Sırpların "Milli Bayramı" Olarak Adlandırılan "Vidovdan"

Faruk Vele/Kemal Zorlak - Sırpların en büyük bayramlarından biri olarak bilinen ve 28 Haziran'a denk gelen "Vidovdan Bayramı" ya da "Aziz Vitus Günü", Balkan tarihinde çok önemli bir yere sahip olmasıyla dikkati çekiyor.

Güneydoğu Avrupa'da yaşayan toplumları önemli derecede etkileyen olayların büyük kısmı, Sırpların "milli bayram" olarak adlandırdığı "Vidovdan"da gerçekleşti. Osmanlı İmapratorluğu'nun Balkanlar'da 500 yıllık hakimiyetinin habercisi olan I. Kosova Meydan Muharebesi 28 Haziran 1389'da yapıldı. Sultan I. Murad'ın komutasındaki Osmanlı Ordusu, Sırp Kralı Lazar önderliğindeki orduyu yenmesiyle, Türklerin Balkanlar'daki egemenliği kesinleşti. Sırpların birçok efsane ile "kutsallaştırdığı" 1389 tarihi, adeta aşırı milliyetçi Sırpların "Türk düşmanlığının simgesi bir rakam halinde sürekli canlı tutulmaya çalışılıyor."

Avusturya- Macaristan egemenliğine son vermek isteyen "Genç Bosna" örgütünün üyelerinden Gavrilo Printsip, 1914 yılının 28 Haziran tarihinde, Saraybosna kentini ziyarete gelen Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahtı Ferdinand'ı öldürerek, I. Dünya Savaşı'nın başlamasına neden oldu.

Bugüne denk gelen üçüncü en önemli olay ise 1990'lı yılların başında yaşandı. Eski Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan eden Slovenya, Hırvatistan ve ardından Bosna-Hersek'e savaş ilan eden dönemin Sırbistan Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç, 28 Haziran 1989 yılında, I. Kosova Meydan Muharebesi'nin yapıldığı Gazimestan'da toplanan 500 bine yakın Sırp milliyetçisine karşı "Büyük Sırbistan"ı hedefleyen ünlü konuşmasını yaptı. Bu konuşma, 1990'lı yıllarda bölgede yaşanan ve yüzbinlerce insanın ölümüne neden olan savaşın adeta başlayacağının ilk mesajı olmuştu.

I. Kosova Meydan Muharebesi'nin 623'üncü yıl dönümüne denk gelen bugün yine Kosova'da çeşitli olaylar yaşandı. Kosova'ya girmek isteyen Sırplarla Kosova polisi arasında çıkan olaylarda 20 Sırp ve 32 polis yaralandı.

-"Suikast bir felakete neden oldu"-

Bosna Hersek Tarihi Enstitüsü Müdürü Dr. Husniya Kamberoviç, Saraybosna'da 28 Haziran 1914 yılında gerçekleştirilen suikasti üstlenen "Genç Bosna" örgütünün arkasında çeşitli Sırp örgütlerin bulunduğunu söyledi.

Bu suikast olayının arkasında "Birlik ya da Ölüm" adlı olan gizli bir örgütün bulunduğunu ifade eden Kamberoviç, şöyle konuştu:

"Örgütün genç üyeleri, Balkanlar'da yeni 'Büyük Sırbistan'ın kurulması ile kandırılarak, sbuikasti gerçekleştirdi. 'Genç Bosna' üyeleri aslında Sırp milliyetçileri konumundaydı. Diğer taraftan suikast bütün dünyada bir felakete sebep oldu. Suikasti yapmak için gençlere ilham veren Sırp örgütleri, Sırbistan'ın çok kısa bir şekilde işgal altında olacağını tahmin edemedi. Sonuç olarak kendileri tarafından tasarlanan suikast, Sırbistan için ölümcül bir sonuç verdi."

ABD'nin Yale Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ivo Banats ise AA'ya yaptığı açıklamada, Kosova savaşının 600'üncü yıl dönümüne denk gelen Gazimestan'da 1989 yılında Miloşeviç'in gerçekleştirdiği büyük mitingin ruhunun ve verdiği mesajların bugün de yaşadığını söyledi.

Prof. Dr. Banats, şöyle konuştu:

"Elbette Gazimestan toplantısının ideolojisi bugün yaşıyor. O zaten Gazimestan çok daha eskidir ve 19. yüzyıla dayanıyor. 1989 yılında yaşadığı gibi, bugün de aynen öyle canlıdır. 1990'lı yıllarda gerçekleştirilen savaşı başlatan ideoloji, bugün aynı felaketi başlatmak için fırsat bekliyor. Tabiki ideoloji sadece askeri değil, başka yollarla tezahür ediyor. Komşu ülkelerin üzerinde baskı yaşandığı bugünlerde bu ideolojinin yaşadığını açıkça gösteriyor."

Bosna-Hersek'in en önemli eski siyasetçilerinden Prof. Dr. Niyaz Durakoviç,

"Aldatılan Bosna" adlı kitabında, Balkanlar'da 1990'lı yıllarda yaşanan zulümlerin ve kötülüklerin başlangıcını Miloşeviç'in Gazimestan'da 28 Haziran 1989 yılında yaptığı toplantı olarak gösteriyor.

Yayıncı: Ömer Çetres - SARAYBOSNA