BMGK'da İran Tartışması

BİRLEŞMİŞ Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki (BMGK) toplantıda, ABD, olaylı sokak hareketlerine sahne olan İran'ın "cesur halkının yanına oldukları" mesajını verirken, Rusya, ABD'nin İran'ı "yeni saldırılarla tehdit etmesini" eleştirdi.

BMGK'da düzenlenen "Ortadoğu'daki Durum" başlıklı oturum kapsamında, üye ülkeler İran'daki gelişmelerle ilgili düşüncülerini paylaştı.

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, BMGK üyelerine yaptığı konuşmada, İran rejiminin "kendi halkına uyguladığı şiddet ve baskı düzeyinin", uluslararası barış ve güvenlik açısından sonuçlar doğurduğunu belirtti.

"Başkan Donald Trump ve ABD, İran'ın cesur halkının yanındadır." diyen Waltz, Tahran yönetiminin, halkının "ekonomik sefaletinden ve özgürlüklerinin baskılanmasından" sorumlu olduğunu söyledi.

Waltz, İran'daki rejim tarafından öldürülen protestocuların sayısının "binlerden on binlere kadar değişen" tahminlerin bulunduğunu, internet kesintisi yüzünden net bilgi alınamadığını ifade etti.

Mike Waltz, "Başkan Trump açıkça belirtti ki 1979'dan beri on yıllardır sokaklarda masumların katledilmesine ne kendisi ne de uluslararası toplum tahammül etmeyecektir." dedi.

İran'ın diyalog için hazır olduğunu, ancak eylemlerinin bunun aksini gösterdiğini söyleyen Waltz, "Açıkça belirtmek isterim ki, Başkan Trump, bizim gibi sonsuz konuşmalar yapan biri değil, eylem adamıdır. BM'de de açıkça belirttiği gibi, katliamı durdurmak için tüm seçenekler masadadır ve bunu İran rejiminin liderliğinden daha iyi kimse bilemez." ifadelerini kullandı.

Rusya, ABD'nin, açıktan İran'a müdahale tehdidinde bulunmasını eleştirdi

Güvenlik Konsey'inde konuşan Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, ABD tarafından ortaya konulan tutumun, egemen bir devlet olan İran'ın iç işlerine yönelik "açık saldırganlığı ve müdahaleyi" haklı çıkarmaya yönelik yeni bir girişimden başka bir şey olmadığını söyledi.

Nebenzia, "ABD'nin, yalnızca bu toplantıyı düzenleyenlerin çıkarlarına ve pozisyonuna hizmet etmeyi amaçlayan, uluslararası barış ve güvenlik konularıyla hiçbir şekilde ilgili olmayan bu bilgilendirme toplantılarıyla, Konsey üyelerinin değerli zamanını boşa harcama girişimlerini kesinlikle reddediyoruz." açıklamasında bulundu.

Vassily Nebenzia, İran'da "protesto ivmesinin azalmaya başladığını ve hükümetin gerekli adımları atmaya başladığını" ifade etti.

ABD'nin İran'a saldırma isteğinin gerçek nedenlerini "örtbas etmeye bile çalışmadığını" öne süren Nebenzia, Trump hükümetinin İran'a karşı yeni saldırılarla tehdit etmesine tepki gösterdi.

Nebenzia, ABD'nin İran'a saldırmaya yönelik açıklamalarının BM Şartı'nın "ağır ihlali" olduğuna dikkat çekerken, İran'da yaşanan sokak hareketlerinin "silahlı provokatörlerce" yönlendirildiği değerlendirmesinde bulundu.

İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler ülke geneline yayılmıştı.

Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonrasında ülke yönetimi internet erişimini engellemişti.

İranlı yetkililerden olaylarda ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin şu ana kadar açıklama yapılmazken ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 2 bin 615 kişinin hayatını kaybettiğini, 18 bin 470 kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.