Bursa'da ''İnanç Turizmi''...

Bursa, önemli dini yapılarıyla inanç turizminde iddialı iller arasında yerini almaya başladı. Kültür ve Turizm İl Müdürü Ahmet Gedik, Bursa'da inanç turizminin giderek artış gösterdiğini, ancak asıl yoğunluğun her dinin kendi inanışı açısından kutsal sayılan günler ve dini bayramlarda yaşandığını söyledi.

Osmanlı İmparatorluğunun ilk başkenti Bursa, binlerce yıllık tarihi geçmişiyle birçok medeniyete beşiklik ederken, Müslümanlık, Hıristiyanlık ve Musevilik açısından önemli kabul edilen çok sayıda tarihi yapıyı bünyesinde barındırıyor.

AA muhabirinin Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarından derlediği bilgiye göre, Bursa kent merkeziyle İznik ilçesinde bulunan ve inanç turizmi açısından önemli kabul edilen tarihi yapılar, yerli ve yabancı turistlerin öncelikli uğrak yerleri arasında bulunuyor.

Bazıları faal, bazıları ise onarıma ihtiyaç duyan bu tarihi yapıların büyük bölümü, cami, türbe, külliye, havra, sinagog, kilise ve mezar kalıntılarından oluşuyor.

-BURSA'DAKİ ESERLER:

ULUCAMİ: 1396-1400 yıllarında Yıldırım Bayezıt tarafından, tamamıyla kesme taştan, çok kalın ve yüksek duvarlarla 12 ağır dört köşeli paye üzerine, pandantiflerle yirmi kubbeli olarak yaptırıldı. Çok kubbeli camilerin en klasik ve abidevi bir örneği olan camide, Rumi ve palmetlerle ince işlenmiş küçük geçme panolar, geometrik örnekli korkuluk şebekeleri, ön cephesindeki kitabe ve şebekeli tacı ile minber, Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçişin şaheseri olarak gösteriliyor.

EMİR SULTAN CAMİİ VE TÜRBESİ: Ünlü bir bilgin olan Emir Sultan, 1391 yılında Bursa'ya gelerek, Yıldırım Bayezıt'ın kızı Hundi Fatma Hatun ile evlendi. Emir Sultan Camii ve türbesi, karısı tarafından II. Murat devrinde yapıldı. Bursa'nın doğusunda Emir Sultan Mezarlığı yanındaki bir tepede bulunan caminin, kuzey yönünde yanlarında iki oda bulunan sekiz köşeli bir türbe bulunuyor. Şadırvanlı avlusu ile tek kubbeli cami tipinin güzel bir örneği olan Emir Sultan Camisinin bugünkü şekli, 1804 yılında Sultan I II. Selim zamanında yapıldı.

MURADİYE KÜLLİYESİ: Sultan II. Murat tarafından 1424-1426 yılları arasında yaptırılan külliye; cami, medrese, imaret, hamam ve 12 türbeden oluşuyor. Cami, Osmanlı mimarisinde, ilk zamanlarda çok kullanılan yan mekanlı (zaviyeli) camiler türünden olup, mihrap ve minberi 18. yüzyıldan kalma, Barok üslubu taşıyor.

ORHAN CAMİİ VE KÜLLİYESİ: 1339-1340 yıllarında Orhan Bey tarafından yaptırılan külliye, cami, medrese, imaret, mektep, hamam ve han (Emir Hanı) yapılarından oluşuyor. Bursa'daki erken Osmanlı dönemi yapılarının en önemlilerinden Orhan Camisinin yanlardaki ikiz kemerler yapının önemli özellikleri arasında yer alıyor.

HÜDAVENDİGAR CAMİİ VE KÜLLİYESİ: 1366-1385'te Sultan I. Murat (Hüdavendigar) tarafından yaptırılan külliye; cami, medrese, imaret, türbe ve hamamdan oluşuyor. Çekirge semtinde bulunan, Osmanlı mimarisinde bir benzeri daha olmayan iki katlı yapının alt katında cami, üst katında ise medrese bulunuyor. Gösterişli dış minaresi ile bir saray görünümünde olan yapının mimarı bilinmiyor. Hüdavendigar Camisinin karşısında 1389'da I. Kosova Savaşı'nda şehit düşen Sultan I. Murat Hüdavendigar'ın türbesi bulunuyor. Yıldırım Bayezıt tarafından yaptırılan türbenin kitabesi 1722 tarihli görülüyor.

YILDIRIM BAYEZIT KÜLLİYESİ: 1390-1399 tarihleri arasında yapılan ve şehrin doğusunda bulunan külliye; cami, medrese, darüşşifa, türbe, han, hamam, imaret, kasır, mutfak, hizmet odaları ve ahır yapılarından oluşuyor. Külliyenin ortasında bulunan cami, yan kanatlı camilerin en anıtsal örneklerinden olup, 1399 tarihli bir vakfiyesi bulunuyor. Osmanlı mimarisi, bu cami ile kendine has yapı üslubunu bulmaya başladı. Caminin kuzeydoğusunda kitabesi bulunan tek yapı olan türbe yer alıyor. 1406'da Yıldırım Bayezıt'ın oğlu Süleyman Han tarafından Mimar Ali bin Hüseyin'e yaptırılan türbe, revaklı Osmanlı türbelerinin ilk örneği olarak biliniyor.

