Unctad Dünya Yatırım Raporu Açıklandı (2)

Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) Genel Sekreteri Özlem Özyiğit, " Türkiye'de 2014'te en fazla yatırım alan sektörlerin başında yüzde 33 ile yabancı gerçek kişilerin gayrimenkul alımları geliyor" dedi.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü (UNCTAD) tarafından hazırlanan ve tüm dünyada eşzamanlı olarak duyurulan Dünya Yatırım Raporu açıklandı. 201 ülkeye ilişkin uluslararası doğrudan yatırım trendlerini analiz eden rapor ile "Uluslararası Yatırım Yönetiminin Reformu" başlıklı özel ekin Türkiye lansmanı YASED tarafından gerçekleştirildi.

YASED Genel Sekreteri Özyiğit, küresel uluslararası doğrudan yatırım girişlerinin 2014 yılında yüzde 16 azalarak 1,23 trilyon dolar olduğunu, ancak 2015'te 1,4 trilyon dolar, 2016'da 1,5 trilyon dolar, 2017'de ise 1,7 trilyon dolar küresel sermaye akışı öngörüldüğünü ifade etti.

Dünyada geçen yıl gerçekles¸en her iki birles¸me ve satın alma is¸leminden birinin yatırım çıkıs¸ı olarak gerçekles¸tiğini anlatan Özyiğit, UNCTAD'ın 2015-2017 döneminde gelis¸mis¸ ülkelere yönelik uluslararası doğrudan yatırım girişlerinin Avro bölgesindeki belirsizlikler, jeopolitik gerginliklerin yansımaları ve gelis¸mekte olan ekonomilerdeki kırılganlıklara bağlı olarak artmasının beklendiğini ifade etti.

Özyiğit, gelis¸mekte olan ekonomilere yönelik uluslararası doğrudan yatırım girişlerinin 2015, 2016 ve 2017 döneminde sırasıyla yüzde 3, yüzde 4 ve yüzde 16 artmasının öngörüldüğünü aktardı.

"En fazla yatırım yabancı gerçek kişilerin gayrimenkul alımlarında oldu"

Özyiğit, Güney Avrupa ve Bağımsız (CIS) devletler topluluğu ülkeleri anlamına gelen geçis¸ ekonomilerinde uluslararası doğrudan yatırım girişlerinin, bölgelerindeki jeopolitik riskler nedeniyle azaldığını söyledi.

Uluslararası doğrudan yatırım girişlerinde lider olan gelişmekte olan ülkelerin dünya yatırımlardaki yüzdesel pay açısından da büyük bir gelişme gösterdiğini belirten Özyiğit, geçen yıl gelişmekte olan ekonomilerin yüzde 55 ile öne geçtiğini, gelişmiş ülkelerin payının da yüzde 41'e gerilediğini dile getirdi.

Batı Asya Bölgesi'ne yönelik uluslararası doğrudan yatırımların son 6 yıldır sürekli azaldığını, 2014 itibariyle bölge toplamının 43 milyar dolara gerilediğini aktaran Özyiğit, UNCTAD'ın sınıflandırmasına göre Batı Asya Bölgesi'nde yer alan Türkiye'nin bölgenin en çok uluslararası doğrudan yatırım çeken ekonomisi olduğunu ifade etti.

Özyiğit, dünyadaki uluslararası doğrudan yatırım girişlerindeki payı yüzde 1 olan Türkiye'nin yüzde 3 pay alması gerektiğini, bunun da yılda yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırıma denk geldiğini kaydetti.

Türkiye'de 2014'te en fazla yatırım alan sektörlerin başında yüzde 33 ile yabancı gerçek kişilerin gayrimenkul alımlarının geldiği bilgisini veren Özyiğit, "Bu gayrimenkul sektörü demek değildir, burada bir yanlış anlaşılma olmasın. Bu yabancı gerçek kişilerin Türkiye'deki gayrimenkul alımlarıdır. Gayrimenkulu yüzde 22 ile üretim, yüzde 12 ile de finans sektörü takip etmekte."

"Türkiye 2000 yılına göre yatırım stoğunu yaklaşık 9 kat artırdı"

Özlem Özyiğit, 2014 yılında dünyada en çok uluslararası doğrudan yatırım çeken 22. ülke olan Türkiye'nin bir önceki yıl 26. sırada yer aldığını anımsatarak, Türkiye'nin 4 basamak birden yükselmesinin küresel sermayenin yüzde 16 gibi düştüğü bir ortamda önemli bir başarı olduğunu ifade etti.

