Avrupalı Tasarruf İçin Elini Cebine Attı

Orta ve Doğu Avrupa'nın lider finans kuruluşu Erste Grup tarafından bölgedeki tasarruf alışkanlıklarını değerlendirmek üzere her yıl gerçekleştirilen Erste Grup 2013 Tasarruf Barometresi'ne göre, nüfusun büyük kısmı, 2013 yılı boyunca birikim oranlarını sabit tutmayı başardı. Erste Group 2013 Tasarruf Barometresi, geçen yıla kıyasla birikim konusundaki beklentinin iyileşmekte olduğunu da ortaya çıkardı. Türkiye'de ise tasarruf oranının düşüklüğüne dikkat çeken Erste Securities İstanbul Baş Ekonomisti Nilüfer Sezgin "Türkiye bu alanda IMF verilerine göre gelişmekte olan ülkeler ortalaması olan %33.5'un da belirgin şekilde altında kalmış görünüyor" dedi.

Avusturyalı ve Slovaklar, hem ortalama birikim miktarı hem de aylık birikimlerdeki artış anlamında bölgeye liderlik ediyor. Avusturyalılar, geçen yıla göre 11 Euro artışla bu yıl ayda ortalama 181 Euro birikim yaparken, Slovaklar da 2012'ye göre 2 Euro artışla ayda 90 Euro biriktiriyor. Bu durumun sonucu olarak, 2012'ye oranla biriktirdikleri miktardan memnun olma oranı %7 ile en yüksek artışı kaydetti.

Birikim hassasiyeti artıyor

Erste Grup 2013 Tasarruf Barometresi'nin sonuçlarına göre Sırbistan dışında hemen tüm Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri, 2013 yılında birikim oranlarının istikrarını korumayı başardı. Hırvat ve Sırpların yaklaşık üçte biri hiç birikim yapmadıklarını söylerken, bu durum bu iki ülkede birikimlerden duyulan memnuniyetin bölgedeki en düşük düzeyde olmasını açıklıyor. Orta ve Doğu Avrupa'daki birikim hassasiyeti, Avusturya dışındaki tüm ülkelerde 2012'ye göre %70 artış gösteriyor. Orta ve Doğu Avrupa Bölgesi'nde birikim yapanların %8'i gelecekte de aynı miktarda veya daha fazla birikim yapmayı planlıyor.

Öte yandan Türkiye ise uluslararası ya da bölge karşılaştırmalarında tasarruf konusunda parlak bir resim çizmiyor. Resmi verilere göre 2013 itibariyle Türkiye'de tasarrufların gayrı safi milli hasılaya oranının %12.6 olması beklendiğini ve bu oranın önceki yıllara kıyasla belirgin bir düşüşe işaret ettiğini belirten Erste Securities İstanbul Baş Ekonomisti Nilüfer Sezgin "2012 yılında tasarruf oranı Türkiye'de %14.5 seviyesindeydi. Ayrıca, Türkiye bu alanda IMF verilerine göre gelişmekte olan ülkeler ortalaması olan %33.5'in de belirgin şekilde altında kalırken, Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri için % 16.2 olarak hesaplanan ortalamanın da bir miktar altında görünüyor" dedi. Tasarruf oranının düşüklüğünün birebir cari açığa yansıdığını kaydeden Sezgin, "Bu sebeple, hükümetin 2014-2016 yıllarını kapsayan üç yıllık Orta Vadeli Programı'nda da öncelik tasarrufları artırmaya ve cari açığın düşürülmesine verildi. Hükümet, aldığı tedbirlerle yurtiçi tasarruf oranını 2016 yılında %16'ya yükseltmeyi hedefliyor" diye konuştu.

