Araştırma Merkezlerine Yeni Model...

Kalkınma Bakanlığı ile TÜBİTAK, Türkiye'nin 2023 vizyonu doğrultusunda, emek yoğun ürünlerin üretiminden bilgi yoğun ürünlerin üretimine geçilmesi adına önemli bir adım atacak. Bu adım çerçevesinde araştırma merkezlerinin verimliliğini artırmak için bu kurumlarda model değişikliğine gidilecek.

Yeni modelde; araştırma merkezlerinin hazırladıkları projeler üzerinden özel sektör ile ortak şirket kurması mümkün olacak. Patentin araştırma merkezleri, sermayenin ise özel sektör tarafından karşılanacağı "kamu-özel sektör" ortaklığı şirketler kurulabilecek.

Geçen haftalarda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) arasında

"Yükseköğretim Kurumları Araştırma Merkezleri'nin İzlenmesi ve Yeterlik Değerlendirmesi Hakkında İşbirliği Protokolü" imzalanmıştı.

AA muhabirinin Kalkınma Bakanlığı yetkililerinden edindiği bilgiye göre, bu protokol doğrultusunda çıkması planlanan yasa ile patentin araştırma merkezleri, sermayenin ise özel sektör tarafından karşılanacağı kamu-özel sektör ortaklığında şirketler kurulabilecek. Yani sanayiciler araştırma merkezleri tarafından geliştirilen ve patenti alınmış ticari ürünlerin piyasaya sürülmeleri noktasında sermaye koyacak.

-Merkezler detaylı incelemeye alınacak-

Araştırma merkezlerinden daha fazla verim alınması amacıyla hayata geçirilecek bu uygulama için ilk olarak bu merkezler TÜBİTAK ve Kalkınma Bakanlığı yetkililerinden oluşan ekiplerce detaylı bir incelemeye alınacak.

Söz konusu merkezlerin özel sektörle yeterince temas halinde olup olmadığı, işletme masraflarını karşılayıp karşılayamadığı, mali yönden kendini idame ettirip ettiremediği, profesyonel bir yönetime sahip olup olmadığı tespit edilecek.

Araştırma merkezleri bu inceleme sonucunda sınıflandırılacak. Yetkinlikleri ölçülen araştırma merkezlerinde hem sanayi için inovasyon üreten hem de devletin hedefleri doğrultusunda Ar-Ge geliştiren bir yapı oluşturulacak.

-Perfonmansa göre hibe-

Hibeler, merkezlere performanslarına göre TÜBİTAK üzerinden verilecek.

TÜBİTAK, araştırma merkezlerine finansman sağlarken "özel sektörle nasıl bir işbirliği yapacağını, hangi firma ile çalışacağını, gelir sürdürülebilirliğini nasıl sağlayacağını" da bildirmesini isteyecek.

Alınan bu taahhütler ile araştırma merkezleri ve sanayici ortaklığında geliştirilen projeler, öğretim görevlileri ve özel sektörden oluşan bir dış değerlendirici kurula yollanacak.

Araştırma merkezlerine gösterdikleri performansa göre kaynak aktarılacak.

-Personel alımlarında esneklik sağlanacak-

Araştırma merkezlerinin yönetimi noktasında da değişikliğe gidilecek. Yeni modelde, araştırma merkezlerinin yönetiminde özel sektörden bir temsilci de bulunacak. Profesyonel müdürler tarafından yönetilecek bu merkezlerin bir de üst yönetimi olacak.

Yeni modelde araştırma merkezlerinin personel alımlarının da daha esnek hale getirilmesi planlanıyor. Buna göre araştırma merkezleri sözleşmeli araştırmacı çalıştırabilecek.

-8 yılda Ar-Ge projelerine 3 milyar liralık yatırım yapıldı-

Türkiye'nin Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi için ayırdığı kaynak her yıl artıyor. Son 8 yılda araştırma altyapı projelerine 2012 fiyatlarıyla yaklaşık 3 milyar liralık yatırım yapıldı.

Türkiye'nin 2002 yılında 29 bin olan Ar-Ge personeli sayısı da 2010 yılında 82 bine yükseldi. 2023 yılında ise bu sayının 300 bin olması hedefleniyor.

- ANKARA