben."Ameliyat olmasından bu yana 7 ay geçtiğini ve sperm sayıları ile kalitesinde artış gördüğünü söylüyor.Gündelik hayatında ağrı çekmediğini, yalnızca kendini fiziksel olarak zorladığı zaman ağrı çektiğini aktarıyor.
Bir çocuk babası 31 yaşındaki Umut Mesci, 27 yaşındayken rutin bir doktor muayenesi sırasında teşhiş aldığını anlatıyor.Mesci, değerlerinin ortalamanın altında çıkmasının ardından ameliyat olma kararı aldığını açıklıyor.Hastalık hakkında daha önce bilgisi olmadığını vurgulayan Mesci, çevresinde de varikosel olan kimseye rastlamadığını söylüyor.Mesci, doktorunun tavsiyesine uyarak tamamen iyileşene kadar zorlayıcı fiziksel efordan kaçındığını anlatıyor ve ameliyat kararı ile ilgili şunu söylüyor: "Bence böyle bir rahatsızlığı olanların en kısa sürede doktora gidip tedavi olmaları gerekiyor."Çünkü ciddi ağrılı bir süreç ve hem fiziksel olarak yaşadıkları bu sıkıntıyı yaşamamaları hem de ileride evlilik hayatlarında ya da partnerleriyle herhangi bir problem yaşamamaları açısından önemli."Uzmanlar, her varikosel vakasında ameliyat gerekmediğini de söylüyor.Gerçek adını kullanmak istemeyenİlhan ise çocuk sahibi olamaması üzerine 36 yaşında teşhis almış ve 38 yaşında ameliyat olmuş. Çocuk sahibi olabilmek için eşi ile farklı yöntem ve tedavileri denediklerini, bunların sonuç vermemesi üzerine varikoselektomi ameliyatı olduğunu ifade ediyor.Ameliyattan çıktıktan sonra iki gün istirahat edip ardından işine geri döndüğünü anlatıyor.Uzmanlara göre hastalar ameliyattan 2-3 gün sonra normal hayata dönebiliyor. Tamamen iyileşme ve ağır fiziksel efor gerektiren işlere dönülmesi ise 4-6 haftayı bulabiliyor.Uzmanlar genel üreme sağlığı açısından sigara içilmemesini ve yetişkin erkeklerin düzenli üroloji muayenesi olmasını öneriyor.
İlgili haberler