Merkez Bankası Başkanı Başçı Aa Finans Masası'na Konuk Oldu

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, reel sektöre seslenerek, "Bizim reel sektör, biraz döviz borçlusu olduğu için tedirginliğin bir kısmı oradan kaynaklanıyor ama hiç endişe etmelerine gerek yok. Şu an döviz pozisyonlarını kapatmak için yanlış bir zaman. Her şey geçecek, acele etmesinler, beklesinler. Yıl sonunda bilançolarını gördükleri zaman, 'Başkan haklıymış, iyi ki bu seviyelerden pozisyonumuzu kapatmamışız' diyecekler" dedi.

Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası'nın konuğu olan Başçı, Merkez Bankasının politikaları ve finansal piyasalara ilişkin soruları yanıtladı.

Piyasada döviz kurlarıyla ilgili felaket senaryosu çizenlere cevap veren Başçı, bu konunun çok önemli olduğunu söyledi.

Bundan sonraki değer kayıplarının hepsinin geçici olacağını vurgulayan Başçı, şunları kaydetti:

"Vatandaşlarımız hiç endişe etmesinler. Özellikle reel sektöre seslenmek istiyorum burada. Bizim reel sektör, biraz döviz borçlusu olduğu için tedirginliğin bir kısmı oradan kaynaklanıyor ama hiç endişe etmelerine gerek yok. Şu an döviz pozisyonlarını kapatmak için yanlış bir zaman. Her şey geçecek, acele etmesinler, beklesinler. Nasıl olsa bilançolar yıl sonunda gerçekleşecek. Yıl sonunda bilançolarını gördükleri zaman, 'Başkan haklıymış, iyi ki bu seviyelerden pozisyonumuzu kapatmamışız' diyecekler. Onun için rahat olsunlar, hiç endişe etmesinler. Elimiz çok güçlü. Şu anda rahat olmamızın esas sebebi, temel olarak Türk lirasının bu kadar zayıf olmasını gerektirecek hiçbir sebep yok. Dolayısıyla bu tedirginlik geçicidir, kısa sürede geçeceğini tahmin ediyoruz."

"Döviz kuruyla ilgili bu yükseliş geçicidir"

"Döviz kuruyla ilgili bu yükselişin geçici olduğunu ve çok net konuştuğunu belirten Başçı, şu andaki artışın nedenini de şöyle açıkladı:

"Şu anda olan, 'Amerikan Merkez Bankası (Fed) eğer, her ay bastığı parayı daha az basarsa ve kademeli bir şekilde azaltırsa başımıza ne gelir' tedirginliği. İki türlü para var, biri içsel para diğeri dışsal para. Şu anda dışsal para yerinde duruyor. Amerika bu parayı basmış, gerekirse daha da çok basacak. Problem içsel parada. Dolayısıyla orada kaldıraçlı pozisyonlar dediğimiz, daha önce kaldıraçlı olarak alınan pozisyonların çözülmesi var. O, fiyatlamaya yol açtı. Pek çok ülkede bu gerçekleşti, Türkiye'de biraz haddinden fazla gerçekleşti. Hem faizler normalde olması gerekenden fazla arttı hem de döviz kuru olması gerekenden fazla yükseldi. Bu arizi durum, çok rahat bir şekilde geçecek. Orada içimiz çok rahat. Hatta eylül toplantısına kalmadan da belki bu hemen dönebilir. Orada çok bir problem görmüyoruz."

"Fed çok net bir plan açıklarsa herkes rahatlar"

Başçı, belirsizliğin devam etmemesi ve Fed'in çok net bir plan açıklaması halinde ise herkesin rahatlayacağını ifade etti. Bu tür durumlarda dünyadaki yatırımcıların panik satışı yaptığını anlatan Başçı, böyle satış durumlarında ise her türlü varlık fiyatları arasındaki korelasyonun arttığını kaydetti.

