TBMM İnternet Araştırma Komisyonu

Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi İnternet Bağımlılığı Tedavi Birimi'nden Uzm. Dr. Ömer Şenormancı, internet bağımlılığının tedavi edilmesi gerektiğini belirterek, internet bağımlılığının semptomları arasında, "Özbakım azalması, göz kuruması, sırt ve bel ağrıları, hareket azlığına bağlı kilo alımı, karpal tünel sendromu, uyku paterninde bozulma, kan şekeri düzensizlikleri" olduğunu söyledi.

Şenormancı, internetin sosyal etkilerini araştırmak amacıyla kurulan TBMM Bilişim ve İnternet Araştırma Komisyonu'nda yaptığı sunumda, bilimsel verileri komisyon üyeleriyle paylaştı.

"Günümüzde yaşamın birçok alanına giren internet, oldukça kısa bir geçmişe sahiptir. Zamanlarının çoğunu sanal dünyada geçiren insanların bir kısmı kontrol edemedikleri internet kullanımı nedeniyle sosyal, mesleksel ve özel yaşamlarındaki işlevselliklerinde sorun yaşamaya başlamış ve böylelikle konu yaygın biçimde tartışılmaya başlanmıştır" diyen Şenormancı, internet bağımlılığının yaygınlığının yüzde 1.5 ile 8.2 oranında değiştiğini bildirdi.

- Tedavisi madde bağımlılığının tedavi teknikleriyle benzer -

Şenormancı'nın sunumuna göre; bu konuda yapılan çalışmalarda bildirilen yaygınlık oranları arasındaki fark, internet bağımlılığı tanısının konulmasında kullanılan ölçeklerin çeşitliliği, araştırma desenlerindeki farklılıklar, hedef popülasyon, kültürel ve sosyal yapı farklılıkları ile açıklanıyor. İnternet bağımlılığının tedavisinde, alkol ve madde bağımlılığı ile klinik benzerlikleri göz önünde bulundurularak benzer tekniklerden yararlanıldığına işaret ediliyor. Ayrıca, kontrolsüz internet kullanımının, tüm kültürleri etkilediği ve yıkıcı sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor.

Bağımlılık oluşumu hakkında Şenormancı, "Ekran üzerinde kod-şifre yazmayı öğrenmek, insanlarla ilgili şifre ve kodları çözmekten daha kolay. Başka bir deyişle; makine merkezli odaklanmaya göre daha kolay ve tercih edilebilir nitelikte" dedi.

-İnternet bağımlılığının belirtileri-

Şenormancı, internet bağımlılığının başlıca 8 belirtisinin olduğunu ve bunlardan birkaçının aynı anda görülmesi halinde kişinin bir internet bağımlısı olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek, bu belirtileri şöyle sıraladı:

"İnternet ile ilgili aşırı zihinsel uğraş. İnternete bağlanma süresinde artışa ihtiyaç duyma. İnternet kullanımını azaltmaya yönelik başarısız girişimlerde bulunma. İnternet kullanımının azaltılması durumunda yoksunluk belirtileri yaşama (huzursuzluk, disfori vb.) Zamanı (günlük aktiviteleri) programlama ile ilgili sorunlar. Aşırı internet kullanımı nedeniyle çevre ile problemler. İnternete bağlı kalabilmek veya bağlanabilmek için dürüst olmayan girişimlerde bulunma(yalan söylemek, hırsızlık yapmak). İnternete bağlanıldığı süre içerisinde duygulanımda değişikliğin olması."

Şenormancı, sağlıklı internet kullanımı konusunda ise şu önerilerde bulundu:

"İnternetin, bilişsel ve davranışsal bir rahatsızlık olmaksızın makul bir zaman dilimi içerisinde açık bir amaç için kullanılması. Gerçek hayattaki iletişimle internet iletişimini ayırt edebilme. İnternetin kimlik kaynağı olarak kullanılmaması."

-İnternet bağımlılığının semptomları-

Ömer Şenormancı sunumunda, internet bağımlılığının fiziksel semptomlarıyla ilgili olarak, şu bilgileri verdi:

"Özbakım azalması. Göz kuruması. Sırt ve bel ağrıları. Hareket azlığına bağlı kilo alımı. Karpal tünel sendromu. Uyku paterninde bozulma. Bası yaraları. Diyabet varlığında, yemek yeme ihmalinden dolayı kan şekeri düzensizlikleri."

Şenormancı, internet bağımlılığı için ilk yataklı kliniğin 2006 yılında Pekin'de açıldığını; ABD, Çin, Güney Kore, Tayvan'ın internet bağımlılığını ulusal bir problem olarak tanımladıklarını belirtirken, sadece Güney Kore'de 140'ın üzerinde internet bağımlılığı tedavi kliğinin hizmet verdiğini vurguladı. Şenormancı, ABD'de 14 bin dolar olan internet bağımlılığı tedavi masraflarının Türkiye'de SGK kapsamında ücretsiz sunulduğunu da kaydetti.

"İnternet bağımlılığının tedavisinde, alkol bağımlılığı ve madde kötüye kullanımı için uygulanan terapilerden türetilen kognifit davranışçı terapi yaklaşımı, yeterli ampirik kanıtları olmamasına karşın en etkili yöntem olarak görünmektedir" diyen Şenormancı, birçok internet bağımlısının yaşam alanlarının bozulmasına ve ailelerinin çabalarına rağmen tedavi arayışı içinde olmadığını söyledi.

Şenormancı, internete bağlanan bilgisayarın sesi, klavyede yazarken oluşan dokunma duyusu ve odanın kokusunun, bağımlılık için bir koşullanma yarattığını sözlerine ekledi.

- TBMM