Mısır'da Cumhurbaşkanlığı Seçimi

Merkezi Mısır'da bulunan Arap Stratejik ve Siyasi Araştırmalar Merkezi Başkan Yardımcısı Muhtar Gabbaşi, "Siyasi hareketlerin aşırı derecede kutuplaştığı Mısır'da halk, seçilecek cumhurbaşkanına büyük umutlar bağlamış durumda. Yeni cumhurbaşkanının başarısını, siyasi kriz ve beraberinde getirdiği sosyal ve ekonomik sorunların çözülüp çözülemeyeceği belirleyecek" dedi.

Mısır'daki siyasi krizi AA muhabirine değerlendiren Gabbaşi, yeni seçilecek cumhurbaşkanını ülkedeki krizin çözümüne yönelik, siyasetten güvenliğe, ekonomiden dış ilişkiler ve devlet kurumları arasındaki sorunlara kadar çözülmeyi bekleyen sorunların yer aldığı zor bir sürecin beklediğini belirtti.

Mısır'da 25 Ocak 2011 devriminin akabinde ortaya çıkan sorunların özellikle seçilmiş ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin askeri darbeyle görevinden uzaklaştırılması sonrasında büyüdüğü görüşünü savunan Gabbaşi, sorunun çözümü için yüzeysel ve sınırlı adımların aksine ciddi, farklı hareketlerin katılımına ve düşüncelerine yer veren demokratik adımların atılması gerektiğini ifade etti.

Gabbaşi halkın, Mısır yönetiminden Malezya ve Hindistan'ın son 30 yılda ekonomi ve sanayi alanında gösterdiği başarı gibi bir atılım beklediğini söyleyerek, şunları kaydetti:

"Seçilecek cumhurbaşkanının, ekonominin temelini oluşturan yurt dışındaki gurbetçilerden, Süveyş Kanalı ve turizmden elde edilen gelirlerle yetinmesi hoş görülmeyecektir. Cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturacak ismin Washington'u kaybetmeden Rusya'yla ilişkileri sürdürüp sürdüremeyeceği önemli bir mesele. Ayrıca Mursi'nin görevden uzaklaştırılmasına açıkça karşı çıkan Türkiye ve kesin bir tavır sergilemeyen İran ile ilişkiler de dış siyasette ele alınmayı bekleyen önemli konulardan."

-Siyasal Bilimler Uzmanı Ahmed Abdurabbuh

Kahire Üniversitesi Siyasal Bilimler Uzmanı Ahmed Abdurabbuh ise Mısır'da güvenlik sorununun darbe karşıtı öğrenci hareketleri ve özellikle Sina yarımadasına yerleşmiş silahlı gruplar üzerinden 2 ana noktada yoğunlaştığını vurgularken, bunun çözümüne yönelik ve aynı zamanda ülkeyi bir "polis devleti" olmaktan çıkarmak için atılacak adımların önemine işaret etti.

Abdurabbuh, siyasi kutuplaşmanın en büyük sorun olduğunu belirterek, "Maalesef mevcut cumhurbaşkanı adayları, açık şekilde bölünmüş halkı ne siyasi ne de sivil olarak birleştirebilir" değerlendirmesinde bulundu.

Seçilecek cumhurbaşkanının devlet kurumlarını temizlemesi, yolsuzluk ve adam kayırma sorunlarına çözüm bulması gerektiğini belirten Abdurabbuh, "Devlet kurumlarında, bilhassa emniyette, yargı ve medya organlarında yapılacak bir temizlik operasyonu cumhurbaşkanının 'derin devletin' adamı olmadığını ıspatlayacaktır" dedi.

Abdurabbuh, Etiyopya'nın Nil nehri üzerinde inşasını sürdürdüğü "Hedasi" barajından dolayı gergin olan iki ülke ilişkilerinin de önem arzettiğini belirtti.

Filistin ve Suriye meselelerine de değinen Abdurabbuh, Mısır'ın ABD ile beraber yürütülen İsrail-Filistin barış görüşmelerinde ve Suriye rejimiyle muhalifler arasında yapabileceği arabuluculuk rolünün yeni seçilecek cumhurbaşkanı için son derece önemli olacağını vurguladı.

Temmuz 2013'te seçilmiş Cumhurbaşkanı Mursi'nin askeri darbeyle görevinden uzaklaştırılmasına tepki gösteren ABD ile ilişkiler gerilmiş ve ABD Mısır'a yaptığı askeri yardımların bir kısmını kesmişti. ABD'nin bu adımına mukabil geçici Mısır hükümetinin Rusya'yla yakınlaşması alternatif arayışı olarak görülmüştü.

Etiyopya'nın, Nil Nehri üzerine inşa etmeyi planladığı Hedasi Barajı projesi sebebiyle Nil'in kollarından biri olan Mavi Nil'in yatağını değiştirmeye başlaması, Mısır ile Etiyopya arasında gerginliğe neden olmuş, konuyla ilgili yapılan karşılıklı açıklamalar sebebiyle iki ülke arasındaki ilişkiler bozulmuştu. Mursi döneminden beri devam eden görüşmeler ise sonuçsuz kalmıştı.

Etiyopya Başbakanı Haile Mariam Desalegne, Hedasi (Rönesans) Barajı projesinin yüzde 32'sinin tamamlandığını bildirerek, "Hedasi Barajı projesinin BM Güvenlik Konseyi'ne götürülmesi konusunda yöneltilen tehditler, bizi korkutamaz. Hak sahibiyiz. Mısır hükümetinin başvurabileceği her yolla yüzleşebilmek için tüm hazırlıklarımızı yaptık" ifadelerini kullanmıştı.

Mısır'da işsizlik, trafik, 27 ilde bin 221 ayrı bölgeye yayılmış çarpık yapılaşma, gelir düzeyleri arasındaki derin uçurum, elektrik kesintileri, yakıt ihtiyacı gibi çok çeşitli sosyal sorunlar yaşanıyor. - Kahire