Kemik Erimesine Yeni İlaç Geliştiriliyor

İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) bünyesinde görevli 5 bilim insanı, halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporozun tedavisine yönelik ilaç geliştirmek amacıyla çalışmalara başladı.

Üniversiteden yapılan açıklamada, kalça, omurga ve el bileği kırıklarına, şiddetli ağrılara ve boy kısalmasına neden olabilen hastalığa karşı umut vadeden ve TÜBİTAK tarafından 3 milyon lira fon sağlanan projenin 24 ayda tamamlanmasının hedeflendiği belirtildi.

Uluslararası işbirliği kapsamında Malta Üniversitesi araştırmacılarının da destek verdiği projede, öncelikle osteoporoz ile ilişkili genler üzerinde araştırmalar ve biyokimyasal analizler yapılacak. Ardından farklı hastalıklar için kullanılan ilaçların kemik erimesine karşı etkili olup olmadığını belirlemek amacıyla 50 bin ilaç molekülü incelenecek.

Bu süreçte yapay zeka destekli özel bir modelleme sistemi kullanılacak.

Projenin son aşamasında tedaviye aday ilaç, osteoporoz oluşturulmuş zebra balığı modeli üzerinde denenecek. Laboratuvar ortamında kemik yapısı değiştirilen balıkta uygulanacak ilaç sayesinde kemiklerde düzelme olup olmadığı değerlendirilecek.

İEÜ Genetik ve Biyomühendislik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Zeynep Fırtına'nın yürütücülüğündeki proje Doç. Dr. Cihangir Yandım, Prof. Dr. Metiner Tosun, Doç. Dr. Elif Barış ile Doç. Dr. Kaya Oğuz da görev alıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Zeynep Fırtına, kemik erimesinin dünya genelinde yaklaşık 200 milyon kişiyi etkilediğini, mevcut tedavilerde yan etkisi olmayan etkili bir ilacın bulunmadığını ifade etti.

Hastalığın yalnızca kemik yoğunluğunda azalmaya yol açmadığını, bireylerin günlük yaşamını fiziksel, duygusal ve sosyal açıdan zorlaştırdığını dile getiren Fırtına, kırık riskiyle yaşamanın hastalar üzerinde önemli bir kaygı oluşturduğunu kaydetti.

Fırtına, projeyle geniş bir ilaç havuzunun taranacağını belirterek, "Yapay zeka destekli modelleme sistemi sayesinde çok sayıda ilaç molekülünü inceleyerek, süreci hem hızlandırmayı hem de daha güçlü adaylara ulaşmayı amaçlıyoruz." ifadelerini kullandı.