Cape Malay koro mirası 87. yarışmayla yaşatılıyor

Güney Afrika Cumhuriyeti'nin köklü Müslüman topluluklarından Cape Malayların kuşaktan kuşağa aktardıkları müzik mirası, 87 yıllık geçmişe sahip geleneksel koro yarışmasıyla yaşatılıyor.

Dünya genelinde 17 Ekim Dünya Somut Olmayan Kültürel Miras Günü kutlanırken Cape Town, Cape Malay toplumunun kölelik döneminden bugünlere taşıdığı müzik geleneğinin yaşatıldığı koro yarışmasına ev sahipliği yapıyor.

Bu yıl 87'ncisi düzenlenen yarışma, 16-18 Ekim tarihlerinde şehir merkezindeki Artscape Tiyatro Merkezi'nde 18 koronun katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Cape Malay Müslümanları

Ataları 17. yüzyıldan itibaren Hollandalı sömürgeciler tarafından Güneydoğu Asya'dan köle ve siyasi sürgün olarak getirilen Cape Malaylar, Güney Afrika'nın köklü Müslüman toplulukları arasında yer alıyor.

Özellikle Cape Town ve çevresinde yaşayan Cape Malay Müslümanları, bugün ülkenin dini ve kültürel çeşitliliğinde önemli bir konuma sahip.

Topluluğun kültürel mirasında önemli yer tutan geleneksel koro müziği, Hollandaca ve Afrikaans şarkılarla, kendine özgü ses teknikleriyle ve sahne hareketleriyle kuşaktan kuşağa aktarılıyor.

Köle gemilerinden bugünlere uzanan müzik geleneği

Cape Malay Koro Kurulu (CMCB) Üyesi Nazeem Davids, AA muhabirine, geleneğin kökenlerinin Güneydoğu Asya'ya uzandığını belirterek, "Bu müzik, köleleştirilmiş insanlar tarafından Cape Town kıyılarına getirildi." dedi.

Davids, bu kişilerin Güney Afrika'ya getirilirken söyledikleri şarkıların sonraki kuşaklar tarafından da sürdürülerek bugüne kadar ulaştığını anlattı.

Koro üyelerinin şarkı söylerken bir yandan da sağa sola sallandıklarına dikkati çeken Davids, "Bunun sebebi, atalarının gemilerle yolculuk ettikleri sırada gemi denizde ilerlerken şarkı söylemeleri ve geminin hareketleriyle birlikte sallanmalarıdır." dedi.

Davids, ilk resmi Cape Malay korosunun 1938'de eski District Six bölgesinde kurulan Young Men's Sporting Club olduğunu belirterek, Cape Malay Koro Kurulunun 1939'da kurulduğunu ve resmi yarışmaların da aynı yıl başladığını anlattı.

Geleneksel koro müziğine gençlerin ilgisi artıyor

Kovid-19 salgını sonrasında çok sayıda koronun faaliyetlerini durdurduğunu belirten Davids, özellikle son dönemde gençlerin geleneğe yönelik ilgisinin yeniden arttığını vurguladı.

Davids, "Bir zamanlar yok olmaya yüz tuttuğu düşünülen bu geleneğe artık çok sayıda gencin katıldığını görüyoruz." dedi.

Geçen yıl 12 olan koro sayısının 18'e yükseldiğini belirten Davids, gelecek yıl için de üç yeni koronun başvuru yaptığını söyledi.

Farklı kültürlerin izlerini taşıyan özgün müzik geleneği

Koroların yarışmaya 6 ay boyunca hazırlandığını anlatan Davids, bu yıl bazı koroların 120'den fazla üyeyle sahne alacaklarını belirtti.

Cape Malay koro müziğinin farklı kültürlerin izlerini taşıdığına dikkati çeken Davids, solistlerin Arap müziğini andıran ezgiler seslendirdiklerini, koroların ise Batı müziğinden unsurlar taşıyan üslupla onlara eşlik ettiklerini anlattı.

Geleneksel eserlerden birinin Hollandaca, diğerlerinin ise Afrikaans dilinde seslendirildiğini belirten Davids, bu müzikal birlikteliğin dünyada kendine özgü bir nitelik taşıdığını ifade etti.

Osmanlıdan miras

Davids, koroların sahnede taktıkları kırmızı feslerin de Türkiye ile tarihi bağlarına işaret ettiğini belirtti.

Osmanlı Devleti tarafından 19. yüzyılda Cape Town'a gönderilen İslam alimi Ebubekir Efendi'nin kırmızı fesi bölgeye getirdiğini anlatan Davids, şu ifadeleri kullandı:

"1940'lı, 1950'li ve 1960'lı yıllardan kalma fotoğraflara bakarsanız, herkesin günlük hayatında fes taktığını görürsünüz. Biz de bu mirası korumaya devam ediyoruz. Dolayısıyla bir koro sahneye çıktığında herkesin başında fes bulunmak zorundadır."

Zorlu rekabet

Yarışmaya katılan koronun genç üyelerinden Ganief de atalarından miras kalan müzik geleneğini yaşatmaktan büyük gurur duyduğunu söyledi.

Ganief, "Bu yılki yarışmaya aylardır büyük bir heyecan ve titizlikle hazırlandık. Gümüş Fes ödülünü kazanmak için en iyi performansımızı sergilemeye çalıştık. Diğer korolar da şimdiye kadar çok başarılı performanslar ortaya koyuyor. Bu zorlu rekabetin içinde yer almaktan dolayı mutluyuz." dedi.

Eşi ve çocuğunun yarışmada sahne aldığını belirten izleyicilerden Mooniba da ailesiyle bu geleneğin parçası olmaktan gurur ve heyecan duyduğunu dile getirerek, "Bu yıl bütün korolar gerçekten çok iyi performans sergiliyor ancak elbette kendi koromuzun kazanmasını istiyoruz. Bu müzik, bizim kültürümüzün ve hayatımızın çok önemli bir parçası." değerlendirmesinde bulundu.