Petrol Fiyatları Artınca Emtia Piyasaları Düşüşte

BURHAN SANSARLIOĞLU/ALİ CANBERK ÖZBUĞUTU - ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısı sonrasında petrol fiyatlarının yükselmesinin enflasyonist baskıları artırmasıyla doların güçlenmesi ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim beklentilerinin ötelenmesi altın ve endüstriyel alanda kullanılan gümüş, bakır, platin ve paladyumda sert düşüşlere neden oldu.

Orta Doğu'daki gerilimin, ticaret politikasına dair belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları daha da artırabileceği endişesini güçlendirdi.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı Ocak 2025'ten bu yana ilk defa 80 doların üzerinde çıktı. Bu durum güvenli liman olarak doların da güçlenmesine ve Fed'in faiz indirim beklentilerini ötelerken, altın ve endüstriyel alanda kullanılan gümüş, bakır, platin ve paladyumda dün sert düşüşlere neden oldu.

Dolar endeksinin 99,4 seviyesine yükselerek 14 haftanın en yüksek seviyesine yakın seyretmesi altın üzerinde baskı yarattı. Güçlenen dolar, alternatif maliyeti artan altının onsundaki sert düşüşte etkili oldu.

Enflasyonist endişelerle tahvil faizlerinde görülen yükseliş de emtia fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Yatırımcıların risklerden kaçınma ve likiditeye dönme isteği de doların güçlenmesine neden oldu.

Öte yandan jeopolitik risklerden dolayı küresel ekonomik aktivitenin zarar görebileceğine yönelik endişeler endüstriyel metallerde satış baskısına neden oldu.

Yatırımcıların riskli varlıklardan kaçınması da endüstriyel metallerdeki satış baskısını tetikledi. Bu durum gümüşün piyasa oynaklığına karşı artan hassasiyetini giderek daha belirgin hale getirdi.

Giderek yoğunlaşan satış baskısı, gümüşün daha geniş piyasa dinamiklerine karşı kırılganlığını ortaya koyuyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırı başladıktan sonra bu hafta altının onsu yüzde 5,1 azalışla 4 bin 996,5 dolara, gümüşün onsu, yüzde 16,8 düşüşle 78 dolara, platinin onsu yüzde 14,9 kayıpla 2 bin 13 dolara, paladyumun onsu yüzde 10,5 azalışla 1601,6 dolara, bakırın libresi yüzde 5,2 düşüşle 5,7 dolara kadar geriledi.

Bugün ons bazında fiyatlar altında 5 bin 160 dolar, gümüşte 84,8 dolar, platinde 2 bin 148 dolar, paladyumda 1689 dolar seviyelerinde dengelendi.

"Genel anlamda ticaretin maliyetinin artma riskiyle karşı karşıyayız"

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail'in, İran'a saldırıları sonrasında petrol fiyatlarında ciddi yükseliş olduğunu belirtti. Ergezen, bunun sadece petrol fiyatlarındaki yükselişle sınırlı kalmadığını ifade ederek, genel olarak Hürmüz Boğazı'nın kapanacağı endişeleri, Orta Doğu'daki bu çatışmalar ile bölge ülkelerine saldırıların genel olarak ticaretin maliyetini artıran bir unsur oluşturduğunu kaydetti.

Küresel ticarette sigortacılık ve navlun maliyetlerinin arttığını söyleyen Ergezen, "Bütün bunların içerisinde güzergahlar değişiyor. Gemiler beklemek zorunda kalıyor. Bütün bunlar küresel ticarette sadece petrol ve doğal gaz kaynaklı değil, genel anlamda ticaretin maliyetinin artma riskiyle karşı karşıyayız."

Ergezen, küresel ticarette maliyetlerin artmasının enflasyonist etkileri de beraberinde getirdiğini dile getirerek, petrol ve doğal gazda yaşanan yükselişlerin doğal olarak enflasyon endişelerini ortaya çıkardığını kaydetti.

Küresel ticaret maliyetlerindeki artışın sadece petrol ve doğal gaz kaynaklı olmadığını vurgulayan Ergezen, şunları söyledi:

"Genel anlamda yukarı yönlü fiyatları baskılayıcı etki oluşturması bekleniyor. Böyle bir durumda da merkez bankalarının özellikle faiz indirim kararlarını ertelemesi, ilk toplantılarda faiz kararlarını pas geçmesi yani faiz indirimlerinin olmayacağı beklentisi ağırlık kazanmaya başladı. Böyle olunca endüstriyel alanda daha fazla kullanılan metallerde, emtialarda satışların artmaya başladığını görüyoruz. Buna gümüş de katılıyor ama genel olarak endüstriyel metaller tarafında satışların derinleştiğini görüyoruz. Bu sene içerisinde kıymetli metaller içinde zirve seviyeleri görülmüştü."