İran'da ABD ve İsrail saldırıları sonrası NPT'den çekilme tartışması yeniden alevlendi. Uzmanlar Meclisi savunma doktrininin gözden geçirilmesini isterken Tahran'da bazıları nükleer silah sahibi olmayı, bazıları bilimsel gelişmeyi savunuyor.
Reuters'ın isimlerini vermeyen kaynaklarına göre ABD Başkanı Donald Trump, İran ya da Yemen'deki Husilerden yeni bir provokasyon gelmemesi halinde İran'a yönelik saldırılara ara vermeyi danışmanlarıyla masaya yatırdı. Kaynaklar, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın son iki haftadaki telefon görüşmelerinde saldırıların sürdürülmemesi çağrısı yaptığını, ancak Trump'ın bir taahhütte bulunmadığını aktardı.
Tahran'ın merkezindeki Ferheng Hüseyni Caddesi, duvarlarını dolduran organ satış ilanları yüzünden halk arasında "Böbrek Sokağı" diye anılıyor. ILNA'nın saha araştırmasına göre 30 yaşındaki bir kurye, böbreğine teklif edilen 1,5 milyar tümeni borçlarına yetmediği için reddetti. İlanlarda karaciğer dokusu ve kemik iliği de satışa çıkarılıyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, 13 Kasım'da Bahreyn'de konuşlu ABD ordusuna ait erken uyarı radar sistemine saldırı düzenlediğini ve tesisi imha ettiğini ileri sürdü. Tahran, operasyonun Hürmüzgan eyaletindeki Sirik'te bir telekomünikasyon kulesine yapılan hava saldırısına karşılık olduğunu açıkladı. ABD ve Bahreyn'den henüz resmi açıklama gelmedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya benzerliğiyle daha önce İran ve İsrail basınında yer alan kuruyemiş ve tatlı satıcısı, RT'nin yayımladığı yeni videoda şakaya katıldı. Kendisini İsrail'den ayrılıp İran'a gelmiş gibi gösteren esnaf, nedenini soran kişiye “Orada maaşları ödemiyorlardı, ben de ayrıldım” karşılığını verdi.
İran-Irak Savaşı'nda ölen ve naaşları 38 yıl sonra bulunan 350 İran askerinden 110'u için Tahran'da cenaze töreni düzenlendi. Törene Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi katıldı, 240 asker diğer eyaletlerde toprağa verilecek.
İran Devrim Muhafızları, 12 Kasım gecesi Tahran'daki Enghelab Meydanı'nda Kheibar tipi balistik füzeyi mobil platform üzerinde kalabalığa sergiledi. Aynı saatlerde İsrail'in Gazze sınırındaki Nahal Oz bölgesinde sirenler çaldı. İsrail ordusu 13 Kasım'da alarmın yanlış tespit nedeniyle verildiğini açıkladı.
Washington ile Tahran arasındaki gerilimle ilgili konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran'la artık bir anlaşmaya ihtiyaç duymadıklarını savundu. Ekonomik baskılara da değinen Trump, "Paraları bizde, hem de yüzlerce milyar dolar. Ve boğazlar da bizde!" dedi.
İran, ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimin ardından kadınlara özel askeri eğitim merkezi açtı. Tahran'daki merkezde kadınlara tüfek, insansız hava aracı ve savunma sistemlerinin kullanımı öğretilirken, eğitim görüntüleri dikkat çekti. Kadınların kıyafetlerine yönelik katı kurallarıyla bilinen İran yönetiminin onları askeri seferberliğe dahil etmesi ise tartışmalara yol açtı.
İran, Arjantin'in Devrim Muhafızları Ordusunu terör örgütü ilan etmesine misilleme olarak Arjantin Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetlerini terör örgütü ilan etti. Tahran yönetimi, kararın karşılıklılık ilkesi doğrultusunda alındığını belirterek, ortaya çıkabilecek tüm sonuçlardan Arjantin hükümetinin sorumlu olacağını açıkladı.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Hürmüz Boğazı’nın Tahran yönetiminin öne sürdüğü 7 şart yerine getirilene kadar açılmayacağını bildirdi. ABD’den şartlara açık ve net yanıt beklediklerini ancak henüz bir yanıt gelmediğini söyleyen Rızai, Washington ile herhangi bir müzakere yürütmediklerini öne sürdü.
