Uygulamayı yükle! YÜKLE

İran'da NPT'den çekilme tartışması Uzmanlar Meclisinin çağrısıyla alevlendi

Son Güncelleme:

İran'da ABD ve İsrail saldırıları sonrası NPT'den çekilme tartışması yeniden alevlendi. Uzmanlar Meclisi savunma doktrininin gözden geçirilmesini isterken Tahran'da bazıları nükleer silah sahibi olmayı, bazıları bilimsel gelişmeyi savunuyor.

TAHRAN (AA) – TOLGA AKBABA - İran'da ABD ve İsrail'in saldırılarının ardından Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'ndan (NPT) çekilme tartışmaları yeniden alevlenirken, konu kamuoyunun gündemini de meşgul ediyor. Tahran'da görüşlerini dile getiren bazı İranlılar, ülkenin nükleer silah sahibi olması gerektiğini savunurken, bazıları bilimsel ve teknolojik gelişmenin önemine dikkati çekiyor.

İran'da bazı çevrelerin, 13 Haziran 2025'te başlayan İsrail saldırıları ve ABD'nin bu süreçte Natanz ve Fordo nükleer tesislerini hedef almasının ardından gündeme getirdiği "NPT'den çekilme" çağrıları, 28 Şubat 2026'da başlayan yeni saldırılarla tekrar tartışılmaya başlandı.

İran liderini seçme yetkisine sahip Uzmanlar Meclisinin, "ABD ve İsrail'in tehditleri karşısında NPT'den çekilme ihtimalinin değerlendirilmesi ve caydırıcılığın sağlanması amacıyla savunma doktrininin gözden geçirilmesi gerektiği" yönündeki açıklaması da tartışmaları alevlendirdi.

İranlı yetkililer, ülkenin NPT'den çekilmediği sürece anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerine bağlı kalacağını belirtirken, kamuoyunda anlaşmadan ayrılma yönündeki görüşler de dile getiriliyor.

"Bizim de kesinlikle nükleer silahlarımız olmalı"

Konuyla ilgili olarak Tahran halkına mikrofon uzatan AA muhabiri, NPT'ye bağlılık ve İran'ın nükleer silah sahibi olup olmaması konusundaki görüşlerini sordu.

Emekli olduğunu söyleyen Ahmed Rızapur, İran'ın nükleer alandaki çalışmalarını doğru şekilde yürüttüğünü kanıtlayabilmesi için NPT'de kalmasının önemli olduğunu ancak mevcut koşullarda ülkesinin de nükleer silah sahibi olması gerektiğini söyledi.

Nükleer silahların caydırıcılık işlevine dikkati çeken Rızapur, İsrail, Hindistan ve Pakistan'ı örnek göstererek, "Bizim de kesinlikle nükleer silahlarımız olmalı. Ne kadar güçlü olursak düşman bizden o kadar fazla korkar ve geri adım atar." dedi.

Caydırıcılık için nükleer güç

Avukat Hüseyin Kakavend, NPT'ye taraf ülkelerin, anlaşmanın konusuna giren olağanüstü olayların ulusal çıkarlarını tehlikeye attığı kanaatine varmaları halinde, üç ay önceden diğer tarafları ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyini bilgilendirerek anlaşmadan çekilme hakkına sahip olduğuna işaret ederek, Kuzey Kore'nin bu gerekçeyle NPT'den ayrıldığını ve İran'ın da NPT'den çekilmesi gerektiğini belirtti.

İran'ın eski lideri Ali Hamaney'in nükleer silah üretmenin ve kullanmanın haram olduğuna ilişkin fetvasına işaret eden Kakavend, buna rağmen birçok ülkenin İran'a saygı göstermediğini ve uluslararası hukuka uymadığını öne sürdü.

İran'ın itibarını korumak ve caydırıcı bir güce sahip olmak için kesinlikle nükleer güç olması gerektiğini savunan Kakavend, şu ifadeleri kullandı:

"Müslüman ülkeler, Müslüman olmayan veya kendilerine düşman ülkelerin saldırılarının hedefi ve tehdidi altında. Bu nedenle, caydırıcı gücün ortaya konulması, karşı tarafın zor kullanmasını veya baskı uygulamasını engelleyebilir."

"İran'ın NPT'ye bağlı kalması için artık hiçbir neden yok"

Tahran Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olan Mihrab İbrahimi, ülkesinin NPT'ye bağlı kalmasının artık bir anlamı olmadığını dile getirerek, şunları söyledi:

"ABD ve müttefiklerinin uluslararası alanda İran için oluşturduğu yeni koşullar, özellikle ülkedeki bazı nükleer tesislere düzenlenen saldırılar ve aleyhinde başlatılan haksız savaş dikkate alındığında Tahran'ın NPT'ye bağlı kalması için artık hiçbir neden yok. Kesinlikle anlaşmadan çekilmeli ve onlara her zaman her şeyin aynı şekilde devam etmeyeceğini; dengelerin ve hesapların değişebileceğini göstermeli. İran'ın da sabrının bir sınırı var. Kesinlikle anlaşmadan çıkmalı ve askeri doktrinini değiştirmek konusunda daha ciddi kararlar almalı ki düşmanları kendilerine çeki düzen versin."

İsrail, Hindistan ve Pakistan'ın nükleer silah sahibi olduğuna dikkati çeken İbrahimi, eski Cumhurbaşkanlarından Mahmud Ahmedinejad'ın, "Madem nükleer silah kötü siz neden sahipsiniz? Madem iyi, o halde biz neden sahip olmayalım." şeklindeki sözünü anımsattı.

İran'ın devlet olarak nükleer silah kullanacak bir yapıda olmadığını ancak caydırıcılık açısından bu silahlara sahip olması gerektiğini söyleyen İbrahimi, "Bu silah belki de hiçbir zaman kullanılmayacak. Ancak caydırıcılık gücü son derece yüksek. İran'ın atacağı ilk adım NPT'den çekilmek ve nükleer ve askeri caydırıcılık alanında etkili adımlar atabileceğini göstermek." diye konuştu.

"Nükleer silah sahibi olmak istiyorsanız ülkeden kaçırdığınız beyinleri geri getirin"

Keyvan Caberi isimli İranlı ise ülkenin olası tehditleri caydırabilecek düzeyde askeri donanıma sahip olması gerektiğini belirterek, mevcut dönemde bilimsel ve teknolojik gücün önemine dikkati çekti.

Caberi, "Şu anda küreselleşme aşamasındayız artık Soğuk Savaş döneminde değiliz. Herkesin güçlü olması gerekiyor." dedi.

Mevcut durumda teknolojinin ve bilimin önemini vurgulayan Caberi, İranlı yöneticilere, "Mesele bilimsel ve teknolojik güç. Eğer nükleer silah sahibi olmak istiyorsanız, önce ülkeden kaçırdığınız beyinleri geri getirin." çağrısında bulundu.

Bilimsel ve teknolojik gelişmenin önemini Japonya örneği üzerinden anlatan Caberi, şu ifadeleri kullandı:

"Japonlara, siz neden İranlılar gibi değilsiniz, neden 'ABD'ye ölüm' demiyorsunuz? Ülkeniz atom bombalarıyla yerle bir edildi diye sormuşlar. Japonlar bu soruya, ABD Büyükelçiliği'nde bir Panasonic telefonunun bulunması, ABD'ye ölüm sloganlarının yüz tanesinden daha etkili şeklinde yanıt veriyor. Yani mesele bilimsel ve teknolojik güç."

Kaynak: AA