"Türk Ceza Adalet Sisteminin Etkinliğinin Geliştirilmesi Projesi"

Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Türkiye'de insan hakları ve demokrasinin gelişimi konusundaki gayretleri sabote etmeye çalışan, insanların yaşam haklarına saldıran terörle mücadele etme konusunda Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği (AB) ve dünyadaki tüm etkin unsurları, Türkiye'nin bu mücadelesine katkı vermeye ve daha etkin bir rol oynamaya çağırdı.

AB ve Avrupa Konseyi ortak programı çerçevesinde, Türk Ceza Adalet Sisteminin Etkinliğinin Geliştirilmesi Projesi, törenle başlatıldı.

Törende Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Türkiye'de hukuk sisteminin reforme edilmesi, Türk yargısının sorunlarını aşması için sistematik bir çalışma yürütüldüğünü belirterek, 2009 yılı sonbaharında bu amaçla yargı reformu stratejisi belgesinin hazırlandığını hatırlattı.

Aradan geçen 3 yılda strateji belgesi içinde yer alan projelerin yüzde 70'inin hayata geçirildiğini ifade eden Ergin, belgeyle yeni hedeflerin belirlendiğini, hedeflerin revize edilerek güncelleştirileceğini bildirdi.

Yapılan çalışmalar kapsamında mevzuat, fiziki kapasite, teknik altyapı, personel gibi konularda önemli yol katedildiğini anlatan Ergin, bugün başlatılan proje kapsamında da Türkiye'de en çok tartışılan konu başlıklarının ele alınacağını anlattı.

Projenin, Türkiye'de en çok tartışılan adli koruma tedbirleri, arama, el koyma, gözaltı, tutuklama, örgütlü suçlar, bilişim suçları, yolsuzlukla mücadele gibi konuları kapsayacağını ifade eden Ergin, bu konularda iyi uygulamaları olan ülkelerde inceleme ve çalışmalar yapılacağını söyledi. Ergin, yapılan çalışmaların Türkiye'deki adalet sisteminin geliştirilmesi ve evrensel hukukla barışık hale gelmesini amaçladığını dile getirdi.

- Yargıtay'a teşekkür-

Türkiye'deki en büyük sorunlardan birinin uzun süren yargılamalar olduğunu ifade eden Bakan Ergin, bunun nedenlerini ortadan kaldıracak önemli adımlar atıldığına dikkati çekti.

İlk derece mahkemelerinde kararın açıklanma süresinin 200-210 günü bulduğunu ancak esas tıkanıklığın yüksek yargıda yaşandığını söyleyen Ergin, yüksek yargının güçlendirilmesi ve alınan diğer tedbirlerle bu tıkanıklığın da önüne geçilmeye çalışıldığını bildirdi.

Özellikle Yargıtay'ın yeni yasasıyla son bir yılda ortaya koyduğu performansın herkesi umutlandırdığını ifade eden Ergin, "Yargıtay'ın performansı, 'tünelin ucunda ışık göründü' dedirten bir performans. Emeği geçenlere, Yargıtay Başkanı, daire başkanı ve üyelerimize, tetkik hakimlerimize, tüm çalışanlarımıza teşekkür ediyorum" dedi.

Ergin, aynı şekilde Danıştay'ın da bu konuda önemli bir gayret içinde olduğunu dile getirdi.

-"Bir yandan terör saldırıları..."-

Adalet Bakanı Ergin, Türkiye'de insan hakları konusunun, adaletin zamanında etkin güçlenmesiyle de ilişkili olduğunu belirterek, bu bağlamda yargı reformu strateji belgesi ve eylem planıyla atılan adımların günübirlik gelişen hadiselere göre değil, sistemi analiz edip, sorunları tespit eden ve çözüm önerilerini bir takvime bağlı yürüten bir çalışmayla ortaya konulduğunu anlattı.