Faiz yükselirken, aynı zamanda kurun da yükseldiğine dikkati çeken Başçı, şöyle devam etti:

"Korelasyonların böyle arttığı durumlarda faiz artırmak veya faiz artış sinyali vermek ters etki yapar. Çünkü faiz artırım sinyali verdiğiniz zaman tahvil piyasasında daha çok zarara yol açıyorsunuz, o zaman döviz piyasasında da daha çok değer kaybına yol açıyorsunuz, ikisi birlikte iyice bozuluyor. O da bir kısır döngüye, bir açmaza yol açıyor. O yüzden, cari açık sorunu olan ülkelerin başına gelen şey budur. Döviz fiyatı yükseldiği zaman beraberinde faiz artış beklentisi geliyor, faiz artış beklentisi tahvil piyasasını vuruyor, tahvil piyasasını vurduğu için de tekrar dönüyor, döviz piyasasını bir kez daha vuruyor.

Şimdi bizim bugün yaptığımız şey şu; kısa vadeli faizleri Merkez Bankası belirler, kısa uç bizim elimizdedir. Dolayısıyla bizim mesajlarımız alındığında ve işler yerine oturduğunda, 1 ay vadeli fonlama ihalelerimizde oluşan 8 ve 8'in üzerindeki faiz çok yüksek. Biz faizin en fazla 7,75'ten oluşacağını söylüyorsak, bir merkez bankası başkanı bunu söylüyorsa bunun arkasında durur. Dolayısıyla o faiz 8'in üzerinde oluşamaz. Şimdi önümüzdeki cuma günü bakacağız. 6 milyar yine açıyoruz, 1 ay vadeli, bakalım düşüyor mu düşmüyor mu? Türkiye olarak kısa vadeli faizlerin kontrolü bizdedir, onu da para politikaları belirler, belirlemiştir, bu iş bitmiştir. Herhangi bir artırım sinyali falan da vermedik. Döviz nereye giderse gitsin, isterse alsın başını gitsin, yükselir yükselir yorulur, 'Ya ben niye buraya geldim, çok saçma' der ve tekrar döner."

" TL/Dolar 2,20'ye gelirse gerçekten cari açık sıfıra iniyor"

Bir analistin Türk lirasına ilişkin yazdığı rapora da değinen Başçı, o raporda 1 doların yıl sonuna kadar 2,20 lira olacağının yazıldığına işaret etti.

Bu hesabın nasıl yapıldığının açıklandığını da aktaran Başçı, "Dürüst bir arkadaş. 'Cari açığı sıfıra getirecek döviz kuru nedir?' diyor. Hakikaten biz de yapıyoruz. TL/Dolar 2,20'ye gelirse gerçekten cari açık sıfıra iniyor. Fakat bizim cari açığımızı sıfıra indirecek bir gerekçe yok şu anda. Bizim bankalarımız çok sağlam, karlılıkları iyi. Yurt dışından çok rahat sendikasyon kredisi borçlanabiliyorlar. Demek ki finansmanı sağlayabildiklerine göre biz bu cari açığı vereceğiz. Yıl sonunda yine yüzde 5'in üzerinde belki bir cari açık vereceğiz. Dolayısıyla 2,20'ye çıkarsa bu yanlışlıkla çıkar. Dolayısıyla ona itibar etmeyin. Yıl sonunda dolar 2,20 lira falan olmaz. 1,92 olur mu? Çok daha muhtemel. 1,92'nin de altını görebilirsiniz."

" TCMB'nin politika araç seti daha zengin"

Brezilya ve Hindistan merkez bankalarının politikalarının Türkiye'ye olumlu katkısı olup olmadığının sorulması üzerine de Başçı, bu konuda konuşmak için henüz erken olduğunu söyledi. Başçı, diğer merkez bankalarının politikalarıyla ilgili çok fazla konuşmak istemeyeceğini belirterek, TCMB'nin politika araç setinin biraz daha zengin olduğunu ifade etti.

- Ankara