İran'ın başkenti Tahran'da kuruyemiş satan bir esnaf, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya olan şaşırtıcı benzerliği nedeniyle boykot edildi. Dükkanında oturduğu sırada görüntülenen adamın yüz hatları ve saç şekli Netanyahu'ya benzetilirken, bazı İranlılar yalnızca bu benzerlik nedeniyle esnaftan alışveriş yapmamaya başladı.
ABD ve İsrail saldırılarının ardından İran'da başlatılan "Can Feda" uygulamasına kayıt yaptıran gönüllü kadınlar, Tahran'ın Azadi Meydanı'nda kurulan alanda askeri eğitim görüyor. Haftada en az iki gün düzenlenen programda silah, çok namlulu roketatar, İHA ve hava savunma sistemlerinin kullanımının yanı sıra fiziksel dayanıklılık antrenmanları da yer alıyor. Eğitimlere çocuğuyla katılan kadınlar da bulunuyor.
İran’da kamusal alanda kıyafet kuralları ve denetimlerle karşı karşıya kalan kadınların, özel spor stüdyolarında bambaşka bir ortamda vakit geçirdiği görüntüler dikkat çekti. Sosyal medyada paylaşılan videolarda, Tahran’da olduğu belirtilen bir stüdyoda kadınların spor kıyafetleriyle pilates ve egzersiz yaptığı görüldü.
Devrim Muhafızları Ordusuna bağlı Havacılık ve Uzay Parkı Daimi Sergi Merkezi'nde İran'ın balistik füzeleri, insansız hava araçları, uydu taşıyıcı roketleri ve hava savunma sistemleri ziyaretçilere gösteriliyor. Başkentin batısındaki alanda 1900 kilometre menzilli Siccil ile 1500 kilogram savaş başlığı taşıyabilen Hürremşehr de yer alıyor.
İran devlet televizyonu, İran Silahlı Kuvvetleri’nin son 10 gün içinde Hürmüz Boğazı’nda Tahran’ın onaylamadığı “alternatif” güzergahı kullanmaya çalışan en az 11 tankeri hedef aldığını duyurdu. Haberde, son 24 saatte 4 tankerin boğazdan geçişini tamamlayamadığı, Devrim Muhafızları Ordusunun da “düşman” gemilerinin seyir sistemlerini dışarıdan müdahaleyle devre dışı bıraktığı öne sürüldü.
Azerbaycan'ın Tahran Büyükelçisi Ali Alizade'nin ev sahipliğindeki resepsiyonda Karabağ Zaferi'nin 6. yıl dönümü kutlandı. Türkiye'nin Tahran Büyükelçisi Ahmet Aydın Doğan ile yabancı misyon temsilcileri katıldı; Alizade 30 yıllık işgali ve kurtarılan toprakları anlattı.
Katar Başbakanı Al Thani, Oxford Üniversitesi'nde ABD ile İran arasındaki arabuluculuk çabalarının durumun kontrolden çıkmasını önlemek için sürdüğünü söyledi. Al Thani, Tahran'daki bilge sesler sayesinde kontrolün sağlandığını ve temasların azalsa da devam ettiğini belirtti.
ABD'de yayın yapan Axios, iki kaynağa dayanarak Başkan Yardımcısı JD Vance'in yaklaşık iki haftadır İran'la dolaylı görüşmeler yürüttüğünü öne sürdü. Katar Başbakanı ve Pakistan Genelkurmay Başkanı'nın aracılık ettiği temaslarda amaç yeni bir ateşkes ve nükleer müzakerelerin yeniden başlaması. Vance'in İranlı güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai'ye mektup gönderdiği, tarafların teknik toplantısının ise henüz gerçekleşmediği aktarıldı.
İran'ın, Rusya'dan uzun menzilli S-400 hava savunma sistemleri talep ettiği öne sürüldü. İngiliz basınında yer alan iddiaya göre İran dini lideri Mücteba Hamaney, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'yi kişisel bir mektupla Moskova'ya göndererek talebini Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e iletti. Tahran yönetiminin sistemlerin teslim edileceği konusunda iyimser olduğu belirtilirken, Rusya'nın İran'a 90 füze fırlatıcısı sağlamayı da kabul ettiği iddia edildi.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Rızai, ABD ile diplomasiyi İran'ın haklarını güvence altına almak için yürüttüklerini söyledi. Rızai, Moskova'da Putin'e Washington'ın Tahran'ın şartlarını yerine getirmediği sürece Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını iletti.
