Adalar'da Orman Zararlılarıyla Mücadele

Filiz Kınık - Çam ağaçlarına zarar veren 'Çamkese' böceğine karşı biyolojik mücadele amacıyla laboratuvar ortamında üretilen 'Calosoma Sycophanta' adlı 'Terminatör' böcekler, Burgazada'da ağaç diplerine bırakıldı.

Adalar Orman İşletme Şefi Yüksel Özcan, Burgazada Bayraktepe mevkisinde 'Terminatör' böceklerin doğaya bırakılması sırasında AA muhabirine yaptığı açıklamada, laboratuvar ortamında üretilen böceklerin, ormanlarda çam ağaçlarına zarar veren 'Çamkese' böceğini yiyerek beslenen bir canlı türü olduğunu söyledi.

'Çamkese' böceğinin ormanlarda bulunan çam ağaçlarına zarar verdiği için biyolojik mücadele kapsamında doğadaki populasyonunu azaltmak amacıyla çalıştıklarını belirten Özcan, bu nedenle Büyükada'da bir laboratuvar kurulduğunu ve orada 'Calosoma Sycophanta' adlı 'Terminatör' böcekler üretmeye başladıklarını anlattı.

Burgazada'da 2003 yılında çıkan orman yangınının ardından adada bir yıl içinde ağaçlandırma çalışmaları yaptıklarını kaydeden Özcan, 'Yangından sonra terminatör, diğer adıyla gladyatör böcekler Adalar'daki ekosistemde tamamen yok olmuştu. Biz onu tekrar geriye getirmeye çalıştık. Son 5 yıl içinde laboratuvar ortamında ürettiğimiz yaklaşık 60 bin terminatör böceği, Adalar'daki ormanlara bıraktık. Bu terminatör böcekler, çamkese böceğinin daha çok toprak altında kalan pupalarını yediği için yer altı dünyasını dengeye sokmuş olduk' dedi.

'Çamkese' böceğinin, ilk başta kızıl çamlara zarar verdiğini anlatan Özcan, bu ağacı bulamazsa sahil çamı, karaçam, onu da bulamazsa fıstık çamına kadar zarar verebildiğini, eğer önlem alınmazsa diğer ağaçlara da yayılarak çok ciddi oranda tahribat yaptığını söyledi.

Özcan, çam ağaçları üzerindeki beyaz pamuksu tırtıl keseleriyle kendini belli eden 'çamkese' böceklerinin aslında bir kelebek türü olduğunu, bu kelebeklerin tırtıllarının ise birkaç yıl üst üste çam ağaçların tahribat vermesiyle de ağaçlarda büyümenin gerilediğini ve hacim kaybı olduğunu ifade ederek, bu zararlının orman varlığında büyük ekonomik kayıplara neden olduğunu belirtti.

Özcan, bu amaçla Akdeniz bölgesinde bulunan bir böcek türü olan 'terminatör' böcekleri, Akdeniz bölgesinden toplatıp buraya getirdiklerini ve laboratuvar ortamında, doğal ortam şartları sağlanarak, doğada 5 çoğalacağına, ortam şartlarını daha iyi yaparak 10 katı çoğalmasını sağladıklarını ifade etti.

Adalar'da yaklaşık 610 hektar orman alanı olduğunu belirten Özcan, kimyasal ilaçlar doğaya çok zarar verdiği için biyolojik mücadele kapsamında 5 yıldır Adalar Belediyesi'nin ormana yakın alanlarda sinek ilaçlaması yapmadığını belirterek, 'Her terminatör böcek doğada 4 yıl yaşar. Terminatörler 4 yıl ekosistemde ne kadar çamkese böceği yiyebilirse, bize o kadar fayda verir' diye konuştu.

- DİĞER MÜCADELE YOLLARI-

'Çamkese' böceği ile mücadelede başka yöntemler uyguladıklarını da anlatan Özcan, şunları söyledi:

'Biyolojik mücadele kapsamında çamkese böceğinin yumurta döneminde yumurtalarını toplayıp bunun paraziti olan bir sineğin üremesini sağlıyoruz. Ağustos ayında çamkese böceği kelebek olur uçar. Erkek ve dişi kelebekler çiftleşir. Çiftleşen erkek kelebek ölür. Sonra dişi kelebek yumurtalarını çam ağacının yaprağına koyar ama bir batında 300 tane yumurta koyar ve bunları mısır koçanı şeklinde birleştirip öylece bırakır ve üstünü de kaplama yapar. Kaplamayı da çam yapraklarının dibindeki yaprak kınıyla yapar ve reçineyle de yapıştırır. Bu nedenle siz onu göremezsiniz.

Göremediğiniz için orada eğer o yumurtalar tırtıla dönüşürse 300 tane yeni çamkese böceği olur. Biz de bunu önlemek için o yumurtaları toplayıp açık alanlara veya adacıklar yapıp onun ortasına bırakıyoruz. Orada diğer parazit sinek gelip o yumurtanın içine kendi yumurtasını koyuyor ve onun yumurtasında bu parazit sineğin kendi tırtılı gelişiyor. Dolayısıyla çamkese böceği çıkacağına parazit sinek çıkıyor. Böylece hem çamkese böceği yok olmuş oluyor, hem de diğer parazit sinek sayısı artmış oluyor.'

Burgazada'da görevlilerce getirilen 'terminatör' böcekler, çam ağaçlarının dibine kazılan çukurlara bırakıldı.

(FLZ-KÖS-SK) - İSTANBUL