Tek Taraflı Uzmanlı Anlaşmaları, Ortak Üretim Anlaşmaları "Muafiyetten" Yararlanacak

Rekabet Kurumu, teşebbüsler arasında yapılan uzmanlaşma anlaşmalarının, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 Rekabet Kurumu, teşebbüsler arasında yapılan uzmanlaşma anlaşmalarının, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmasının koşullarını belirledi.Tebliğe göre aynı ürün pazarında aktif olarak faaliyet gösteren taraflardan birinin, belirli ürünlerin üretimini tamamen veya kısmen durdurmayı ya da o ürünlerin üretimini yapmamayı ve bu ürünleri rakip bir teşebbüsten almayı kabul ettiği, aynı zamanda rakip teşebbüsün de o ürünleri üretmeyi veya arz etmeyi kabul ettiği, tek taraflı uzmanlaşma anlaşmaları muafiyetten yararlanacak.

Rekabet Kurumu'nun, Uzmanlaşma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği Resmi Gazete'de yayımlandı. Tebliğ, teşebbüsler arasında yapılan uzmanlaşma anlaşmalarının, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmasının koşullarını belirliyor. Genel olarak birbirlerini tamamlayıcı nitelikte iktisadi varlıklara ve faaliyetlere sahip bulunan teşebbüsler arasında yapılan üretimde uzmanlaşmaya veya dağıtıma ilişkin olan ve pazar payı belirlenen sınırları aşmayan 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamındaki anlaşmalar bu Tebliğ kapsamında yer alacak.

-MUAFİYETİN GENEL KOŞULLARI-

Tebliğe göre aynı ürün pazarında aktif olarak faaliyet gösteren taraflardan birinin, belirli ürünlerin üretimini tamamen veya kısmen durdurmayı ya da o ürünlerin üretimini yapmamayı ve bu ürünleri rakip bir teşebbüsten almayı kabul ettiği, aynı zamanda rakip teşebbüsün de o ürünleri üretmeyi veya arz etmeyi kabul ettiği, tek taraflı uzmanlaşma anlaşmaları muafiyetten yararlanacak. Muafiyetten yararlanacak diğer anlaşmalar şöyle olacak:

"Aynı ürün pazarında aktif olarak faaliyet gösteren iki ya da daha fazla tarafın karşılıklı olarak, belirli ve fakat farklı ürünlerin üretimini tamamen veya kısmen durdurarak ya da üretimini yapmayarak, bu ürünleri üretip arz etmesinde anlaşılan karşı taraflardan satın almayı kabul ettikleri karşılıklı uzmanlaşma anlaşmaları; aynı ürün pazarında aktif olarak faaliyet gösteren ya da bir uzmanlaşma anlaşması vasıtasıyla bir ürün pazarına girmek isteyen iki ya da daha fazla tarafın belirli ürünleri ortaklaşa üretmeyi kabul ettiği "ortak üretim anlaşmaları."

-MUAFİYETİN GEÇERLİ OLACAĞI DURUMLAR-

Tarafların, münhasır alım veya münhasır arz yükümlülüğünü kabul etmesi, tarafların, uzmanlaşma anlaşması ürünlerini bağımsız olarak satmak yerine bu ürünlerin ortak dağıtımını öngörmesi halinde muafiyet geçerli olacak. Söz konusu anlaşmaların esas amacı olmaması kaydıyla, anlaşmaların uygulanmasıyla doğrudan ilişkili ve gerekli olan, bir veya birden fazla tarafa fikri mülkiyet hakları devri ya da lisans verilmesi gibi yan hükümler için de bu Tebliğ hükümleri uygulanacak.

-UZMANLAŞMA ANLAŞMALARINI GRUP MUAFİYETİ KAPSAMI DIŞINA ÇIKARAN HALLER-

Ortak dağıtım kapsamındaki doğrudan müşteriler hariç olmak üzere üçüncü taraflara ürün satışında fiyat tespiti, pazarların veya müşterilerin paylaşımı, üretim miktarı veya satışların sınırlandırılmasıyla ilgili rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan sınırlamaları içeren uzmanlaşma anlaşmaları bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamayacak. Ancak üretim miktarı veya satışların sınırlandırılmasıyla ilgili rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan sınırlamaları içeren tek taraflı veya karşılıklı uzmanlaşma anlaşmaları bağlamında ürün miktarlarının kararlaştırılmasına ilişkin hükümler veya ortak üretim anlaşması bağlamında üretim kapasitesinin ve miktarının belirlenmesi ile ortak dağıtımda satış hedeflerinin belirlenmesi mümkün olacak.

-PAZAR PAYI EŞİĞİ-

Muafiyet, tarafların toplam pazar payının, ilgili pazarların herhangi birinde yüzde 25'i aşmadığı durumda geçerli olacak.

Pazar payı eşiğinin uygulanması bakımından aşağıdaki esaslar geçerli olacak:

" Pazar payı, pazardaki satış değeri bazında hesaplanacak. Eğer satış değeri verilerine ulaşılamıyorsa pazardaki satış miktarı da dahil olmak üzere diğer güvenilir pazar verilerine dayalı tahminler, ilgili teşebbüslerin pazar payını hesaplamak için kullanılabilecek. Pazar payı bir önceki takvim yılına ilişkin veriler esas alınarak hesaplanacak. Pazar payı başlangıçta yüzde 25'ten fazla olmayıp daha sonra yüzde 30'u aşmayacak şekilde eşiğin üzerine çıkarsa, muafiyet yüzde 25 oranındaki pazar payı eşiğinin ilk aşıldığı yılı takip eden sonraki iki yıl boyunca da geçerli olmaya devam edecek. Pazar payı başlangıçta yüzde 25'ten fazla olmayıp daha sonra yüzde 30'un üzerine çıkarsa, muafiyet yüzde 30 oranındaki eşiğin ilk aşıldığı yılı takip eden yıl boyunca da geçerli olmaya devam edecek.

Bentlerinin sağladığı haklar, sürenin iki takvim yılını aşmasına neden olacak şekilde birleştirilemeyecek.

-MUAFİYETİN GERİ ALINMASI-

Rekabet Kurulu, bu Tebliğ ile muafiyet tanınmış bir anlaşmanın koşullarla bağdaşmaz etkilere sahip olduğunu tespit ederse muafiyeti geri alabilecek. Bu durumda Rekabet Kurulu, nihai kararını vermeden önce tarafların yazılı veya sözlü görüşlerini isteyecek.

-KANUNUN 6 NCI MADDESİNİN UYGULANMASI-

Bu Tebliğ hükümlerine göre tanınmış olan muafiyet, Kanunun 6. maddesinin uygulanmasını engellemeyecek. Bugüne kadar yapılan ve Tebliğde düzenlenen koşullara uygun olan anlaşmalar Tebliğ kapsamında sayılacak.

(HGS/ÖZK) - Ankara