Türkiye'nin Katılım FinTek Sektörü Büyüyor

İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı, İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM) Direktörü Melih Turan, Türkiye'de katılım esaslı çalışan FinTeklerin sayısının günden güne arttığını ifade ederek "Küresel İslami FinTek Raporu'na göre Türkiye 8,4 milyar dolarlık büyüklüğü ile 7. sırada yer alıyor." dedi.

Katılım esaslı FinTekler, faaliyetlerini İslami finans ilkelerine uygun olarak yürüten finansal teknoloji şirketleri olarak öne çıkıyor. Bu kuruluşlar sermaye piyasaları da dahil olmak üzere, faizsiz çalışma modeli, kar-zarar ortaklığı, reel varlığa dayanma ve helal yatırım gibi temel kurallarla hareket ediyor.

Melih Turan, katılım esaslı FinTek sektöründeki gelişmelere ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, özellikle 2008 küresel finans krizinden sonra ciddi anlamda gelişmeye başlayan FinTeklerin büyümekte olan katılım finans sisteminin en önemli destek yapılarından olmaya başladığını söyledi.

FinTek kuruluşlarının banka gibi yerleşik finansal kurumlara kıyasla daha çevik ve az sermaye ile kurulabilmelerinin katılım finans hizmetlerinin yaygınlaşmasını hızlandırdığını aktaran Turan, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Özellikle katılım finans mevzuatının bulunmadığı ülkelerde Müslüman topluluklara yönelik katılım finans hizmetlerine erişim FinTekler yoluyla oldu. Amerika ve İngiltere'de katılım finans sektörü FinTekler üzerinden gelişiyor. Bu yüzden, FinTeklerin yenilikçi ve uyum sağlayan yapısı katılım finansı bir sonraki noktaya taşıyacak en önemli yapı taşlarından biri olacaktır."

"Türkiye'de katılım esaslı FinTek sektörünün 2029'da 14,3 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor"

Turan, ülkemizde katılım esaslı çalışan FinTeklerin sayısının günden güne arttığını ifade ederek sektörün global konumuna ilişkin şunları kaydetti:

"Küresel İslami FinTek Raporu'na göre (Global Islamic Fintech Report 24/25) Türkiye 8,4 milyar dolarlık büyüklük ile 7. sırada yer alıyor. Raporda Türkiye'de katılım esaslı FinTek sektörünün 2029'da 14,3 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Sayı olarak baktığımızda ise Türkiye'de yaklaşık 20 katılım FinTek girişimi bulunuyor. Diğer ülkelerden Türkiye'ye gelen oldukça fazla girişim bulunuyor. Teknoloji anlamında ciddi bir ihracatımız olsa da finansal anlamda ihracatımız ne yazık ki kısıtlı konumda. Bu alanın gelişimi için katılım bankalarının daha fazla bağımsız katılım FinTeklere yatırım yapması şart. Katılım bankalarının girişim sermayesi yatırım fonları ile katılım FinTekleri desteklediği ölçüde ülkemizde bu alan daha fazla gelişecektir."

"Bugün 10'dan fazla bankanın kendi teknoloji iştiraki var"

Turan, ülkemizde dijital bankacılık penetrasyonunun yüzde 85 oranıyla dünyadaki çoğu ülkeden daha yüksek olduğunu ifade ederken bankalarımızın dijital olduğunu, yeni çağa ayak uydurduğunu ve ona göre bir hizmet sunduğunu söyledi.

Türkiye'de teknolojinin gelişimiyle birlikte 1980'lerden bu yana bankaların kendi teknoloji şirketlerini kurduğunu aktaran Turan, "Bugün 10'dan fazla bankanın kendi teknoloji iştiraki var. Dijital bankacılık mevzuatıyla birlikte Türkiye'de kurulan ilk kuruluşlar dijital katılım bankası olarak kuruldu. Bu, katılım finans tarafında dijital bankacılığa talep olduğunun açık bir göstergesi. Ancak mevcut bankaların dijital altyapısının çok güçlü olması dijital bankaların rekabetini zorlaştıracak. Daha orta ölçekli FinTeklere baktığımızda ise burada ödeme şirketleri ön plana çıkıyor." diye konuştu.

Turan, katılım bankalarının ödeme ve elektronik para şirketleri kurarak bu alanda yeni bir rekabete girdiğini ifade ederek "Genel anlamda katılım finans sektörü yeni neslin ihtiyaçlarını karşılayabilecek kapasiteye sahip ancak bunun pazarlanması noktasında zayıf olduğu görülüyor." dedi.

"Küresel katılım FinTek sektörü toplamda 500'e yakın girişimle 198 milyar dolar civarında seyrediyor"

Küresel katılım FinTek sektöründeki gelişmeler ve büyüklüklere de değinen Turan, küresel katılım FinTek sektörünün toplamda 500'e yakın girişimle 198 milyar dolar civarında seyrettiğini söyledi.

Turan, küresel katılım FinTek sektörünün 2029 yılında 341 milyar doları geçmesinin beklendiğini dile getirerek, bunun da sektörel anlamda yıllık yüzde 11,5'lik bir bileşik büyüme anlamına geldiğini kaydetti.

Katılım finans hassasiyetli yatırımcı sayısının arttıkça yatırım teknolojilerinin de geliştiğini aktaran Turan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Örnek vermek gerekirse Zoya ve Musaffa gibi girişimler dünyadaki katılım finansa uygun hisse senetleri ve diğer yatırım araçlarına yönelik bir katılım finans uyum süreci yürütüyor. Yarım milyonu aşkın kullanıcısı olan bu girişimler aslında Amerika ve Avrupa borsalarında katılım hassasiyeti olanların yatırım yapabilecekleri araçları listeliyor. Bununla birlikte bağış odaklı katılım FinTekler de ön plana çıkıyor. Özellikle vakıf kültürünün gelişmediği ülkelerde yaşayanlar da Launchgood gibi girişimler üzerinden bağışlarını tüm dünyaya ulaştırabiliyorlar."