İranlı oyuncu Taraneh Alidoosti, hayatını kaybeden babası Hamid Alidoosti'nin Tahran'da düzenlenen cenaze törenine başörtüsüz katıldı. Ülkesindeki zorunlu başörtüsü uygulamasına karşı daha önce de tavır alan ünlü oyuncu, cenazede babasının tabutunu taşıyan isimler arasında yer aldı.
İran’ın başkenti Tahran’da gece saatlerinde toplanan coşkulu kalabalık, Trump'ın seçim yenilgisinin ardından ABD ve İsrail politikalarına karşı gövde gösterisi yaptı. Sloganlar eşliğinde meydanı dolduran göstericiler; Donald Trump, Binyamin Netanyahu ve ABD-İsrail bayraklarının yer aldığı dev dev panoları alevlere teslim etti. Tahran sokaklarındaki tansiyon, kameralara anbean yansıdı.
ABD'deki ara seçimlerin sonuçları, İran kamuoyunda Washington yönetiminin gelecekteki politikalarına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Demokratların Kongrede çoğunluğu elde etmesi bazı İranlılar tarafından Trump yönetimine karşı bir denge unsuru olarak değerlendirilirken, bazıları ise ABD Başkanı'nın Tahran'a yönelik sert tutumunu sürdüreceği görüşünde. İran'da seçim sonuçlarına ilişkin yorumlarda, yeni bir askeri saldırı ihtimaline yönelik endişeler de öne çıktı.
ABD Kongre ara seçimlerinde resmi olmayan sonuçlara göre Demokratlar Senatoda 54, Mecliste 228 sandalyeyle çoğunluğu aldı. İran'da bu sonuçların ABD'nin Tahran politikasını değiştirip değiştirmeyeceği tartışılırken yeni çatışma endişesi sürüyor.
İran dini lideri Mücteba Hamaney, ABD'deki ara seçim sonuçlarının Washington'un Tahran'a yönelik tutumunu değiştirmeyeceğini savundu. ABD'deki siyasi değişimlerden medet umanların yanıldığını belirten Hamaney, İran'a yönelik yeni bir saldırıya çok daha geniş kapsamlı karşılık verileceği uyarısında bulundu. Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin ABD'nin yenilmezliği algısını sarstığını da öne sürdü.
İran'da, ABD'nin Tahran Büyükelçiliğine yapılan baskın ve sonrasında yaşanan rehine krizinin 47'nci yılı dolayısıyla, müzeye dönüştürülen eski büyükelçilik binası önünde Washington karşıtı gösteri düzenlendi.
ABD'de Trump'ın partisinin ara seçimlerde yaşadığı kayıpların hemen ardından İran'da binlerce kişi sokaklara çıktı. ABD'nin Tahran Büyükelçiliğinin 1979'da işgal edilmesinin yıl dönümünde, ülke genelinde 900'den fazla noktada gösteriler düzenlendi. Kalabalıklar ABD karşıtı sloganlar atarken, gösterilerin Amerikan seçimlerinin hemen sonrasına denk gelmesi dikkat çekti.
İran devlet televizyonunda yayımlanan ve İstiklal ile Katar'ın Al Shamal takımlarını karşı karşıya getiren Asya Şampiyonlar Ligi mücadelesi sırasında ekranın alt kısmında Farsça "Trump'ı öldüreceğiz" mesajı gösterildi. Aynı tehdit, Tahran'daki İnkılap Meydanı'na asılan dev afişte ve İran devlet medyasında yayımlanan başka bir görselde de yer aldı. ABD Başkanı Donald Trump'ı hedef alan mesajlar, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin sürdüğü dönemde gündeme geldi.
ABD'de ara seçimler devam ederken, Donald Trump'ın İran'a saldırma ihtimali güçlendi. Orta Doğu'da yeni savaşın ayak seslerinin duyulduğu bir ortamda İran vatandaşlarına nükleer saldırı durumunda yapılması gerekenler konusunda uyarılarda bulundu. İran'ın açıklaması, ABD'nin nükleer saldırı ihtimali endişesini artırdı.