İstanbul Limanları İklim Değişikliği Tehdidi Altında: 2100'de Tamamı Riskte
İstanbul Üniversitesi araştırmasına göre, iklim değişikliği nedeniyle deniz seviyesinin yükselmesi, İstanbul limanlarını kritik risk altına sokuyor. 2050'de limanların yüzde 70'i, 2100'de tamamı etkilenebilir.
Enstitü araştırmaları, İstanbul'un Karadeniz ve Marmara Denizi'ne kıyısı nedeniyle iklim değişikliğine karşı en kırılgan liman şehirlerinden biri olduğunu gösterdi. Stratejik konumu, liman altyapısı, ticaret yolları ve kıyı yerleşimleri açısından kritik risk oluşturuyor. Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı analizler, 2050'de deniz seviyesinin 1,5 metre yükselmesiyle limanların yüzde 70'inin risk altına gireceğini, 2100'de 5 metre artışla limanların tamamının, demiryollarının yüzde 60'tan ve karayollarının yüzde 40'tan fazlasının etkileneceğini öngörüyor. 2300 projeksiyonunda ise 15 metreye kadar artış, limanları işlevsiz hale getirebilir.
Buzul erimeleri deniz seviyesini yükseltirken, Birleşmiş Milletler verilerine göre denizcilik sektörü iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek alanlardan biri. Aşırı sıcaklıklar, yoğun yağış ve sis liman operasyonlarını aksatıyor, taşımacılık maliyetlerini artırıyor. İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Cem Gazioğlu, en kötü senaryoda Ambarlı, Haydarpaşa ve Yenikapı limanlarında su baskınları öngörüldüğünü, 10 binden fazla yapının risk altında olduğunu belirtti. Gazioğlu, adaptasyon için limanların yüksek kotlara taşınması, dalgakıranların güçlendirilmesi ve erken uyarı sistemleri kurulması gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Gürcan Büyüksalih, kıyı erozyonu ve tuzlu su girişiminin endüstriyel ve içme suyu altyapısını tehdit ettiğini, lojistik kriz yaratabileceğini kaydetti. Tarihi liman alanlarının da su altında kalma tehlikesi bulunuyor. Dr. Öğr. Üyesi İrşad Bayırhan, risklerin büyüklüğünün net olduğunu, planlamaların en riskli senaryolara göre yapılması gerektiğini ifade etti. İstanbul limanlarının 2100'de kısmi, 2300'de büyük ölçüde işlevsiz hale gelebileceği değerlendiriliyor.