Ergin, şöyle devam etti:

"Türkiye bu çalışmaları, bir yandan terör saldırıları altında ve terörle mücadele ederken, diğer yandan da demokrasisini güçlendirip kesintisiz olarak geleceğe doğru güven veren bir yürüyüş sergileyebilmesi için yaptığı çalışmalarla birlikte yürütüyor. Bunun altını çiziyorum. Bir yandan her gün maruz kaldığımız terör saldırıları, insanlar hayatını kaybediyor. Diğer yandan insan haklarının geliştirilmesi, hakların güçlendirilmesi noktasındaki taleplerin karşılanma çalışmaları... Özgürlük ve güvenlik denklemi tarihin çok eski dönemlerinden beri hep tartışma konusu olagelmiştir. Burada optimum noktayı yakalamak zorundayız. En temel hak, en temel insan hakkı yaşama hakkıdır. İnsanın yaşama hakkına kastedildiği bir zeminde bu hakların daha da geliştirilmesi çalışmalarının ne kadar zor şartlarda yürütüleceğini takdirlerinize sunuyorum."

Türkiye'nin bugün demokrasisi standardını geliştirmek, insan haklarını güçlendirebilmek için, evrensel standartları daha da güçlü şekilde egemen kılmak için önemli bir gayret içinde olduğunu vurgulayan Ergin, "Ama bu mücadeleyi sabote eden terör örgütü ve bir miktar ona destek çıkan unsurları bu süreci engellemeye gayret ediyorlar. Gerek Avrupa Konseyi'nin gerek Avrupa Birliği'nin Türkiye ile ilişkilerinde iyi niyetli yaklaşımları için teşekkür ediyorum ve Türkiye'de insan hakları ve demokrasinin gelişimi konusundaki gayretleri sabote etmeye çalışan, insanların yaşam haklarına saldıran terörle mücadele konusunda da Avrupa Konseyi'nin, Avrupa Birliği'nin ve dünyadaki tüm etkin unsurları, Türkiye'nin bu mücadelesine katkı vermeye, daha etkin bir rol oynamaya davet ediyorum" dedi.

Türkiye'nin bu mücadelede mesafe katederken hak etmediği birtakım muamelelerle karşılaştığını da ifade eden Ergin, Türkiye'nin bugüne kadar Avrupa Konseyi'ne ve AB ile çok sayıda proje gerçekleştirdiğini, yeni projelerin de devam ettiğini söyledi.

-Bakan Ergin'den AB'ye sitem-

Türkiye ile AB arasında, son birkaç yıl içinde 16 projeye başlandığını bunlardan 12'sinin devam ettiğini, yeni projelerin de açılışlarının yapıldığını kaydeden Ergin, şöyle devam etti:

"Devam eden bir sürecin içindeyiz ve bizim bu mücadelemiz devam ederken maruz kaldığımız sıkıntılar da gözetilerek bize diğer aday ülkelerden farklı muamele yapılmamasını da isteme hakkımızın olduğunu düşünüyorum. Tarama süreci biteli çok oldu. 2006'da tamamlandı, aradan 6 yıl geçti. Adalet Bakanlığı'nın sorumlu olduğu 23. fasıldaki gayri resmi açılış kriterlerinin tamamına yakınını karşıladığımızı düşünüyorum. Eksiklerimiz vardır ama Yargı Reformu Strateji Belgesi ve buna bağlı eylem planının hazırlanması en önemli açılış kriterlerinin başındaydı, bu yapıldı. İçeriğinin yüzde 70'i hayata geçti, farklı alanlarda atmamız gereken adımlar atıldı ama buna rağmen, tarama süreci biteli 6 yıl olmasına rağmen henüz bize tarama sonu raporu tebliğ edilmedi. Türkiye'den 'bu tarama süreci sonunda şu, şu adımları atmanız, şu reformları yapmanız gerekiyor' diye resmi talepname bile yok. Hep gayriresmi açılış kriterleri diye atıfta bulunuyorum. Türkiye bunu hak etmiyor. Bir şeyler yapıyoruz. Bu anlamda temaslarımızda ortaya konulan neticeleri hayata geçirmek için önemli çalışmalar yapıyoruz. Ama Türkiye'nin zor şartlarda bir yandan terörle mücadele ederken, bir yandan demokrasisinin kalıcı olarak ayaklarını yere sağlam basarak geleceğe yürümesini sağlayacak adımları atarken 6 sene geçti tarama sonucu raporlarını elde edemiyoruz. Bütün bu bürokratik engellerin aşılması konusunda ikili görüşmelerimizde defalarca bunları muhataplarımızla paylaştık ama Türkiye bundan daha fazlasını, daha iyilerini hak ediyor düşünüyorum. Bu taleplerimizi dile getirmeye devam edeceğiz."

