Kripto Varlık İşlem Vergisi TBMM'de

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan, ekonomiye ilişkin düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi TBMM Başkanlığına sunuldu.

Teklifle, Gider Vergileri Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, "kripto varlık işlem vergisi" ihdas edilecek.

Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan veya aracılık edilen kripto varlık satış ve transfer işlemleri kripto varlık işlem vergisine tabi olacak. Vergiyi doğuran olay kripto varlık satışı veya transferiyle meydana gelecek. Verginin mükellefi, kripto varlık hizmet sağlayıcıları olacak.

Kripto varlık işlem vergisi, kripto varlık satış tutarı veya kripto varlığın transfer edildiği andaki rayiç değeri üzerinden on binde 3 oranında uygulanacak. Vergi matrahından gider ve vergi adı altında indirim yapılamayacak.

Bir aya ait kripto varlık işlem vergisi, izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine beyan edilerek aynı süre içinde ödenecek.

Düzenlemenin uygulamasında kripto varlıklara ilişkin tanımlamalar bakımından Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri geçerli olacak.

Belirtilen vergi oranını her bir işlem türü itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirmeye, 5 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı, düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili olacak. Bu hüküm düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek.

Gelir Vergisi Kanunu'ndaki değişiklikle, her türlü şans ve bahis oyunlarına ilişkin verilen ilan ve reklam giderleri, gelir vergisi mükelleflerinin ticari kazancının tespitinde gider olarak kabul edilmeyecek.

Kanun'daki değişiklikle, kripto varlıklardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi amacıyla düzenlemelere gidilecek.

Ayrıca kripto varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançların değer artışı kazancı kapsamına alınması ve ticari işletmeye dahil kripto varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançların ticari kazanç sayılmasına yönelik düzenlemeler yapılacak. Bu hükümler düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek.

Kripto varlıkların vergilendirilmesi

Teklifle, Gelir Vergisi Kanunu'na "Kripto varlıkların vergilendirilmesi" başlıklı madde eklenecek. Buna göre Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi platformlarda kripto varlıklarla ilgili olarak gerçekleştirilen işlemlerden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden, söz konusu platformlar tarafından takvim yılının 3'er aylık dönemleri itibarıyla yüzde 10 oranında vergi tevkifatı yapılacak.

Gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da tam veya dar mükellef olması, vergi mükellefiyetinin bulunup bulunmaması, vergiden muaf olup olmaması ve elde edilen kazancın vergiden istisna olup olmaması, yapılacak tevkifatı etkilemeyecek.

Aynı kripto varlıklardan değişik tarihlerde alımlar yapıldıktan sonra bunların bir kısmının elden çıkarılması halinde ilk giren ilk çıkar yöntemi kullanılmak suretiyle, tevkifat matrahının tespitinde dikkate alınacak alış bedeli belirlenecek. Alış ve satış işlemleri dolayısıyla ödenen komisyonlar ile ödenen işlem vergisi tevkifat matrahının tespitinde dikkate alınacak.

Tevkifat dönemi içerisinde aynı türden kripto varlıklarla ilgili olarak birden fazla alım satım işlemi yapılması halinde tevkifatın gerçekleştirilmesinde bu işlemler tek bir işlem olarak kabul edilecek.

Aynı türden kripto varlık alım satımından doğan zararlar takvim yılı aşılmamak kaydıyla izleyen dönemlerin tevkifat matrahından mahsup edilecek. Kripto varlık sahibinin bu varlıkları başka bir platforma aktarması halinde, söz konusu varlıkların alış bedeli ve alış tarihi aktarma yapılan platforma bildirilecek. Kripto varlığın platforma ilk defa transfer edilmesi halinde alış bedeli olarak, tevsik edilmesi kaydıyla, varlık sahibinin beyanı esas alınacak.

Düzenleme kapsamında tevkifata tabi tutulan kazançlar için gerçek kişilerce yıllık veya münferit beyanname, dar mükellef kurumlarca özel beyanname verilmeyecek. Diğer gelirler dolayısıyla gerçek kişilerce verilecek yıllık beyannameye bu gelirler dahil edilmeyecek. Ticari faaliyet kapsamında elde edilen gelirler ticari kazanç hükümleri çerçevesinde kazancın tespitinde dikkate alınacak ve tevkif suretiyle ödenmiş olan vergiler, gerçek kişi ve kurumlarca tevkifata tabi kazançların beyan edildiği yıllık beyannamelerde hesaplanan vergiden mahsup edilecek.

Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi olan platformlar dışında gerçekleştirilen kripto varlık işlemlerinden elde edilen gelirler, yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilecek. Kripto varlık işlemlerinden doğan zararlar, yalnızca bu varlıklardan elde edilen kazançlardan mahsup edilebilecek.

Kripto varlıkların alım satımına aracılık edenler, kendilerinde bulunan veya ulaştırılan bilgi ve belgeler kapsamında tarhiyattan sorumlu tutulacak. Bilgilerin eksik veya yanlış olması nedeniyle eksik beyan edilen kısım için bildirimi yapan adına gerekli tarhiyat yapılacak.

Platformlar, tevkif ettikleri vergileri, şekli ve muhteviyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek bir beyanname ile tevkifat dönemini izleyen ayın 26'ncı günü akşamına kadar bağlı oldukları vergi dairesine beyan edecek ve aynı süre içinde ödeyecek.

"Kripto varlık", "cüzdan" ve "platform" kavramları, Sermaye Piyasası Kanunu'nda tanımlanan kripto varlık, cüzdan ve platform kavramlarını ifade edecek."

Cumhurbaşkanı vergi tevkifatındaki yüzde 10'luk oranı kazanç ve irat türü, kripto varlık türleri, elde tutulma süresi, ihraç veya iktisap tarihi, bunları ihraç edenler, kazanç veya iradı elde edenler ile cüzdan türleri itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye, Hazine ve Maliye Bakanlığı, düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, vergiye tabi işlemlere taraf veya aracı olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutmaya yetkili olacak.

Bu hüküm düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek.

Vakıf üniversiteleri bünyesindeki sağlık kuruluşlarına yönelik düzenlemeler

Yükseköğretim Kanunu'ndaki düzenlemeyle, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları kurumlar vergisi muafiyetinin kapsamı dışında tutulacak. Bu hüküm 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Katma Değer Vergisi Kanunu'ndaki değişiklikle, iktisadi işlemlere dahil olan konut niteliğini haiz taşınmazların kiralanması işlemleri kısmi istisna kapsamına alınacak, kripto varlık işlem vergisi kapsamına giren kripto varlıkların teslimi katma değer vergisinden istisna olacak. Kamulaştırma Kanunu kapsamında kamu yararının bulunduğu hallerde kamulaştırılan taşınmazların kamulaştırmayı yapan devlet ve kamu ve tüzel kişilerine devri de katma değer vergisinden istisna kapsamına alınacak. Bu hükümler düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek.

Teklifle, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "İstisna edilmiş işlemlere indirim" başlıklı maddesinde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Türk Kızılay Derneğine yapılan teslim ve hizmetler, yabancılara konut teslimi, genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan tesislerin inşası, yabancılara verilen sağlık hizmeti, basılı kitap ve süreli yayınların teslimi için uygulanan tam istisna mahiyetindeki düzenlemelerin indirim ve iade hakkı kaldırılarak kısmi istisnaya dönüştürülecek. Bu hüküm düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek.

İşsizlik Sigortası Kanunu'ndaki değişikliğe göre, işsizlik sigortası primindeki yüzde 1 devlet payını yarısına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

(Sürecek)