Yıllık Enflasyonda Yönü Meteorolojik Koşullar Belirleyecek

MURAT BİRİNCİ-ÜMİT ÇEVİK - Ziraat Yatırım Ekonomisti Bora Tamer Yılmaz, "Mevcut meteorolojik koşulların gıda fiyatlarına ne yönde etki edeceği yıl sonu TÜFE üzerinde belirleyici olacaktır" dedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) yıl sonu enflasyon tahmininin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği merak konusu olurken, fiyat hareketlerinin gelecek üç aylık seyri yıl sonu enflasyonu üzerinde belirleyici olacak.

Analistlerin yaptığı hesaplamalara göre ekim-kasım-aralık aylarında enflasyonun aylık ortalama yüzde 0,38 artması durumunda yüzde 6,2 olan TCMB'nin yıl sonu enflasyon tahmininin tutması olası görünüyor. Öte yandan son 10 yılın ekim-kasım-aralık ayları enflasyon rakamları ortalamasının yüzde 1,13 düzeyinde gerçekleştiği görülüyor.

TCMB, yılda dört defa yayımladığı Enflasyon Raporu'nda yıl sonu ve gelecek yıl sonu için enflasyon tahminlerini açıklıyor. TCMB, bu yıl ocak ve nisan aylarında yayınladığı enflasyon raporlarında yıl sonu enflasyonun yüzde 5,3 düzeyinde gerçekleşeceğini tahmin etmiş, temmuz ayında ise yıl sonu enflasyon tahminini temelde döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle 0,9 puan yukarı yönlü güncellemişti.

Öte yandan geçen 10 yıllık dönemde ekim aylarında TÜFE'nin en düşük yüzde 1,27 ve en yüksek yüzde 3,27, kasım ayında TÜFE'nin en düşük yüzde 0,38 ve en yüksek yüzde 1,95 artış kaydettiği görüldü. Son 10 yılda aralık ayında ise TÜFE en düşük eksi yüzde 41 azalırken, en yüksek yüzde 0,58 düzeyinde artırmıştı.

2012 yılında tüketici enflasyonu önceki yıla kıyasla 4,3 puan gerileyerek yüzde 6,16 oranında gerçekleşmiş ve son 44 yılın en düşük yıl sonu tüketici enflasyonuna ulaşılmıştı.

Yılmaz: "Enflasyonun yüzde 7'nin üzerinde oluşmasını bekliyoruz"

Ziraat Yatırım Ekonomisti Bora Tamer Yılmaz, enflasyonun beklentinin üzerinde kalmasını, son dönemde artan kur oynaklığına ve gıda fiyatlarındaki gelişmelere bağladıklarını belirterek, "Gıda fiyatları eylül ayında yıllık yüzde 9 oranında yükseldi. Her ne kadar trend çizgisi etrafında dalgalandığı bilinse de gıda fiyatlarındaki değişim yıl sonunda tahmin ettiğimiz kadar iyileşmeyebilir" dedi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre sıcaklıkların mevsim normallerinin 2 ila 3 derece altında seyrettiğini ve soğuklarla birlikte yağış olmasının tarım koşullarına etkisini iyi incelemek gerektiğini ifade eden Yılmaz, 2011 yılı sonunda benzeri bir durumla karşılaşıldığını ve "olumsuz hava koşulları" nedeniyle enflasyonun beklentilerin üzerinde seyrettiğini anımsattı.

Mevcut meteorolojik koşulların gıda fiyatlarına ne yönde etki edeceğinin yıl sonu TÜFE üzerinde belirleyici olacağını anlatan Yılmaz, "Eylül ve ekim aylarında gerilemenin ardından yıl sonunda TÜFE'nin yüzde 7'nin üzerinde oluşmasını bekliyoruz. Güven aralığımız ise mevcut koşullarda yüzde 7 ile yüzde 7,5 oranları arasında" dedi.

Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar: "TCMB'nin para politikasını değiştirmez"

Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar Birimi de eylül ayı enflasyon verilerine ilişkin yayımladığı değerlendirmede, TCMB'nin muhtemelen gelecek hafta açıklanacak Orta Vadeli Plan'da (OVP) güncel enflasyon tahminini açıklayacağını ve ay sonunda açıklanacak TCMB Enflasyon Raporu'nda para politikası duruşuna ilişkin detayların ortaya çıkacağını belirtti.

Değerlendirmede ayrıca, Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar Birimi'nin eylül enflasyon görünümü kötüleşse de mevcut belirsizlikler altında TCMB'nin para politikasında önemli bir değişiklik beklemediği ifade edildi.

ING Bank Başekonomisti Sengül Dağdeviren ise eylül ayı rakamlarının yıllık enflasyonda ağustos ayı ile birlikte başlayan aşağı yönlü seyrin korunduğunu belirtti.

Ulaştırma grubundaki görünümün TL'de görülen değer kaybının fiyatlar üzerinde etkili olduğunu gösterdiğini ifade eden Dağdeviren, "Çekirdek enflasyon göstergelerindeki artış da bu görüşü destekler nitelikte. Ancak, kur geçişkenliğinin enflasyon üzerindeki etkisinin iç talepteki toparlanmanın beklentilerin altında olma ihtimali nedeniyle 2011 yılının sonundaki kadar belirgin olmayacağını düşünüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

HSBC Portföy Yönetimi Stratejisti Ali Çakıroğlu da eylül ayı TÜFE'nin alt kırılımlarının Türk lirasındaki değer kayıplarının enflasyon üzerinde baskı yarattığına işaret ettiğini belirterek, "TCMB'nin yüzde 6,2'lik yıl sonu enflasyon tahminine ilişkin risklerin yukarı yönlü olduğunu gösteriyor. 31 Ekim'de açıklanacak olan Enflasyon Raporu'nda yıl sonu TÜFE tahmininde yukarı yönlü bir revizyon gelebileceğini, revizyonunun büyüklüğünün 0,5 - 0,7 puan (yüzde 6,7-7 aralığına) olabileceğini düşünüyoruz" ifadelerini kullandı. - İstanbul