ABD ve AB'nin Afrika Yardımları Maden Erişimi Karşılığında Sunuluyor
ABD ve Avrupa Birliği, Afrika ülkelerine yönelik sağlık ve kalkınma yardımlarını ticari çıkarlarına göre sunuyor. Zambiya örneğinde, AIDS yardımlarının kesilmesi tehdidiyle maden erişimi talep ediliyor ve bu durum Afrika'nın stratejik kaynakları üzerindeki küresel rekabetin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
ABD ve Avrupa Birliği'nin Afrika ülkelerine yönelik sağlık ve kalkınma yardımları, değerli madenlere erişim ve ekonomik düzenlemeler karşılığında sunuluyor. Uluslararası analizler, bu yardımların ticari ve stratejik koşullara bağlı olduğunu ortaya koyuyor.
New York Times'ın sızdırdığı belgelere göre, ABD, Zambiya'ya AIDS yardımlarını kesme tehdidini 'müzakere aracı' olarak kullanıyor. ABD yönetimi, Zambiya'nın kritik madenlerine daha fazla erişim sağlamak amacıyla yardımları azaltmayı değerlendiriyor. Zambiya'da 1,3 milyon kişi ABD'nin PEPFAR programına bağlı ve ülkeye bugüne kadar 6,7 milyar dolardan fazla destek sağlandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı belgelerine göre, yeni anlaşmada ABD, Zambiya'nın 340 milyon dolarlık ek sağlık harcaması yapması ve maden sektöründe düzenlemeler gerçekleştirmesi şartıyla 5 yıl için 1 milyar dolarlık sağlık desteği sunmayı öneriyor. Ayrıca ABD şirketlerinin Zambiya'nın bakır ve diğer kritik mineral rezervlerine erişiminin genişletilmesi talep ediliyor.
ABD'nin Afrika politikası 2025'te değişti ve tüm dış yardımlar donduruldu. Bu durum Zambiya'da HIV, tüberküloz ve sıtma programlarını etkiledi. Uzmanlar, ABD'nin asıl amacının stratejik maden hedefleri için Zambiya hükümetini zorlamak olduğunu belirtiyor.
ABD'nin bu politikaları yalnızca Zambiya ile sınırlı değil. Mali, Burkina Faso ve Nijer ile yürütülen görüşmelerde de insani ve sağlık yardımları karşılığında doğal kaynaklara erişim odaklı strateji izleniyor. ABD Afrika Bürosu yetkilileri, bu yaklaşımın Çin'in etkisini zayıflatmayı hedeflediğini ifade ediyor.
Avrupa Birliği de Afrika'da benzer politikalar izliyor. AB'nin 'Global Gateway' girişimi çerçevesinde, altyapı ve enerji yatırımları karşılığında stratejik maden anlaşmaları yapılıyor. Afrika merkezli düşünce kuruluşları, yardım ve yatırım adı altında yeni bir sömürü modelinin dayatıldığını vurguluyor.