Doğu İlleri Batıya Fark Attı

Erdal Çelikel - Türkiye'de son yıllarda bankacılık sektörünün gelişimine paralel olarak çoğalan şube sayısı ve girişimci ile tüketicinin artan nakit para ihtiyacı, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde kredi kullanımını önemli ölçüde artırdı.

AA muhabirin Merkez Bankası verilerinden yaptığı hesaplamalara göre, 2001-2012 Şubat dönemini kapsayan 10 yılı aşkın sürede Türkiye'deki 81 ilin özel ve kamu bankalarından kullandığı toplam kredi tutarı yaklaşık 16 kat artarak 49 milyar 16 milyon liradan, 767,2 milyar liraya yükseldi.

2012 Şubat ayı sonu itibarıyla 767,2 milyar liralık nakit kredi tutarının yüzde 77'si özel bankaların verdiği kredilerden oluşurken, kalanı ise kamu bankalarının sağladığı krediler olarak gerçekleşti.

-Doğu illerinde kredi kullanımı yükseliyor-

Nakit kredilerin il bazında dağılımı değerlendirildiğinde ise son 10 yılda özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki bazı illerdeki artış dikkati çekti.

Buna göre, söz konusu dönemde Şırnak Türkiye'de nakit kredi kullanımının en fazla arttığı il olurken, bu ilde nakit kredi kullanımı 664 kat yükselerek 688,9 bin liradan 457 milyon 290 bin liraya ulaştı.

Şırnak'ın ardından geride kalan 10 yıllık sürede nakit kredi kullanımı en fazla artan ikinci il Mardin oldu. Mardin'de kullanılan kredi tutarı 134,5 kat yükselerek, yaklaşık 11 milyon liradan 1 milyar 479 milyon liraya çıktı. Bu illeri 117 kat artışla Siirt, 108 kat artışla Batman izledi.

-Kredi artışı batı illerinde yavaşladı-

Nakit kredi kullanımında Doğu ve Güneydoğu illerindeki yüksek artışa karşın aralarında İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerin de bulunduğu bazı batı illerinde kredi kullanımı 10 yılda sınırlı bir yükseliş gösterdi.

2012 Şubat sonu itibarıyla 367,6 milyar lira ile Türkiye'de en fazla nakit kredi kullanımının gerçekleştiği İstanbul'da kullanılan kredi tutarı 10 yılda 12 kat arttı.

Aynı dönemde Ankara'nın kullandığı kredi tutarı 14 kat artarak 94,6 milyar liraya, İzmir'in kullandığı kredi tutarı da 15 kat artarak 39,2 milyar liraya ulaştı.

Bu arada söz konusu dönemde nakit kredi kullanımının en az arttığı il 1,3 kat artışla Giresun oldu.

2001-2012 Şubat döneminde Türkiye'de kamu ve özel bankalardan kullanılan toplam kredi tutarındaki değişimin (kat) il bazında dağılımı şöyle:

(Bin TL)

Şehirler 2001 2012-Şubat Değişim (kat)

ADANA 1.034.001,7 14.540.037 13

ADIYAMAN 21.421,1 1.429.380,8 67

AFYONKARAHİSAR 120.083,1 2.706.738,7 22,5

AĞRI 7.517,2 557.188,4 74

AMASYA 68.943,2 1.512.525 22

ANKARA 6.594.198,6 94.638.381,2 14

ANTALYA 552.149,8 23.153.197,4 42

ARTVİN 17.834,4 722.601,6 40,5

AYDIN 108.100,5 5.690.268,1 53

BALIKESİR 633.129,7 6.096.835,1 10

BİLECİK 12.587,7 891.127,1 71

BİNGÖL 7.291,8 401.842,6 55

BİTLİS 6.836,5 580.853,2 85

BOLU 30.162,3 1.496.491 49,5

BURDUR 18.127,6 1.264.101,1 70

BURSA 952.794,4 21.654.189,4 23

ÇANAKKALE 52.367,9 2.578.779,1 49

ÇANKIRI 20.606,3 686.206,5 32

ÇORUM 45.405,8 2.521.800,6 55

DENİZLİ 625.119,8 6.741.088,6 11

DİYARBAKIR 38.341,6 3.863.564,3 10

EDİRNE 128.699,2 2.509.213,3 19

ELAZIĞ 29.077,5 1.840.025,5 63

ERZİNCAN 18.520,7 705.313,2 38

ERZURUM 59.412,4 2.390.226,8 40

ESKİŞEHİR 83.310,4 5.007.275,5 60

GAZİANTEP 274.185,1 13.587.038,2 49,5

GİRESUN 1.111.823.6 1.481.044,9 1,3

GÜMÜŞHANE 10.942,3 361.119,5 33

HAKKARİ 7.343 247.993,5 34

HATAY 131.276,2 8.925.537,7 68

ISPARTA 47.107,1 1.856.928,8 39

İÇEL 400.177,2 9.626.574,8 24

İSTANBUL 30.120.399 367.639.836,3 12

İZMİR 2.682.560,7 39.238.804,2 15

KARS 18.278 765.719,1 42

KASTAMONU 32.963 1.627.225,1 49

KAYSERİ 415.246,1 8.273.141,3 20

KIRKLARELİ 38.201,3 1.891.657,6 49,5

KIRŞEHİR 11.561,6 866.684 75

KOCAELİ 432.659 15.309.866,8 35

KONYA 228.206,2 10.263.469,4 45

KÜTAHYA 32.339,7 2.006.716,7 62

MALATYA 81.802,5 2.566.506,5 31

MANİSA 135.640,3 6.671.025,5 49

KAHRAMANMARAŞ 96.153,4 4.099.515,8 43

MARDİN 10.985,3 1.478.529,6 134,5

MUĞLA 113.499,7 6.344.606,3 56

MUŞ 11.618,2 401.102,7 34,5

NEVŞEHİR 28.155,3 1.277.621,1 45

NİĞDE 20.117,7 1.208.418 60

ORDU 71.629 2.470.221,2 34

RİZE 40.832,8 1.554.409,2 38

SAKARYA 116.160,1 4.663.310,8 40

SAMSUN 193.752,5 6.050.143,4 31

SİİRT 3.388,8 395.388,8 117

SİNOP 11.574 766.723,2 66

SİVAS 48.771,5 2.310.855,5 47

TEKİRDAĞ 85.710,5 5.320.812 62

TOKAT 35.802 2.272.344,4 63

TRABZON 105.764,8 3.841.849,2 36

TUNCELİ 5.639,8 249.658,3 44

ŞANLIURFA 45.482 3.322.064,3 73

UŞAK 30.276,9 1.688.736,2 56

VAN 21.342,7 1.605.183,1 75

YOZGAT 35.844,7 1.507.151,2 42

ZONGULDAK 149.641,5 3.055.177,9 20

AKSARAY 19.125,1 1.292.304,6 67,5

BAYBURT 5.160 219.116,6 42

KARAMAN 15.272,1 892.920,3 58

KIRIKKALE 22.661,3 1.035.264,1 46

BATMAN 9.113,4 983.899,9 108

ŞIRNAK 688,9 457.289,6 664

BARTIN 12.776,1 735.971 58

ARDAHAN 24.197,7 278.323,2 11,5

IĞDIR 7.080,8 456.320,8 64

YALOVA 18.420,7 1.147.169,6 62

KARABÜK 32.553,8 1.205.992,9 37

KİLİS 6.286,3 268.012,2 43

OSMANİYE 23.452,8 1.495.954,6 64

DÜZCE 38.888 1.522.964,4 39

TOPLAM 49,016,573.1 767.261.467,4 16

- ANKARA