AYM'den, Diş Hekimleri Birliği Kanunu'nda Adaletli Seçim Vurgusu

Anayasa Mahkemesi, hukuk devletinin bir gereği olarak adaletli bir hukuk düzeninin kurulabilmesinin, diğer seçimler yanında kamu kurumu niteliğindeki meslek örgütlerinin seçimlerinde de seçime katılacakların adil bir biçimde temsil edilmesine bağlı olduğunu vurgulayarak "Temsilde adaletin sağlanamadığı bir seçimin demokratik olmasından ve hukuk devleti ilkesine uygunluğundan söz edilemez" dedi Anayasa Mahkemesi, hukuk devletinin bir gereği olarak adaletli bir hukuk düzeninin kurulabilmesinin, diğer seçimler yanında kamu kurumu niteliğindeki meslek örgütlerinin seçimlerinde de seçime katılacakların adil bir biçimde temsil edilmesine bağlı olduğunu vurgularayak, "Temsilde adaletin sağlanamadığı bir seçimin demokratik olmasından ve hukuk devleti ilkesine uygunluğundan söz edilemez" dedi.

Anayasa Mahkemesi, diş hekimleri odalarının Türk Diş Hekimleri Birliği Genel Kurulu'na gönderecekleri delegelerin seçimine ilişkin 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu'nun ilgili hükmünü oy birliğiyle iptal etti. Mahkemenin iptal gerekçesi Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Ankara 6. İdare Mahkemesi, gördüğü bir davada, 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu'nun 7. maddesinin 2.fıkrasının Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne, söz konusu hükmün iptali istemiyle başvurmuştu. İstemi esastan görüşen Anayasa Mahkemesi Türk Diş Hekimleri Birliği Genel Kurulu'nun görevlerini düzenleyen söz konusu yasa maddesinin 2. fıkrasında yer alan, "Odalar, iki yıllık bir dönem için Birlik Genel Kurul toplantılarına katılmak üzere, gizli oyla, üye sayısı 200'e kadar olanlar 5, 500'e kadar olanlar 7, 500'den fazla olanlar 10'ar asıl ve yedek delege seçerler" hükmünü oy birliğiyle Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. İptal gerekçesinde, çok sayıda diş hekiminin kayıtlı olduğu diş hekimleri odalarının Genel Kurul'da üye sayıları oranında değil, sınırlı sayıda delege ile temsil edildiklerine işaret edilerek, "Herhangi bir kuruluşun oluşmasında demokrasinin temel kuralı olan seçime yer verilmişse, bu kuruluşun seçim sisteminin, yönetim ve işleyişinin de demokratik kurallara aykırı olamayacağının kabulü gerekir" değerlendirmesinde bulunuldu.

HUKUK DÜZENİ İÇİN MESLEK ÖRGÜTLERİNİN SEÇİMLERİNDE ADİL TEMSİL GEREKİR

Hukuk devletinin bir gereği olarak adaletli bir hukuk düzeninin kurulabilmesinin, diğer seçimler yanında kamu kurumu niteliğindeki meslek örgütlerinin seçimlerinde de seçime katılacakların adil bir biçimde temsil edilmesine bağlı olduğunun kaydedildiği gerekçede, temsilde adaletin sağlanamadığı bir seçimin demokratik olmasından ve hukuk devleti ilkesine uygunluğundan söz edilemeyeceği vurgulandı. Sayısı kaç olursa olsun 500'den fazla üyesi olan diş hekimleri odalarının Genel Kurul'a katılımlarının on delegeyle sınırlandırılmasının demokrasiye aykırı düşen bir düzenleme olduğunun dikkat çekildiği gerekçede, "Demokrasinin olmazsa olmaz kuralı seçimdir. Demokratik seçimin en önemli niteliği ise adil bir temsil ilkesine dayalı serbest, eşit ve genel-oy esasını içermesidir. Temsilde adaletin sağlanamadığı bir seçimin demokratik olmasından ve hukuk devleti ilkesine uygunluğundan söz edilemez" denildi.

Anayasa Mahkemesi, itiraz konusu kuralın iptal edilmesi nedeniyle doğan boşluğun, kamu düzenini ihlal edici nitelikte gördü. Yüksek Mahkeme, iptal kararının, Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine hükmetti.

- Ankara