Yabancı Kontrollü Girişim İstatistikleri

Türkiye'de faaliyet gösteren girişimlerde yabancı kontrol oranı 2013 yılında yüzde 13,4 olarak gerçekleşti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2013 yılına ilişkin "Yabancı Kontrollü Girişim İstatistiklerini" açıkladı. Buna göre, üretim değeri açısından 2013 Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerinin (YSHİ) tam sayım kapsamındaki girişimlerde Yabancı Kontrol Oranı (YKO) yüzde 13,4 oldu. 2012 yılında yüzde 13,6 düzeyinde olan bu oran 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 yıllarında sırasıyla yüzde 14,4, yüzde 14,3, yüzde 14,1, yüzde 15,4, yüzde 14,7 ve yüzde 14,1 seviyesinde bulunuyordu.

Tam sayım kapsamındaki girişimlerde 2013 yılında gerçekleştirilen toplam üretimin yüzde 2,3'ü Almanya'nın, yüzde 1,8'i ABD'nin ve yüzde 1,5'i Fransa'nın kontrolünde oldu. İmalat sanayindeki alt sektörlere bakıldığında en yüksek YKO yüzde 89,3 ile "Tütün ürünleri imalatı" sektöründe görüldü. İkinci sırada yüzde 45 ile  "Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler imalatı" sektörü, üçüncü sırada yüzde 42,4 ile "Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı" sektörü yer aldı.

İmalat sanayinde girişimlerin faaliyet gösterdikleri grupların teknoloji düzeylerine bakıldığında, yabancı kontrollü üretimin yüzde 57,9 ile orta-yüksek teknolojili grupta yoğunlaştığı belirlendi. Yüksek teknolojili grup yüzde 4,7, orta-düşük teknolojili grup yüzde 19,6, düşük teknolojili grup yüzde 17,9 paya sahip oldu.

Yabancı kontrollü girişim

Yabancı kontrollü girişim, yurtiçinde faaliyet gösteren ancak doğrudan veya dolaylı yurtdışında yerleşik bir birim tarafından kontrol edilen girişim olarak tanımlanıyor. Çalışmanın kapsamını, 2013 YSHİ araştırmasının tam sayım kapsamındaki 114 bin 383 girişim oluşturuyor. Bu girişimler, 2013 YSHİ kapsamındaki tüm girişimlere ait üretim değerinin yüzde 80'den fazlasına sahip ve 2 bin 364'ü yabancı kontrolünde bulunuyor.