İran dini lideri Hamaney öldürüldü! İşte ortak saldırının detayları

ABD ve İsrail, İran'a yönelik dün başlayan saldırıları devam ederken, İran'ın dini lideri Ali Hamaney konutuna düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti.

40 GÜNLÜK YAS İLAN EDİLDİ

İran medyası, dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in ABD ve İsrail'in saldırılarında hayatını kaybettiğini doğruladı. Hamaney'in ölümünün ardından İran'da 40 günlük yas ilan edildi. Ülke genelinde 7 günlük resmi tatil ilan edildi.

"İSLAM DEVRİMİ LİDERİ ŞEHADETE ULAŞTI"

İran devlet televizyonu, Hamaney'in hayatını kaybettiğini belirterek, "İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı" ifadesini kullandı.

"CEZASIZ KALMAYACAK"

Hamaney'in öldüğünün duyurulmasının ardından İran hükümeti açıklama yaptı. Hamaney'in öldüğü saldırının cezasız kalmayacağı belirtilen açıklamada, saldırının failleri ve emri verenlerin "pişman edileceği" ifadesine yer verildi. İran Cumhurbaşkanlığı da yaptığı açıklamada, Hamaney'e yönelik saldırının "cezasız kalmayacağı" kaydedildi.

TRUMP: TARİHİN EN KÖTÜ İNSANLARINDAN BİRİ ÖLDÜ

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, hayatta olup olmadığına ilişkin hakkında farklı açıklamalar olan İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'e ilişkin açıklamasında, "Tarihin en kötü insanlarından biri olan Hamaney öldü." ifadesini kullandı.

Hamaney'in "ABD istihbaratından" ve "gelişmiş takip sistemlerinden" kaçamadığını kaydeden Trump, "İsrail ile yakın işbirliği içinde çalışarak, kendisi veya onunla birlikte öldürülen diğer liderlerin yapabileceği hiçbir şey yoktu." değerlendirmesini yaptı.

"İRAN HALKININ ÜLKESİNİ GERİ ALMASI İÇİN EN BÜYÜK ŞANS"

İran halkına da seslenen ABD Başkanı, "Bu, İran halkının ülkesini geri alması için tek ve en büyük şanstır." yorumunda bulundu. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun ve diğer güvenlik güçlerinin çoğunun "artık savaşmak istemediğini" savunan Trump, "Şimdi dokunulmazlık elde edebilirler, ama sonra onları sadece ölüm bekliyor." mesajını paylaştı.

Trump ayrıca, ABD ile İsrail'in saldırılarının bir süre daha sürebileceğini kaydederek, saldırıların "gerekli olduğu sürece" devam edeceğini belirtti.

KONUTU 30 BOMBAYLA HEDEF ALINDI

Öte yandan Hamaney'in öldürüldüğü ABD ve İsrail ortak operasyonunun detayları da ortaya çıktı. İsrail savaş uçaklarının konutuna 30 bombayla düzenlediği saldırıda kızı, damadı, torunu ve geliniyle birlikte yaşamını yitiren Hamaney'in cenazesinin cenazesinin enkazdan çıkarıldığı ve vücuduna şarapnel isabet ettiği iddia edildi. Öte yandan Hamaney'in cenazesine ait fotoğrafların Netanyahu'ya ve güvenlik yetkililerine sunulduğu öne sürüldü.

TOPLANTI SAATİNDE VURDULAR

ABD merkezli The Wall Street Journal'ın haberine göre; İsrail'in Hamaney ve üst düzey siyasi ve askeri liderlerini vurduğu gün ve saat özenle seçildi. Hamaney ve İran'ın üst düzey kadrosunun toplantı yaptığı cumartesi günü İran saatiyle 10:00'u seçen İsrail jetleri konuta 30 bomba bıraktı. Bombalar, Hamaney'in konutunu tamamen yok etti. Saldırıda Hamaney'in yakın danışmanı Ali Şamhani, Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur, İran Savunma Bakanı Emir Nasırzade öldürüldü. İran devlet televizyonu Hamaney'in öldüğünü doğruladı.

AYLAR ÖNCESİNDEN ADIM ADIM PLANLAMIŞLAR

Bu "baştan aşağı" hedefleri vuran harekat öncesinde İsrail askeri heyeti Washington'da yoğun mesai harcadı. Genelkurmay başkanı, hava kuvvetleri komutanı, Mossad direktörü planlama sürecine katıldı. Netanyahu Aralık ayında Florida'da Trump ile bir araya geldi. İkili nükleer programın sürmesi halinde askeri müdahalenin haklılığı konusunda uzlaştı.

SON 20 YILIN EN BÜYÜK ASKERİ SEVKİYATI

Görüşmeler Şubat ayında Beyaz Saray'da devam etti. İsrail istihbaratı topladığı hedef listelerini ABD tarafına sundu. Bu sırada İran içindeki protestolar rejimin gücünü zayıflattı. Trump protestoculara yönelik şiddet durumunda müdahale edeceğini duyurdu. Ocak ayı ortasında yapılması planlanan saldırı askeri gücün yetersizliği sebebiyle ertelenmişti. Trump Orta Doğu'ya son yirmi yılın en büyük askeri sevkiyatını gerçekleştirdi. Bölgeye iki uçak gemisi, onlarca muhrip, gelişmiş savaş uçakları gönderildi.

AYETULLAH ALİ HAMANEY KİMDİR?

Ayetullah Ali Hamaney 19 Nisan 1939'da Meşhed kentinde doğdu. Meşhed ve Kum kentlerinde dini ilimler eğitimi alan Hamaney, 1962 yılında Kum'da Ayetullah Humeyni'nin Şah'a karşı başlattığı harekete katıldı. Çeşitli aralıklarla tutuklandı ve sürgüne gönderildi.

1978'de İslam Cumhuriyeti Partisi kurucularından olan Hamaney, devrim sonrası Temmuz 1979'da İran İslam Cumhuriyeti Savunma Bakanı Yardımcılığını üstlendi. 24 Kasım 1979'da İslam İnkılabı Muhafızları Ordusu Başkanlığına atanmasının yanı sıra aynı yıl, Tahran Cuma namazı imamlığına atandı. 1980 yılında İmam Humeyni tarafından İran Yüksek Savunma Şurası'na temsilci olarak atandı. Aynı yıl, İran Meclisine Tahran milletvekili olarak seçildi.

27 Haziran 1981 tarihinde Tahran Ebuzer Camisi'nde Halkın Mücahitleri grubunun düzenlediği iddia edilen bombalı saldırısında ağır yaralandı. Ekim 1981'de yapılan seçimlerde devrimden sonra ülkenin 3'üncü Cumhurbaşkanı seçildi. 1985 yılındaki Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasıyla da ikinci kez Cumhurbaşkanı oldu. Humeyni'nin vefatından sonra Hamaney, ülke liderini seçme ve denetlemeyle görevli Uzmanlar Meclisi tarafından Haşimi Rafsancani'nin desteğiyle 1989 yılında ülkedeki en üst makam olan Lider (Rehber) olarak seçildi.

Yönetimi boyunca Batı karşıtlığıyla ön plana çıkan Hamaney, Rusya ve Çin ile iyi ilişkiler kurmaya çalıştı. İran'da seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, Ali Hamaney'in temsil ettiği liderlik makamı, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen isim oldu.

Cumhurbaşkanı dahil olmak üzere tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip Rehber, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynadı. Özellikle son yıllarda, yönetim sorunları ve ekonomik problemlerden kaynaklanan sokak gösterilerinde Hamaney yönetim karşıtı eylemcilerin hedefi oldu.