Muhalefetten Esed'le Müzakereye "Şartlı" Onay

Suriyeli muhalif gruplar, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ta düzenlenen toplantının ilk gününde Cenevre mutabakatı gereğince Beşşar Esed'in tam yetkili geçiş hükümetinde ve Suriye'nin geleceğinde yer almaması şartıyla rejim ile müzakereye oturabilecekleri yönünde karar aldı. Konu, yarın yayımlanması beklenen sonuç bildirisinde net olarak ifade edilecek.

Suriye muhalefetinin siyasi ve askeri unsurları, 18 Aralık'ta New York'ta gerçekleştirilecek Suriye görüşmeleri öncesinde Riyad'da ortak pozisyon belirlemeye çalışıyor.

Toplantıya katılan gruplardan alınan bilgiye göre, sabah başlayan oturumda geçen ayki Viyana görüşmelerinde yönetimle ilgili 6 aylık geçiş süreci ve 18 ay sonra oluşturulması öngörülen yeni hükümetle ilgili konular tartışıldı. Oturumun sonunda yapılan oylamadan, Ocak 2014'te Esed rejimiyle başlayan görüşmelerin devam edilmesi sonucu çıktı.

Buna göre, Esed'le Cenevre-1 Bildirisi ve BM'nin 2118 sayılı kimyasal silahlarla ilgili kararı çerçevesinde masaya oturulacak. Tam yetkili geçiş hükümetinde ve seçim sonrası oluşturulacak yeni hükümette Esed'in yeri olmayacak. Ayrıca, BM'nin Esed'in sivillere yönelik kullandığı kimyasal silahlarla ilgili araştırmayı yürüten Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (KSYÖ) süreci de devam edecek. BM yetkilileri KSYÖ'nün şubat ayında hazırladığı ilk raporu BM Güvenlik Konseyi'ne sunacağını açıklamıştı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından toplantıyla ilgili yapılan açıklamada, muhalif grupları davet etme kararının, Suriye konusunda rol oynayan uluslararası güçler ve Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ile yapılan istişare sonunda alındığı kaydedilmişti. Davetin, 14 Kasım'da Viyana'da düzenlenen toplantıya katılan üyeler ile Suriyeli muhaliflerin isteği üzerine gerçekleştirildiği belirtilmiş, Suudi Arabistan yönetiminin, muhaliflerin bağımsız müzakerelerde bulunması ve Cenevre-1 Bildirisi'nde üzerinde anlaşılan ilkelerde görüş birliğine varması noktasında her türlü imkanı sağlayacağı ifade edilmişti.

Riyad'a davet edilmeyen PKK'nın Suriyeli kolu PYD, dün Haseke'de kendine yakın bazı küçük gruplarla alternatif toplantı düzenlemişti.

Avusturya'nın başkenti Viyana'da 30 Ekim'deki Suriye toplantılarının ilkine, aralarında Türkiye, Suudi Arabistan ve İran'ın da bulunduğu 17 ülkenin dışişleri bakanları katılmıştı. Söz konusu toplantıların ikincisi ise 14 Kasım'da yapılmıştı.

İkinci tur görüşmelerde Suriyelilerin önderliğinde 6 ay içinde geçiş süreci, taraflar arasında müzakerelerin başlaması ve ateşkes sağlanması, yeni bir anayasa yapılması, 18 ay içinde adil bir seçim düzenlenmesi ve BM denetiminde terör örgütü-muhalif ayrımı yapılması için çalışılması konularında anlaşmaya varılmıştı. Üçüncü tur ise bu ay içinde New York'ta olacak.

Cenevre-1 Bildirisi, taraflar arasında karşılıklı mutabakata dayalı isimlerden oluşacak tam yetkili bir geçiş hükümeti kurulmasını, ateşkes sağlanmasını, tutukluların serbest bırakılmasını ve abluka altındaki bölgelere insani yardım ulaştırılmasını öngörüyor.