Uluslararası doğrudan yatırım girişlerinin yüzde 55'inin 2014 yılında ilk 10 ülkeye yöneldiğini belirten Özyiğit, ilk 25 ülkeye bakıldığında bu oranın yüzde 77'ye çıktığını söyledi.

İlk 10 ülkenin gelis¸mekte olan ekonomilere yönelik uluslararası doğrudan yatırım girişlerinden yüzde 74, ilk 25 ülkenin ise gelis¸mekte olan ekonomilere yönelik uluslararası doğrudan yatırım girişlerinden yüzde 93 pay aldığını anlatan Özyiğit, ilk 25 ülkenin yüzde 61'ini Güney ve Güney Dogˆu Asya ülkelerinin oluşturduğunu kaydetti.

En fazla uluslararası doğrudan yatırım stoğuna sahip ülkenin ABD olduğunu ve son 10 yıldır da liderliğini koruduğunu belirten Özyiğit, I·spanya, Brezilya, Hindistan, Çin, Rusya ve Endonezya'nın uluslararası doğrudan yatırım stoklarının ise son 14 yılda önemli ölçüde arttığını dile getirdi.

Türkiye'nin 2000 yılına göre yatırım stoğunu yaklaşık 9 kat artırdığını ve sıralamasını 11 sıra yükselttiğini anlatan Özyiğit, şunları kaydetti:

"2014 yılındaki yatırım stoğumuz 169 milyar dolar, sıralamada ise 31'inciyiz. 2000'de ise 42. sıradaydık. 2013 yılında oldugˆu gibi 2014 yılında da ABD, en fazla dış yatırım yapan ülke oldu. Türkiye'nin yaptığı dış yatırımlarda da önemli bir artış yaşandı ve 2014'te 6,8 milyar dolarla en fazla dış yatırım yapan 32. ülke oldu. Bir önceki yıl 3,5 milyar dolar ile 37. sıradaydık. Gelis¸mekte olan ekonomilerde faaliyet gösteren uluslararası şirketler tarafından digˆer ülkelere yapılan yatırım tutarı 468 milyar dolara ulas¸tı. Bu da küresel çapta yüzde 35'lik bir pay demek."

"Türkiye bölgedeki en büyük yatırım alan ülkelerden biri"

UNCTAD Trend ve Veri Bölümü Direktörü Astrit Sulstarova ise küresel ekonomideki yapısal sorunlar ve jeopolitik gerilimlerin bölgesel bazda problemler getirdiğini, bunun da küresel ekonominin tümüne etki ettiğini anlattı.

Geçen yıl Çin'in en çok yatırım alan ülke olduğunu, ardından Hong Kong ile ABD'nin geldiğini aktaran Sulstarova, geçiş ekonomisinde olan ülkelerdeki doğrudan sermaye girişlerinde yarı yarıya düşüş olduğunu ifade etti.

Sulstarova, Afrika ülkelerindeki hizmet sektörü yatırımlarına dikkati çekerek, "2013'te büyük bir yatırım vardı. Ancak maalesef bölgesel çatışmalar ve sınır sorunları bu ülkelere giren yabancı yatırımları etkiledi. Temel olarak 17 tane Afrika ülkesinden alınan verilere göre yabancı doğrudan yatırım stok verisine baktığınızda Afrika ülkelerindeki yatırımın neredeyse yarısı hizmetler sektörüne gitti. Bu imalatın 2 katı bir rakam" değerlendirmesini yaptı.

Türkiye'nin de içinde bulunduğu Batı Asya grubunda son 6 yıldır yabancı doğrudan yatırımın düştüğünü dile getiren Sulstarova, şunları kaydetti:

"Bölgedeki sıkıntılar nedeniyle yatırımlarda düşüş var ancak Türkiye bölgedeki en büyük yatırım alan ülkelerden bir tanesi. Yabancı doğrudan yatırım sermaye, yatırım ve şirketler arası kredilerden oluşur. Baktığımız zaman sermaye kısmı artmış, yatırımcılar Türkiye'ye yatırım yapmaya devam etmişler. Türkiye'deki yabancı ülkeler karlarını kendi ülkelerine götürmektense ülkede yatırım yapmaya devam etmişler. Bu arada Türkiye'den dışarı yapılan yatırımlar yüzde 89 arttı. Türk KOBİ'leri, gelişmekte olan ülkeler arasında son derece yüksek yatırımlar yapıyor."

(Bitti)