UCM Başsavcısı Han Hakkındaki İddialar Geçersiz Bulundu

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Karim Han hakkındaki cinsel taciz iddialarını inceleyen hakim heyetinin değerlendirmesinde, iddiaları ispatlayan herhangi bir delilin bulunmadığı belirtildi.

Middle East Eye (MEE) internet sitesinin diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Birleşmiş Milletler İç Gözetim Hizmetleri Ofisi (OIOS) tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Başsavcı Han hakkındaki cinsel taciz iddialarına ilişkin rapor hazırlandı.

OIOS raporu, UCM Taraf Devletler Meclisi tarafından atanan üç hakimden oluşan heyete 9 Mart'ta sundu.

Yaklaşık üç ay boyunca 150 sayfalık OIOS raporunu inceleyen heyet, oybirliğiyle verdiği görüşte, Han'ın "herhangi bir görevi suistimali veya ihlalinin söz konusu olmadığı" ifadesini kullandı ve bu değerlendirme Taraf Devletler Konseyi Bürosuna sunuldu.

Raporu okuyan iki diplomatik kaynak "Heyet oybirliğiyle OIOS'un olgusal bulgularının ilgili çerçeve kapsamında suistimal veya görev ihlali oluşturmadığı görüşündedir." sonucuna vardığını belirtti.

Raporun içeriğinin kamuya açıklanmayacağını ve Mahkeme üyesi 125 devletin çoğunun da raporu göremeyeceğini kaydeden kaynaklar, raporda Han hakkındaki iddiaları doğrulayan ve görevini az ya da ciddi şekilde suistimal ettiğini gösteren delil bulunmadığı görüldüğünü aktardı.

Kasım 2024'te başlayan süreç

OIOS soruşturması, Kasım 2024'te Han'ın UCM Savcılık ofisindeki bir çalışanın cinsel saldırıyla suçladığına dair medyaya yansıyan haberlerin ardından Taraf Devletler Meclisi başkanlığınca başlatılmıştı.

Han hakkında şikayetçi olan Savcılık çalışanı, UCM'nin kendi iç soruşturma mekanizması yerine BM tarafından soruşturmayı yapan OIOS ile işbirliği yapmayı kabul etmişti.

Başsavcı Han hakkındaki iddialar, UCM'nin Gazze'deki savaş suçu ve insanlığa karşı suçlar sebebiyle İsrail yetkilileri hakkında yürütülen soruşturmalarla birlikte gündeme gelmişti.

Han, hakkındaki soruşturmanın süreci boyunca kendi isteğiyle Mayıs 2025 itibariyle süresiz izne ayrılmıştı.

Taraf Devletler Meclisi henüz karar vermedi

Hafta başında hakim heyetinin raporuna vereceği yanıtı görüşmek üzere toplanan UCM Taraf Devletler Meclisi Bürosu karara varmazken UCM'nin kurallarına göre, Taraf Devletler Meclisi Han'ın suç işlemediği kanaatine varırsa soruşturma kapanacak.

Heyet raporunun tesliminden itibaren Taraf Devletler Meclisi'nin, Han hakkındaki ithamlarla ilgili ön değerlendirmesini belirtmek için 30 günü bulunuyor. Ardından Han 30 gün içinde bu iddialara yanıt verecek ve bunun ardından Taraf Devletler Meclisi de 30 gün içinde nihai kararını verecek.

İsrail soruşturması

UCM, 5 Şubat 2021'de Filistin'in Roma Statüsü'ne taraf bir devlet olduğuna ve mahkemenin Filistin topraklarındaki yetki alanının 1967'den beri İsrail tarafından işgal edilen Gazze ve Batı Şeria'yı kapsadığına karar vermişti.

Savcılık, 3 Mart 2021'de Filistin durumu hakkında soruşturma başlattığını duyurmuştu.

Han'a yönelik suistimal iddiaları, başsavcının Gazze ve diğer işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail güçleri tarafından işlenen savaş suçları iddialarıyla ilgili İsrail yetkilileri hakkında soruşturma yürütme çabalarının arka planında ortaya çıkmıştı. Han, Mayıs 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant için tutuklama emri talebinde bulunmuştu.

UCM Ön İnceleme Dairesi, 21 Kasım 2024'te Netanyahu ve Gallant hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gerekçesiyle tutuklama emri çıkarmıştı.

24 Nisan 2025'te UCM Temyiz Mahkemesi, İsrail'in itirazının zamanından önce yapıldığına dair Ön İnceleme Dairesi'nin kararını yetersiz gerekçelendirme nedeniyle bozmuş ve konuyu yetki alanı itirazının esasına karar vermesi için daireye iade etmişti.

ABD'den UCM yetkililerine yaptırım

ABD yönetimi, Ağustos 2025'te UCM üyesi 4 ismi daha "İsrail aleyhindeki tutumları" nedeniyle yaptırım listesine almıştı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM yargıçları Kimberly Prost ile Nicolas Guillou'nun yanı sıra başsavcı yardımcıları Nazhat Shameem Han ve Mame Mandiaye Niang'ı yaptırım listesine aldıklarını açıklamıştı.

ABD yönetimi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dahil bazı İsrailli yetkililerle ilgili tutuklama kararının ardından Haziran 2025'te UCM Başsavcısı Karim Han'ı da yaptırım listesine almıştı. UCM, ABD'nin yaptırım kararlarını "bağımsız adalet kurumuna yönelik açık saldırı" olarak nitelendirmişti.

MEE'nin Ağustos 2025 tarihli haberinde, Han'ın Netanyahu ve Gallant için tutuklama emirleri hazırladığı sırada 23 Nisan 2024'te dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron'un başsavcıyla yaptığı telefon görüşmesinde, mahkeme tutuklama emirlerini çıkarırsa İngiltere'nin UCM'den ayrılıp, finansmanı keseceği tehdidinde bulunduğu ortaya çıkarılmıştı.