Bakü'nün kurtuluşunun 95. yıl dönümü BAKÜ
Bakü'nün kurtuluşunun 95. yıl dönümü BAKÜ
Bakü'nün kurtuluşunun 95. yıl dönümü - BAKÜ
Bakü'nün kurtuluşunun 95. yıl dönümü
- "Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ve Kafkas İslam Ordusu" konulu konferans düzenlendi
BAKÜ (AA) - Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün, Kafkas İslam Ordusu tarafından Ermeni çeteleri ve Bolşevik birliklerinden kurtarılmasının 95. yıl dönümünde, "Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ve Kafkas İslam Ordusu" başlıklı konferans düzenlendi.
Bakü'de, Azerbaycan Diplomatik Akademisi'nde, Türkiye Cumhuriyeti Bakü Büyükelçiliği, Yunus Emre Türk Kültür Merkezi ve Akademi tarafından düzenlenen konferansa, Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Alper Coşkun, Büyükelçilik çalışanları, Azerbaycanlı milletvekilleri, bilim adamları ve öğrenciler katıldı.
Konferansın açılışında konuşan Büyükelçi Coşkun, konferansta işlenecek temanın, Türkiye-Azerbaycan dostluk ve kardeşliğinin en önemli tezahürlerinden birini teşkil ettiğini kaydetti.
Azerbaycan'ın bağımsızlığını ilan ederek bütün Türk dünyasına örnek olduğu bir dönemde, Anadolu'dan ve Osmanlı'nın çeşitli bölgelerinden gelen Mehmetçiklerin Azerbaycanlı kardeşleri ile omuz omuza çarpıştığını hatırlatan Coşkun, Azerbaycan'da medfun 1100'den fazla şehidin, iki ülke arasındaki dostluğun karşılıksız ve ebedi olduğunun tescili olduğunu vurguladı.
Açılış konuşmalarının ardından, Azerbaycan'ın Varşova Büyükelçisi Hasan Hasanov, Prof. Dr. İlber Ortaylı, Giresun Üniversitesi Rektörü Aygün Attar, Azerbaycan'ın İran'daki Askeri Ataşesi Albay Mehman Süleymanov ve Prof.Dr. Anar İskenderli tarafından Kafkas İslam Ordusunun Bakü'yü kurtarması ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kurulmasını konu alan sunumlar yapıldı.
Konferansta yaptığı sunumun ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Prof.Dr. Ortaylı, Kafkas İslam Ordusu'nun Gence'yi, daha sonra da Bakü'yü kurtarmasının daha önce okul kitaplarında yer almadığını, konuyla ilgili yeterli yayım olmadığını söyledi. Bundan sonra bu konuda daha fazla bilimsel yayın yapılmasını ümit ettiğini dile getiren Ortaylı, Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü'yü kurtarmasının, iki kardeş ülke arasındaki vazife gibi kabul edilmesi gerektiğini kaydetti. Kafkas İslam Ordusu'nun kuruluş kararı alındığında Osmanlı Devleti'nin çöküntü dönemini yaşadığını hatırlatan Ortaylı, bu ordunun en zor dönemde Osmanlı'nın son zaferini kazandığını söyleyerek, "Burdan şu mesaj çıkarılabilir. Türk ordusu her zaman teşkilatlanabilir. Bunu İzmir'e çıkarken Yunan General Yannis Metaksas bile anlamış ve Türk toprakları ile uğraşmayın demiştir. Bu, herkes için geçerli bir mesaj" dedi.
- Kafkas İslam Ordusu ve Nuri Paşa-
Kafkas İslam Ordusu, Osmanlı Devleti'nin Harbiye Nazırı Enver Paşa'nın talimatıyla kuruldu ve Birinci Dünya Savaşı'nda Kafkasya Cephesi'nde savaştı.
Kardeşi Enver Paşa tarafından komutanlığa atanan Nuri Paşa (Killigil), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin ve Dağıstan'ın Osmanlı'dan yardım talep etmesi üzerine ordusuyla Azerbaycan'ı kurtarmak için görevlendirildi.
Gence'ye 25 Mayıs 1918'de ulaşan Kafkas İslam Ordusu'ndaki asker sayısı, Azerbaycan kolordusundan yapılan bin kişilik takviyeyle 12 bine ulaştı. Güzergahındaki Göyçay, Salyan, Ağsu ve Kürdemir'i de Bolşevik birlikleri ve Ermeni çetelerinden temizleyen Kafkas İslam Ordusu, 15 Eylül 1918'de Bakü'yü kurtardı.
Kafkas İslam Ordusu, Bakü'nün kurtuluşu için yaptığı savaşlarda 1.130 şehit verdi.
Azerbaycan'ın birçok bölgesinde, Bakü ve civarında, Şeki, Şamahı, Göyçay, Kürdemir, Neftçala ve Guba'da Kafkas İslam Ordusu şehitlerinin anıt mezarları bulunuyor.