Yıldızlararası Uzayda Şeker Molekülü Keşfi

(ANKARA) - Bilim insanları, yıldızlararası uzayda ilk kez bir şeker molekülü keşfetti. Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, erythrulose adı verilen dört karbonlu bir şeker, Samanyolu'nun merkezine yakın dev bir moleküler bulutta tespit edildi. Araştırmaya göre bulgular, yaşamın ortaya çıkmasında rol oynayan bazı organik moleküllerin Dünya oluşmadan önce yıldızlararası ortamda meydana gelmiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

İspanya'daki Astrobiyoloji Merkezi öncülüğünde yürütülen çalışmada, araştırmacılar Samanyolu'nun merkezindeki G+0.693-0.027 adlı moleküler bulutu, İspanya'daki Yebes 40 metre ve IRAM 30 metre radyo teleskoplarıyla gözlemledi. Yaklaşık 26 bin 700 ışık yılı uzaklıktaki bulutta, erythrulose molekülüne ait 17 farklı tayfsal iz tespit edildi.

Araştırmanın en dikkati çekici yönlerinden biri yaşamın kökenine ilişkin tartışmalara yaptığı katkı oldu. Bilim insanlarına göre erythrulose, suyla temas ettiğinde RNA ve DNA'nın yapı taşlarının oluşumunda rol oynayan başka şekerlere dönüşebiliyor. Bu da yaşam için gerekli organik bileşiklerin önemli bölümünün, Güneş Sistemi oluşmadan önce yıldızlararası uzayda sentezlenmiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Araştırmacılar, daha sonra bu moleküllerin kuyruklu yıldızlar, asteroidler ve meteoritler aracılığıyla genç Dünya'ya taşınmış olabileceğini değerlendiriyor.

Makalede, erken Güneş Sistemi dönemindeki gök taşı bombardımanı sırasında Dünya'ya yaklaşık 500 milyon-50 milyar kilogram arasında erythrulose ulaşmış olabileceğine ilişkin hesaplamalara da yer veriliyor. Araştırmacılar bunun kesin bir sonuç olmadığını, ancak yaşamın kimyasal başlangıcına ilişkin modellerle uyumlu olduğunu vurguluyor.

EKSİK YAPBOZ PARÇASI

Bilim insanları son yıllarda uzayda yaşamın oluşumuyla bağlantılı çok sayıda organik molekül keşfetmişti. Üre, hidroksilamin ve etanolamin gibi bileşiklerin yıldızlararası uzayda bulunduğu biliniyor. Ayrıca riboz ve glikoz gibi şekerler de daha önce meteoritlerde ve NASA'nın Bennu asteroidinden getirdiği örneklerde tespit edilmişti.

Bugüne kadar yıldızlararası ortamda yalnızca şeker öncülü ya da şeker benzeri organik bileşikler bulunmuş, ancak hiçbir şeker molekülü tespit edilememişti. Araştırmacılar, erythrulose keşfinin bu önemli boşluğu doldurduğunu belirtiyor.