Sadullah Ergin, Türkiye'nin yaptığı çalışmaları, attığı adımları ekim ayında yayınlanacak ilerleme raporlarına "eksiğiyle, gediğiyle ama bir hakkın yansıması noktasında" yansıtılmasını da talep ettiğini dile getirdi.

Türkiye'nin eksikleri olabileceğini, bunların tespit edileceğini anlatan Ergin, "Ama Türkiye'nin pozitif anlamda yaptığı doğru yönde attığı adımların o raporda tam olarak yansıtılması da haklı bir beklentimiz şeklinde ortaya çıkıyor" diye konuştu.

-"Türkiye'deki insan haklarının geliştirilmesi mücadelesine destek vermeyi amaçlıyoruz"-

Proje Uzun Dönem Uzmanı Marcel Lemonde, çalışmalar kapsamında Türk makamlarına ders vermeyi değil, Türkiye'deki insan haklarının geliştirilmesi mücadelesine destek vermeyi amaçladıklarını söyledi.

Avrupa Konseyi'ne üye her devletin AİHM'de ihlal kararına konu olduğunu belirten Lemonde, insan hakları, fikir özgürlüğü, uzun yargılamalar gibi sorunlu konularla ilgili çözüm önerilerini yapıcı ve saygılı şekilde dile getirmeyi amaçladıklarını anlattı.

Lemonde, Türkiye'de son yıllarda önemli mevzuat değişiklikleri ve kapsamlı reformlar yapılarak bu konularda önemli adımlar atıldığını bildirdi.

-"AB, tam destek Adalet Bakanı'nın arkasındadır"-

AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Jean-Maurice Ripert de Türkiye'de son günlerde yaşanan terör olaylarında hayatını kaybedenleri anarak, terör saldırılarını kınadı.

AB'nin de her vesileyle terörü kınadığını dile getiren Ripert, terörle mücadele konusunda Türkiye'nin yaptığı her türlü çalışmayı desteklediklerini söyledi.

Ripert, Türkiye'de son yıllarda adalet ve temel haklar konusunda başarılı çalışmalar yapıldığını, Avrupa Birliği'nin de bu alandaki işbirliğine devam edeceğini belirtti.

İnsan hakları ile temel hak ve özgürlükler konusunun Avrupa Birliği'nin temel koşulu olduğunu anlatan Ripert, Türk adalet sisteminde bu konuların geliştirilmesinin Türkiye için de önemli olduğunu kaydetti.

Adalet sisteminin geliştirilmesi konusunda çalışmalar yapılırken, Türkiye'nin bir yandan da terörle mücadele ettiğini vurgulayan Ripert, tüm çalışmalar kapsamında insan haklarının korunmasının önemine değindi.

Belirtilen konularla mücadele edilirken, devletin gücü ve vatandaşın hakkını dengelemek gerektiğini savunan Ripert, adalet sisteminin güçlendirilmesinin reformla olacağını, reformların yürürlüğe konulması ve uygulanmasının da önemli olduğunu dile getirdi.

Türkiye'de son dönemlerde önemli reformlar gerçekleştirildiğini, bu çerçevede kabul edilen yeni mevzuat sisteminin mahkemeleri güçlendirdiğini anlatan Ripert, "Türkiye reform sürecini henüz tamamlamadı. Bir sonraki adım, bağımsızlık, tarafsızlık ve adalet sisteminin geliştirilmesi olmalı. Adalet Bakanı Ergin'in şahsen bu konular üzerinde çaba harcadığını biliyoruz. Avrupa Birliği de tam destek arkasındadır" dedi.

Muhabir: Aylin Sırıklı Dal

Yayıncı: Tolga Özgenç - ANKARA