KADEM COP31 panelinde Gazze'de 61 milyon tonu aşan enkazın risklerini tartıştı
KADEM, Antalya'daki COP31 kapsamında Gazze'deki çevresel yıkımı ele alan bir panel düzenledi. KADEM Başkanı Canan Sarı, 61 milyon tonu aşan enkaz oluştuğunu, tarım alanlarının yüzde 82'sinin zarar gördüğünü ve bunun halk sağlığını tehdit ettiğini söyledi.
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında "İsrail'in Gazze'deki Soykırımının Zehirli Mirası: Toprağın, Suyun ve Havanın Zehirlenmesi ve Filistin Halkının Yaşamı Üzerindeki Sonuçları" başlıklı panel gerçekleştirildi.
Kadın ve Demokrasi Vakfı (KADEM) tarafından, Mavi Bölge'deki Türkiye Pavilyonu'nda yapılan panelde, Gazze'deki soykırımın çevresel sonuçları uluslararası kamuoyunun gündemine taşındı.
KADEM Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Sevim Zehra Kaya'nın moderatörlüğündeki panelde, Beytüllahim Üniversitesi Biyoloji Profesörü, Filistin Biyoçeşitlilik ve Sürdürülebilirlik Enstitüsü ve Filistin Doğa Tarihi Müzesi Direktörü Prof. Dr. Mazin Qumsiyeh'in videolu mesajı katılımcılarla ve dinleyicilerle paylaşıldı.
Panelde, Filistinli avukat ve insan hakları savunucusu, PAL Law Commission Hukuki ve Diplomatik İşler Direktörü Lamis J. Deek, PENGON/Friends of the Earth Palestine Koordinatörü ve çevre mühendisi Abeer Al Butmeh ile Kırıkkale Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan yer aldı.
KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Canan Sarı, panelin açılışında, Gazze'deki yıkımın çevresel boyutunun uluslararası kamuoyunda yeterince gündeme gelmediğini söyledi.
COP31'in iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası işbirliğini ve ortak sorumluluğun önemini hatırlatan bir platform olduğunu belirten Sarı, "Gazze'de yaşananların da bu sorumluluk çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor. Temiz suya, sağlıklı gıdaya ve güvenli bir çevreye erişim her insanın en temel hakkıdır. Bu haklar evrenseldir ve dünyanın her yerinde aynı ölçüde korunmalıdır." dedi.
Sarı, insan hayatının değeri ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkının coğrafyaya göre değişmeyeceğinin altını çizdi.
Gazze'deki çevresel yıkımın savaşın kaçınılmaz bir sonucu olarak kabul edilmesinin, insan hakları ihlallerini normalleştirme tehlikesi taşıdığına dikkati çeken Sarı, uluslararası toplumun Filistin halkının yaşam hakkı konusunda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Gazze'deki çevresel tahribatın boyutlarını Birleşmiş Milletler verileriyle ortaya koyan Sarı, bölgede 61 milyon tonu aşan enkaz oluştuğunu, tarım alanlarının yüzde 82'sinin, zeytinlik ve meyve bahçelerinin ise yüzde 97'sinin zarar gördüğünü söyledi.
Patlayıcı mühimmat kalıntıları, ağır metaller ve diğer tehlikeli maddelerin toprak, su ve hava üzerinde oluşturduğu risklere işaret eden Sarı, içme suyu şebekelerinin ve atık su arıtma tesislerinin tahrip edilmesinin halk sağlığını ciddi biçimde tehdit ettiğini belirtti.
Gazze'de hayatın yeniden kurulmasının yalnızca enkazın kaldırılmasıyla mümkün olamayacağını anlatan Sarı, kirlenen su kaynaklarının temizlenmesi, tarım alanlarının yeniden kullanılabilir hale gelmesi ve doğal yaşamın iyileştirilmesi için uzun yıllar gerektiğini anlattı.
Sarı, Gazze'deki soykırımın çevresel sonuçlarının bugün Filistin halkının yaşamını tehdit ettiğini, gelecek nesillerin sağlıklı ve güvenli bir çevrede yaşama hakkını da tehlikeye attığını vurguladı.
KADEM'in kadın hakları ve adalet alanındaki çalışmalarına değinen Sarı, savaş, göç ve doğal afet gibi krizlerin kadınlar üzerindeki etkilerinin çok boyutlu olduğunu söyledi.
Kadınların kendi sağlıklarını korumaya çalışırken çocukların, yaşlıların ve hastaların bakım sorumluluğunu da üstlendiklerini ifade eden Sarı, çevresel yıkımın mevcut eşitsizlikleri ve kırılganlıkları daha da derinleştirdiğini dile getirdi.
Gazze'deki çevresel yıkımın hukuki ve insani sonuçlarını ele aldı
KADEM Yönetim Kurulu Üyesi Kaya, Filistin'de ağaçların, tarım alanlarının da saldırılarda yok edildiğini belirterek, bu işgalin karşısında durmanın önemini anlattı.
Direktör Lamis J. Deek ise saldırılarda hedef alındıklarını, evlerini, her şeylerini kaybettiklerini ve KADEM'in kendileri için sadece bir aile değil, Filistinliler için de bir korunak olduğunu belirtti.
Saldırıların devam ettiğine dikkati çeken Deek, "Gerçek doğamızı, topraklarımızı geri kazanmak istiyoruz." dedi.
Çevre mühendisi Butmeh de savaşın başından beri İsrail'in Gazze'deki su alanlarını hedef aldığını, suyu silah olarak kullandığını aktardı.
Doç. Dr. Özcan, Gazze'de ailelerin güvenli suya erişiminin olmadığını, çocuklar için sonuçların çok ciddi olduğunu ifade etti.