Anayasa Mahkemesi'nden Kik'e Kısmi İptal

Anayasa Mahkemesi, deneyimsiz mühendislere ilişkin düzenlemeyi mimar ve mühendis arasında anlaşılabilir, amaçla ilgili ya da makul, adil ve haklı bir nedene dayanmayan bir ayrım yapıldığı gerekçesiyle iptal etti.

Danıştay 13. Dairesi, Kamu İhale Kanunu'nda 2008'de 5812 sayılı kanunla yapılan deneyimsiz mühendislere ilişkin 62/1-h fıkrasının iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Yüksek Mahkeme, "İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, 122 bin 387 Türk Lirası olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az yüzde 51 hissesine sahip olduğu veya her iki ortağın da mühendis olup yüzde 50 - yüzde 50 ortak olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir" hükmünü içeren fıkranın iptal incelemesini "veya her iki ortağın da mühendis olup yüzde 50-50 ortak olduğu" ibaresi ile sınırlı olarak yaptı. Anayasa Mahkemesi, iş deneyimine ilişkin bu maddeyi ortak mühendis büroları yönünden anayasaya aykırı buldu ve kısmen iptal etti. İptal kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girmesine de karar verildi. İptal kararının gerekçesi Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Bir mühendis ile bir mimarın yüzde 50- yüzde 50 ortak olduğu veya iki mimarın yüzde 50- yüzde 50 ortak olduğu bir tüzel kişinin, eğer ortakları olan mühendis ve mimarlar iş deneyimine sahip değilse kamu ihalelerine giremediğinin belirtildiği gerekçede, kamu ihalelerine katılabilme koşulları açısından aynı konumda bulunan iki meslek grubundan birinin düzenlemede ismen yer alması ve diğerine yer verilmemesinin mühendisler lehine ayrıcalıklı bir durum oluşturduğu kaydedildi.

-MAKUL VE ADİL OLMAYAN BİR AYRIM-

İş deneyim belgesinin kullanılmasında nicelik, nitelik ve haklı neden ölçütü getirilmeksizin mimarları dışarıda bırakan düzenlemenin, normun getiriliş amacı ile bağdaşmadığının ifade edildiği gerekçede, "Kişisel nitelikleri ve durumları özdeş olanlar arasında, kanunlara konulan kurallarla değişik uygulamalar yapılamaz. Kanunlar, eşitlik ilkesine uygun bir şekilde, aynı veya benzer durumda bulunanlar için haklarda ve ödevlerde, yararlarda ve yükümlülüklerde, yetkilerde ve sorumluluklarda, fırsatlarda ve hizmetlerde eşit davranılmasını sağlayacak kurallar içermelidir" denildi. Herhangi bir hukuk kuralının tek başına değil, içinde bulunduğu metnin tümü göz önünde tutularak yorumlanması gerektiğinin belirtildiği gerekçede, "Bir kuralın anlamı, kuralın kanunda yer aldığı kısım ve bölümler, diğer kurallarla ilişkisi, kanunun plan ve sistematiği içerisindeki konumu dikkate alınarak belirlenmelidir" denildi. Yüzde 51 - yüzde 49 paylara sahip iki mimarın ortağı olduğu şirketin mezuniyet belgesiyle ihaleye girebilirken iki mimarın yüzde 50- yüzde 50 ortak olduğu şirketin ihalelere katılmalarının engellenmesinin, eşitliğe uygun olmadığının belirtildiği gerekçede, "Kamu ihalelerine mezuniyet alanı ile sınırlı olarak girilmesi bakımından nitelikleri ve durumları özdeş olan mimar ile mühendis bu açıdan aynı konumdadırlar. Ancak itiraz konusu kuralla, mimar ve mühendis arasında anlaşılabilir, amaçla ilgili ya da makul, adil ve haklı bir nedene dayanmayan bir ayrım öngörülmüştür" denildi.