Eylül Ayı Ödemeler Dengesi Verileri

Halk Yatırım Ekonomik Araştırmalar Müdürü Banu Kıvcı Tokalı, "Küresel kaygan bir zemin öngördüğümüz 2014 yılında, cari açık ve sürdürülebilirliği, özellikle bizim gibi yapısal cari açığı yüksek gelişmekte olan ülkeler için ön plana çıkan dengelerden olacaktır" dedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan eylül ayı ödemeler dengesi verilerine ilişkin değerlendirmede bulunan Tokalı, eylül ayında 3,3 milyar dolar ile beklentilerin üzerinde bir cari açık gerçekleştiğini belirterek, yüksek cari açıkta temel etkenin, beklentilerin oldukça altında gelen ve geçmiş aylarda da aşağı yönlü güncellenen turizm gelirleri olduğunu söyledi.

Daha önce sekiz aylık dönem için 19,1 milyar dolar açıklanan brüt turizm gelirlerinin güncellenen verilerde 17,9 milyar dolara indiğinin görüldüğünü aktaran Tokalı, turizm gelirlerinin sekiz aylık döneminde yapılan 1,26 milyar dolarlık aşağı yönlü revizyonun, sermaye dengesinde yer alan "net hata ve noksan" kalemi ile bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları ve diğer sektörlerin yurt dışı mevduatında artış olarak yansımasıyla rezervlerde ciddi bir değişiklik olmadığının anlaşıldığını kaydetti.

Turizm gelirlerindeki aşağı yönlü revizyonun sekiz aylık cari açığın 1,4 milyar dolar yukarı çıkmasına neden olduğunu ve böylece dokuz aylık cari açık rakamının 49 milyar dolara ulaştığını ifade eden Tokalı, şunları belirtti:

"Sözkonusu değişikliklere karşın, 12 aylık cari açıkta yavaşlama işareti korunuyor. Ağustos sonunda 58,5 milyar dolar düzeyinde bulunan 12 aylık açık, eylül sonunda 59,1 milyar dolara göreceli olarak önceki aylara göre daha ılımlı bir artış gösteriyor. Altın hariç bakıldığında, eylül sonu itibariyle 51,8 milyar dolar ile daha düşük seviyede ve genel aşağı yönlü trendini koruyan bir cari açık sözkonusu. Altın ve petrol hariç cari işlemler ise yıl boyunca dengeye yakın konumunu koruyor. Finansman tarafında ise portföy yatırımları ve bankaların sendikasyon kredilerinin desteği devam ederken; iç talepteki yavaşlamaya paralel olarak ithalatın finansmanında kullanılan kısa vadeli krediler ve reel sektörün uzun vadeli kredilerinin zayıf seyri sürüyor."

Kaynağı bilinmeyen döviz girişlerinden eylül ayında da 1,7 milyar dolarlık önemli bir katkı gelerek dokuz aylık girişin 5,1 milyar dolara ulaştığının görüldüğünü belirten Tokalı, sözkonusu döviz gelir ve giderlerinin net etkisi olarak, resmi rezervlerin dokuz aylık dönemde 9,4 milyar dolarlık artışa işaret ettiğini ve ekim ayında da 4 milyar dolara yakın bir artış olabileceğinin görüldüğünü söyledi.

Küresel kaygan bir zemin öngördükleri 2014 yılında, cari açığın ve sürdürülebilirliğinin, özellikle Türkiye gibi yapısal cari açığı yüksek gelişmekte olan ülkeler için ön plana çıkan dengelerden olacağını vurgulayan Tokalı, ekonominin potansiyelinin altında büyüme hızının cari açığın kontrol altına alınması açısından rahatlatıcı görünürken küresel sermaye hareketlerinin yönünün açığın finansmanı dolayısıyla dış dengenin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacağını kaydetti. - İstanbul