Çekler mobil bankacılıkta öncü

Bankacılık sektöründeki teknolojik dönüşüm de araştırma sonuçlarında kendini gösterdi. Akıllı telefon kullananların sayısı artarken, buna paralel olarak akıllı telefon veya tablet üzerinden online bankacılık hizmetlerinden faydalananların sayısı da artıyor. Çekler, finans işlerini yönetmek için online bankacılık kullanma alanında Orta ve Doğu Avrupa'nın lideri konumundayken (%44), onları %32 ile Slovaklar ve Avusturyalılar takip ediyor. Sırpların %86'sı online işlemler yapmıyor ve %34'ü internet erişimi eksikliğini bu durumun ana nedeni olarak gösterirken, yalnızca %10'u güvenlik konusunda endişe taşıyor. Bankacılık işlemlerini akıllı telefonlar, tabletler ve mobil uygulamalar yoluyla yapma konusunda bölgeye Slovaklar (%13), Avusturyalılar (%11) ve Çekler (%10) liderlik ediyor. Erste Bank AvusturyaYönetim Kurulu Üyesi Peter Bosek, konu hakkında, "Online bankacılık işlemlerini kullanan insanların oranı halen görece düşük olsa da, bu oranın çok yüksek bir hızla artmakta olduğunu görüyoruz" ifadesini kullanıyor.

Orta ve Doğu Avrupa, mobil pazar penetrasyonu konusunda dünyanın geri kalanından çok önde: Batı Avrupa'da 100 kişi başına düşen 128 cep telefonu sözleşmesine karşın, Orta ve Doğu Avrupa'da bu rakam 132. Orta ve Doğu Avrupa'da 2012'de 450 Megabyte/Ay olan toplam ortalama mobil veri aktarım miktarının 2018'e kadar dört kattan fazla artarak 2 Gigabyte/Ay seviyesine yükselmesi bekleniyor.

Sırplar parayı yastık altında saklıyor

Her iki kişiden birinin hayat sigortasına para yatırdığı Çek Cumhuriyeti ve Slovakya'nın tersine, Romanya'da bu oran yalnızca %20 iken, Sırbistan'da ise %10'u dahi bulmuyor. Bosek, "Bu tablo, Orta ve Doğu Avrupa'da ve özellikle de Güneydoğu Avrupa'da bankacılık ürünleri için halen kat edilecek yol olduğunu gösteriyor" ifadesini kullanıyor. Avusturyalılar, tasarruf sandığına (%81) ve toplu tasarruf hesaplarına (%66) ilgi gösterme konusunda ezici bir çoğunluk oluşturmaya devam ediyor.Balkanlarda bölgesel bir farklılık görülebiliyor: Sırpların yaklaşık yarısı birikimlerini nakit olarak evde veya kasalarda tutarken, birikim yapan Hırvatların %80'i finansal ürünleri tercih ediyor. Erste Grup 2013 Tasarruf Barometresi'ne dahil olan tüm ülkelerde birikim yapan kişilerin asıl para biriktirme nedeni beklenmeyen acil durumlar için finansal yedek oluşturmak olarak görülürken, emeklilik veya küçük ya da büyük satın alma işlemleri de öncelikler arasında yer alıyor.

Faiz oranlarını en yakın Macarlar izliyor

Macarlar, mevduat hesaplarına uygulanan faiz oranları konusunda en bilgili halk (%74) olarak görülüyor ve birikimlerini yılda en az bir kez karşılaştırıyor. Buna karşın, Avusturyalıların yaklaşık üçte biri, mevduat hesaplarına uygulanan faiz oranlarının ne kadar olduğunu bilmiyor. Bosek, bu durumu, "Düşük faiz oranlarının uygulandığı dönemlerde dahi insanlar paralarını mevduat hesaplarına yatırmayı tercih ediyor. Dolayısıyla, insanlar daha yüksek riskli bir ürünle alabilecekleri daha yüksek faiz oranı yerine birikimlerinin güvenliğine ve erişilebilirliğine değer vermeye devam ediyor" ifadesiyle açıklıyor.