Küresel Jeotermal 2050 Hedefi'ne ilk haftada 50'den fazla ülke destek verdi
COP31 Başkanlığı'nın IRENA işbirliğiyle başlattığı Küresel Jeotermal 2050 Hedefi'ne ilk haftada 50'den fazla ülke destek verdi. Girişim, jeotermal arzını 2050'ye kadar 2025 seviyesinin 12 katına çıkarmayı hedefliyor; Türkiye desteği yatırıma dönüştürmeyi amaçlıyor.
Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Başkanlığı tarafından başlatılan Küresel Jeotermal 2050 Hedefi (Global Geothermal Ambition 2050), etkinliğin ilk haftasında 50'den fazla ülkenin desteğini aldı.
COP31 resmi internet sitesinde yapılan açıklamaya göre, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen, iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan COP31 kapsamında, 10 Kasım'da Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) işbirliğiyle başlatılan girişim, ülkeleri enerji arz güvenliğini güçlendirmek, sanayinin rekabet gücünü desteklemek ve iklim eylemini ilerletmek amacıyla jeotermal elektrik ve ısı kullanımını yaygınlaştırmaya çağırıyor.
Girişim, elektrik ve ısı üretiminde kullanılan küresel jeotermal enerji arzının 2050 yılına kadar 2025 seviyesinin 12 katına çıkarılmasını hedefliyor.
IRENA'nın "Dünya Enerji Görünümü 2026: 1.5°C Senaryosu" çalışmasına dayanan girişime verilen destek, ülkelerin doğrudan destek beyanlarının yanı sıra Avrupa Birliği'nin (AB) desteğini de kapsıyor. Türkiye sağlanan bu desteği somut yatırımlara, işbirliklerine ve faaliyete geçen projelere dönüştürmeyi hedefliyor.
Jeotermal enerjiye öncelik verilmesi bekleniyor
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın geçen hafta konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Yer altındaki bu kaynağı yenilenebilir enerji üretiminin artırılması, enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve ekonomilerin rekabet gücünün geliştirilmesi için önemli bir fırsata dönüştürebiliriz." ifadelerine yer verildi.
Bayraktar, Türkiye'nin jeotermal elektrik üretimi, bölgesel ısıtma, sera yetiştiriciliği ve termal turizm alanlarındaki deneyimine dikkati çekerek uluslararası paydaşları bu küresel hedefin Türkiye ile hayata geçirilmesinde işbirliği yapmaya davet etmişti.
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera ise girişime ilişkin açıklamasında jeotermal enerjinin, enerji dönüşümüne katkı potansiyelinin mevcut kullanımdan çok fazla olduğunu belirtmişti.
Bu sektöre yatırım çekilmesi için açık ve öngörülebilir politikaların yanı sıra projelerin erken aşamalarındaki risklerin yönetilmesine yönelik desteğe ihtiyaç bulunduğunu ifade eden La Camera, şu ifadeleri kullanmıştı:
"IRENA olarak bu Küresel Hedef'in başlatılmasında COP31 Başkanlığı ile işbirliği yapmaktan memnuniyet duyuyoruz. Girişimin, jeotermal enerjiye enerji planlamasında daha fazla öncelik verilmesini sağlayacağına ve daha fazla ülke ile yatırımcının bu alandaki geliştirme faaliyetlerine katılımını teşvik edeceğine inanıyorum."
Avrupa Komisyonu da AB'nin girişime desteğini 10 Kasım'da açıkladı. Avrupa Komisyonunun Enerji ve Konuttan Sorumlu Üyesi Dan Jørgensen, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Jeotermal enerji, Avrupa'nın enerji arz güvenliğinin, rekabet gücünün ve dayanıklılığının güçlendirilmesinde kilit bir rol oynuyor." ifadesini kullanmıştı.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da şunları kaydetmişti:
"Küresel Jeotermal Hedefi uygulama odaklı bir COP vizyonumuzun önemli bir parçasıdır. 50'den fazla ülkenin bu taahhüdü desteklemesiyle birlikte görevimiz oluşan ivmeyi yatırımlara, ortaklıklara ve projelere dönüştürmektir. Bu taahhüt iddialı iklim eyleminin enerji arz güvenliği ve rekabetçi ekonomilerle çelişmek yerine bunları desteklediğinin bir başka örneğidir. Dünyanın dört bir yanındaki toplumların yaşamını iyileştiren pratik çözümler etrafında ülkeleri bir araya getirmeye yardımcı olmaktan gurur duyuyoruz."
Eylem çağrısı, desteğin uygulamaya dönüştürülmesi
Küresel Jeotermal 2050 Hedefi'nin hayata geçirilmesi için jeotermal elektrik ve ısı projelerinin geliştirilmesindeki süre, maliyet ve risklerin azaltılması gerekiyor.
Bu kapsamda hükümetlerin izin süreçlerini kolaylaştırması, finans kuruluşlarının arama risklerinin paylaşılması ve uygun maliyetli finansmana erişim konusunda destek sağlaması önem taşıyor.
Kamu, sanayi ve araştırma kuruluşları arasındaki işbirliğiyle petrol ve doğal gaz sektörünün sondaj ve yer altı kaynakları konusundaki uzmanlığının jeotermal projelere aktarılması, maliyetlerin düşürülmesine katkı sağlayabilir.
Yeni teknolojilerin uygulanması, tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ve çalışanların eğitilmesi de sektörün büyümesini destekleyebilir.