Komisyonun Gündemi Avrupa'daki Cezaevleri

Meltem Yılmaz - TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, yurt dışındaki cezaevlerinde tutuklu ve hükümlü bulunan Türkler'den gelen "kötü muamele, ayrımcılık, ailelerle görüşememe" gibi şikayetleri mercek altına alıyor. Komisyon, ilk etapta özellikle Türkler'in yoğun olduğu Hollanda ve Belçika'daki cezaevlerini incelemeyi planlıyor.

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı Ayhan Sefer Üstün, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Avrupa'daki cezaevlerinin şartlarının Türkiye'den daha kötü olduğunu duyduklarını, bu konuda komisyonlarına çok sayıda dilekçe geldiğini söyledi.

Üstün, Avrupa'daki cezaevlerinde yatan Türk hükümlü ve tutuklulardan, "Bizi buradan kurtarın da Türkiye'de nerede yatarsak yatarız" şeklinde sitemkar dilekçeler geldiğini belirtti.

Avrupalıların, rahatlıkla Türkiye'ye gelip, cezaevlerini incelediklerine işaret eden Üstün, "Gelsinler, bizim gizli saklı durumumuz yok. İncelemelerimizden gördük ki Türkiye'nin cezaevleri iddia ediyorum, Avrupa'dakilerden daha iyi. Bize dilekçe gelen ülkelere, bu anlamda ziyaret yapmak istiyoruz" dedi.

Hem Türk vatandaşlarının fazla olması hem de bu ülkelerden dilekçelerin gelmesi nedeniyle ilk olarak Hollanda ve Belçika'daki cezaevlerinde incelemelerde bulunmak istediklerini belirten Üstün, ancak cezaevlerinden şikayetlerin sadece Hollanda ve Belçika ile sınırlı olmadığını kaydetti.

Üstün, Avrupa'nın bir çok ülkesinden şikayetlerin iletildiğini vurgulayarak, şikayetlerin, kötü muamele, ayrımcılık, Türkiye aleyhine çalışan illegal örgütlerin tutuklu ve hükümlülerinin yaptığı kötü muameleye göz yumulması, ailelerle sık görüşülememesi şeklinde olduğunu belirtti.

-"Şok olduk"-

Komisyon Başkanı Üstün, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ama cezaevleri konusuna girdiğimizde Almanya, Avusturya, Fransa, İsviçre'nin bu işin dışında bırakılmaması gerekiyor. Bundan 2-3 ay önce Belçika'da bir yargılama sonuçlandı. Türk hükümlü, tahliyesine 3 ay kala, gardiyanlar tarafından darp edilerek öldürüldü, yargılaması yapıldı, gardiyanlara nefsi müdafaadan beraat kararı verildi. Şok olduk. İlgili komisyona yazı yazdım,

'bunu anlamakta güçlük çekiyoruz, böyle bir şey nasıl oluyor, bir insan elleriyle saldırdı da karşısındakiler kendilerini korumak için öldüresiye dövdüler. Yargı bağımsız ama bunu kabul etmemiz mümkün değil' dedim. Henüz cevap gelmedi. Buna benzer olaylar maalesef batı da oluyor bizde olduğunda herkes duyuyor, bizde de olmaması gerekiyor. Türkiye'de belki benzer olaylar oldu ama Engin Ceber olayındaki yargılamada, ağırlaştırılmış müebbet cezası verildi."

Üstün, çok gecikmeden bu incelemeleri yapmak istediklerini kaydetti.

-"Dağa kadar gittiler"-

Bu ülke cezaevlerindeki incelemeler nedeniyle hukuki bir sorun çıkıp çıkmayacağına ilişkin soru üzerine Üstün, sorun çıkacağını düşünmediğini kaydetti.

Türkiye'nin, bu konuda açık kapı politikası izlediğini, "Gelin istediğini kurumu inceleyebilirsiniz" dediğini vurgulayan Üstün, "Bir ara PKK 'kimyasal bomba atıyorlar' diye bir şey yaydı. Bir heyet geldi, o bombanın atıldığı dağa kadar gidip, o bomba parçalarını aldı, ona bile baktı. Hangi hükümet buna izin verebilir- Ama Türkiye, kendine güvendiği için buna izin veriyor" diye konuştu.

Üstün, Türkiye'nin, dostlarına bu kadar açık kapı politikası uygularken karşı taraftan da aynı şeyi beklediğini dile getirerek, şunları kaydetti:

"Bu konuda sorun çıkaracaklarını zannetmiyorum. O zaman insanların aklına,

'acaba gizlenen, saklanan bir şey mi var, bu konuda gerekli yardım gösterilmiyor' gelir. Hollanda'da çok tartışmalar oldu, 'İçişlerimize karışmak olmuyor mu' şeklinde. Hayır niye olsun- Bu mesele insan hakları meselesi, insan hakları evrensel, evrensel konuda herkes söz söyleyebilir. Bu insanlar bizim vatandaşımız, soydaşımız. Kendi vatandaşım üzerinden söz söyleyemeyeceksem, nerede konuşacağım- Benden çoğu zaman, şu cezaevine gideceğim diyerek, yardım istiyorlar, randevularında çoğu zaman bizler yardımcı oluyoruz. Böyle bir konuda bize farklı muamele yapacaklarını düşünmüyorum, olmaz. Batı medeniyeti, insan hakları, hukukun üstünlüğü, demokrasiyi savunuyorsa bu çerçevede hareket etmesi gerekir."

-Ailelerinden alınan çocuklar-

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, 15-16 Nisan'da Almanya Stuttgart'ta Türkiye kökenli ailelerden alınan çocukların durumuyla ilgili incelemelerde de bulunacak, ailelerle, gençlik daireleri, belediyeler, bakanlar, siyasiler ve sivil toplum örgütleriyle görüşecek.

Stuttgart'tan Berlin'e geçecek olan komisyon 19 Nisan'da da burada aynı incelemelerini sürdürecek.

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Almanya'dan sonra Hollanda ve Belçika'da da temaslarda bulunacak.

Komisyon, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı ile de temasa geçerek, istemeleri halinde bu incelemelere katılabileceklerini iletti.

Yayıncı: Kudret Topçu - TBMM