Zerzevan Kalesi'nde bulunan rozetin 3 bin yıllık olduğu ve ABD amblemi taşıdığı iddiası

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki Zerzevan Kalesi'nde bulunan rozet, sosyal medyada tartışma yarattı. Rozetin ABD amblemi taşıdığı ve 3 bin yıllık olduğu iddia edildi.

ÜZERİNDE ABD SLOGANI VAR

Rozet üzerindeki Türkçe "çoktan tek" ya da "çokluktan birliğe" anlamını taşıyan Latince "E Pluribus Unum" yazısı ABD'nin ilk resmi sloganlarından biri olarak biliniyor.

AMBLEM DEĞİL, KALE 3 BİN YILLIK

Öte yandan yapılan paylaşımlarda rozetin 3 bin yıllık olduğu, ABD tarihinden eski olduğu iddia edildi. Ancak yapılan incelemeler amblemin 18. yüzyıla dayandığını gösteriyor. Kalede bulunan rozetle ilgili bilgi veren Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Aytaç Coşkun'un açıklamaları da şu şekilde;

"Bu tip rozet yada düğmelerin erken örnekleri 1850'li yıllarda ABD'de kullanılmıştır. 1902 yılından itibaren ise asıl bu rozet benzeri arma ABD ordusu tarafından da kullanılmaya başlamıştır. Buna benzer örnekler ayrıca 1. Dünya Savaşında kullanılmış ve genel servis birimine aittir."

Rozetin üzerinde Latince "E Pluribus Unum" yazısının yer aldığını aktaran Coşkun, şunları kaydetti:

"Bu da Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk resmi sloganıdır. Latince (Roma İmparatorluğu'nun resmi dili) olan bu slogan çokluktan birliğe anlamına gelir. Bu slogan ABD'yi oluşturan 13 koloninin birliği anlamında kullanılmıştır. Kartalın sağ pençesinde zeytin dalı, solunda 13 oktan oluşan sıkıca çekilmiş bir demet bulunmaktadır. Bu sembollerin 'barış ve savaşın gücü'nü temsil ettiği bilinmektedir. Kartalın gagasında ilk komitenin sloganı olan 'E Pluribus Unum' yazılı bir parşömen görülmektedir. Kartalın göğsünde bulunan ve eyaletleri temsil eden kalkan, federal hükümet arasındaki birliğe işaret etmektedir. Kartalın başının üzerinde 13 yıldızdan oluşan parlak takım yıldızı kullanılmıştır."

250-300 YIL TOPRAK ALTINDA KALMIŞ

Coşkun, "Benzer örnekler sadece ABD ve İngiltere'de karşımıza çıkmaktadır. Rozet üzerinde arkeometrik P-EDXRF ve SEM-EDS detaylı analizleri yapılmıştır. Analizler sonrası rozetin üretiminde 15. yüzyıl sonrası bir teknoloji kullanıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca arkeometrik analizler rozetin 18. yüzyıldan itibaren yaklaşık 250-300 yıl toprak altında kaldığını göstermektedir." diye konuştu.

''OLDUKÇA ŞAŞIRTICI''

Coşkun, "ABD'nin 1776 yılında kurulduğu, motifin 1782 yılında tasarlandığı, en erken örneklerin ise 1850'li yıllarda görüldüğü, 1902 yılından itibaren ise asıl Zerzevan'da bulunan rozetin benzeri armanın kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda, rozetin Zerzevan Kalesi'nde toprak altında kaldığı sürenin, ABD'nin ilk kurulduğu zaman dilimine ya da kuruluşun hemen öncesine denk gelmesi oldukça şaşırtıcı." ifadelerini kullandı.