YEŞİL CAMİ: 1419-1420'de Çelebi Sultan Mehmet tarafından yaptırılan caminin süslemeleri, 1424'de II. Murat döneminde yaptırıldı. Süslemede kullanılan yeşil firuze ve çinilerden dolayı Yeşil Cami olarak tanınan caminin mimarı Hacı İvaz Paşa'dır. Mimarisinden çok süslemeleri ile ünlü cami, Bursa'nın en önemli Osmanlı dönemi yapıları arasında yer alıyor.

YEŞİL TÜRBE: Bursa'nın simgesi olan yapı, Osmanlı türbe mimarisinin en güzel örnekleri arasında yer alıyor. Mermer bir merdivenle çıkılan sekizgen yapıyı, yüksek bir kasnağa oturan kurşun kaplı kubbe örtüyor. Çini süslemeleriyle eşsiz bir yapı olan türbenin, tümüyle çini kaplı mihrabı bir şaheser olarak değerlendiriliyor. Ceviz ağacından geçme tekniğiyle yapılmış, geometrik motiflerle süslü ve kitabeli kapı, Osmanlı ahşap işçiliğinin en güzel örnekleri arasında sayılıyor.

-SİNAGOGLAR-

GERUŞ SİNAGOGU: Arap Şükrü Sokağı'nda bulunan sinegog, XIV. yüzyıl sonlarında İspanya'dan sınır dışı edilen ve Osmanlı İmparatoru II. Selim tarafından gönderilen kalyonlara bindirilerek Osmanlı İmparatorluğu'na kabul edilen Musevi topluluğunun Bursa'ya yerleştirilen ilk kafileleri tarafından yaptırıldı. İbranice'de ''kovulmuş'' anlamına gelen Geruş adının sinagoga verilmiş olması, bu yönden anlam taşıyor. Günümüze son derece sağlam ve bakımlı olarak ulaşan sinegog, Musevi cemaatinin ibadetine açık tutuluyor.

MAYOR SİNAGOGU: Arap Şükrü Sokağı'ndaki sinegog, İspanya'nın Mayorka adasından XV. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nca kabul edilen ve Bursa'da ikamet eden diğer Musevi kafilelerince inşa edildi, geldikleri adanın adından esinlenerek Mayor adını aldı. İç kısmını süsleyen çok renkli kalem işi motifleri önemli olan sinegogun yapıldığı tarih, XV. yüzyıl olarak biliniyor.

ETZ AHAYIM SİNAGOGU: Arap Şükrü Sokağı'nda bulunan ve XIV. yüzyılın başlarında yapılan sinagogun adı İbranice'de ''Hayat Ağacı'' anlamına geliyor. Osmanlı döneminde yapılan ilk sinagog olması nedeniyle önem taşıyor. Bursa'nın fethini gerçekleştiren Orhan Bey zamanında bir ferman çıkarılarak bu sinagogun yapılmasına izin verildi.

-İZNİK'TEKİ ESERLER-

İZNİK YEŞİL CAMİİ: Osmanlı mimarisinin İznik'teki en önemli abidevi yapısı olan cami, ilçenin doğusunda Lefke Kapısı'nın yakınında bulunuyor. Çandarlı Hayrettin Paşa tarafından 1378-1398 de yaptırılan caminin, köşe sütunları ile mukarnas nişli, geometrik geçmeler, Rumi ve palmet kabartmalarla süslü sade mermer mihrap, en eski ve devrin en güzel Osmanlı örneği olduğu biliniyor. Selçuklu geleneğine uyan tuğla minare, camiye adını veren, yeşil firuze, sarı ve mor renkli çinilerle dikkat çekiyor. İznik Yeşil Cami, Selçuklu mimarisinden doğduğu sezilen Osmanlı üslubuna geçiş yapılarından biri olarak biliniyor.

HACI ÖZBEK CAMİİ: İznik'te çarşı içinde bulunan ve tarihi en eski kitabeli Osmanlı camisi olan bu cami, 1333'te yapıldı.

ÇANDARLI KARA HALİL İBRAHİM PAŞA TÜRBESİ: Kılıçaslan caddesi üzerinde bulunan, kerpiç duvarlı ve kakılı türbe örneklerinden olan bu türbe, II. Bayezıt döneminde Faik Paşa tarafından yaptırıldı.

ŞEYH KUDBETTİN CAMİİ: Yeşil cami karşısında, İznik Müzesi'nin yanında, XV. yüzyıl başında yaptırıldı. Kurtuluş Savaşı'nda yıkılan yapının bazı duvar kalıntıları ve mimarisinin bir kısmı günümüze kadar ulaştı. Musevilerin simgesi olan 7 mumlu şamdanın işlendiği bir taşın, caminin yapımında kullanılması Müslümanların hoşgörüsüne en güzel örnek olarak gösteriliyor.

AYASOFYA MÜZESİ: Kentin ortasında, IV. yüzyılda yapılan Bizans Kilisesi, Orhan Gazi zamanında camiye çevrildi. Hıristiyanlarca önem taşıyan 7. Ecumenik Konsül toplantısının yapıldığı yer olan müze, yıkık durumda restorasyon bekliyor.