Giyilebilir Sağlık Teknolojisinde Yeni Batarya

Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bünyamin Şahin, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yürütülen çalışma kapsamında, giyilebilir sağlık teknolojilerinde kullanılmak üzere ter ve nemden enerji üretebilen yeni nesil batarya geliştirilmesine katkı sağladı.

TÜBİTAK tarafından desteklenen "Yeni Nesil Giyilebilir Sağlık Teknolojileri" başlıklı projeyi yürüten Prof. Dr. Şahin, 12 aylık araştırma programı kapsamında ABD'deki North Carolina State University'de çalışmalarını sürdürdü.

Başlangıçta tek bir araştırma projesinde görev alan Türk bilim insanı, çalışma sürecinde gösterdiği performansın ardından ev sahibi araştırma grubunun davetiyle iki farklı uluslararası projeye de dahil edildi.

Bu uluslararası projeler kapsamında geliştirilen yeni nesil batarya teknolojisi, North Carolina State University, University of North Carolina at Chapel Hill, Rice University ve Necmettin Erbakan Üniversitesi araştırmacılarının ortak imzasıyla bilim dünyasına kazandırıldı.

Araştırma ekibinin hazırladığı makale, "Science Advances" dergisinde yaklaşık sekiz ay süren uluslararası hakem değerlendirme sürecinden geçti.

Hakemlerin talep ettiği revizyonların tamamlanmasının ardından kabul edilen çalışma, Science Advances'ta açık erişim olarak yayımlandı.

Doğada çözünebilen ve nemden enerji üretebilen sistem

Araştırma kapsamında geliştirilen batarya, geleneksel kimyasal pillere alternatif olarak çevre dostu malzemelerden üretildi.

Batarya, insan teri veya ortam nemi gibi kaynaklardan enerji üretebiliyor. Esnek yapısıyla vücudun farklı bölgelerine yerleştirilebilen sistem, sağlık cihazlarında kullanılabilecek şekilde tasarlandı.

Laboratuvar testlerinde sistemin, bireyin fizyolojik verilerini algılayarak Bluetooth üzerinden kablosuz ve kesintisiz biçimde merkezi sisteme aktarabildiği gösterildi.

Araştırmacılar, geliştirilen teknolojinin özellikle uzaktan sağlık hizmetleri (telemedicine) uygulamalarında kullanılabilecek önemli bir altyapı oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Giyilebilir sağlık cihazlarında yeni dönem

Çalışmanın detaylarını AA muhabiriyle paylaşan Prof. Dr. Şahin, uzaktan sağlık hizmetlerinin gelecekte bu alanın önemli bileşenlerinden biri olacağını dile getirerek, giyilebilir sağlık teknolojilerinin sürekli veri üreterek hastaların sağlık durumunun uzaktan takip edilmesine imkan sağlayacağını vurguladı.

Modern cihazların enerjiye ihtiyaç duyduğunu, bunların ya şarj edilmesi gerektiğini ya da çevreye zarar verebilen kimyasal içerikli klasik pillerin kullanıldığını aktaran Şahin, araştırmanın temel argümanının doğada kendi kendine çözünebilen, doğaya zarar vermeyen, esnek bir pil geliştirmek olduğunu ifade etti.

Şahin, vücudun her bölgesinde esneyebilecek nitelikte olan ve o bölgedeki nemle kendi kendine enerji üretebilen bir enerji kaynağı tasarladıklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Giyilebilir nitelikli esnek batarya oluşturulmaya çalışıldı. Bu batarya bulunduğu ortamdaki nemden veya biyolojik sıvı (ter) örnekleriyle aktive olmaktadır. Geleceğin sağlık teknolojisindeki uygulamalarını örneklendirebilmek adına, nabız ölçere bu bataryayı entegre ettik. Yapılan testlerin sonucunda nabız ölçerin ihtiyaç duyduğu gerekli enerjiyi sağladığını gördük. Buradan yola çıkarak yeni nesil sağlık ekipmanlarında tasarladığımız bu batarya, gerekli enerjiyi doğal yollarla üretip, kullanıcının fiziksel aktivitelerini aynı anda herhangi bir merkeze aktarabilmektedir. Vücut sıvısı, ter örneği ya da bulunduğu ortamdaki nemle cihazı besleyerek, veriyi algılayıp Bluetooth aracılığıyla bir merkeze gönderebilmesini bilimsel deneylerle ortaya koyduk."

Teknoloji transferi açısından önemli gelişme

Bu çalışmanın yalnızca bilimsel bir yayının ötesinde teknoloji transferi açısından da önemli bir kazanım olduğunu vurgulayan Şahin, "Dünyanın önde gelen araştırma gruplarıyla çalışma fırsatı bulduk. Onların akademik birikimi ile ülkemizin araştırma potansiyelini bir araya getirdik. Elde ettiğimiz sonuçların devamı niteliğinde yeni çalışmalarımız da sürüyor." diye konuştu.

Şahin, çalışma süresince Nobel Kimya Ödülü sahibi Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar'ın görev yaptığı University of North Carolina at Chapel Hill'de de çeşitli akademik temaslarda bulunduğunu, Sancar ile bir araya gelme fırsatı yakaladığını sözlerine ekledi.