Çad'ın Devrik Lideri Habre'nin Yargılanması

Çad'da darbeyle yönetimi ele geçiren ve görevde bulunduğu 1982-1990 döneminde ülkesindeki 40 bin kişinin öldürülmesi, on binlerce kişinin kaybolması ve binlerce işkence vakasından sorumlu tutulan devrik lider Hissene Habre, bugün ilk kez hakim karşısına çıktı.

Sığındığı Senegal'in başkenti Dakar'da 2013 yılında tutuklanan Habre, Afrika Birliği tarafından kurulan Afrika Ceza Mahkemesi'nde bugün ilk kez hakim karşısına çıktı.

Dakar Adalet Sarayı'ndaki duruşmaya katılmak istemediği için güvenlik güçlerinin zoruyla getirilen Habre, salona girdikten bir süre sonra mahkeme başkanına ve kendisini yargılayacak hakimlere seslenerek, "adil yargılanmadığını" öne sürdü.

Kendisine destek veren birkaç kişinin pankart açmasının ardından salonda arbede çıktı ve polisler Habre'yi salondan çıkardı. Verilen aranın ardından Habre, mahkemeyi tanımadığını belirterek, salona geri gelmeyeceğini ifade etti. Bunun üzerine Mahkeme Başkanı Gberdao Gustave Kam, tutanak tutturarak duruşmanın yarına ertelenmesine ve Habre'nin mahkemeye getirilmesine hükmetti.

Yetkililerden edinilen bilgiye göre Habre, mahkeme heyetine, "Mahkeme gayri kanuni ve meşru olmayan bir kuruldur. Hakimleri taraflı, yani siyasi, basit memurlardır. Dolayısıyla faaliyeti meşru olmayan ve gayri kanuni olan bu komitenin hiçbir talebine cevap vermeyeceğim" yazan bir not iletti.

Habre'nin davasını gören mahkeme heyetinin başkanlığını Burkina Faso vatandaşı Gberdao Gustave Kam yapıyor. Heyette, Senagalli hakimler Amady Diouf ve Papa Ousmane Dıallo'dan bulunuyor.

-Avukatların protestosu

Yargılama başladığında duruşmaya katılmayan Habre'nin avukatları, verilen aranın ardından mahkeme salonuna gelirken, savunma yapmayacaklarını açıkladılar.

Gazetecilerin sorularını cevaplayan Habre'nin avukatlarından İbrahima Diawara, "Habre mahkemeye gelmek istemediği halde sabah saatlerinde polis zoruyla getirildi. Müvekkilimiz, bu mahkemenin adil olmayacağını düşünüyor. Bu nedenle mahkeme heyetini protesto ediyoruz" dedi.

Mahkeme bunun üzerine Habre için resen avukat tayin edilmesine karar verdi. Bu karara tepki gösteren Habre'nin avukatlarından Diawara, "Adil mahkemenin ilk kuralı müdafaanın haklarının korunmasıdır. Bu haklar nettir. Suçlanan kişinin prosedüre uygun bir avukatı varsa mahkeme başkanı, onun isteğine karşı çıkarak resen tayinli avukat seçemez. Avukatı olmayan suçluya avukat seçilir. Savunmamıza karışmak ve müdahale etmek isteyen bir mahkememiz var. Bunu ihbar ediyoruz" ifadesini kullandı.

-Habre'nin Mağdurları Derneği Başkanı Abaifouta

"Hissene Habre'nin Mağdurları Derneği"nin Başkanı Clement Abaifouta, basın mensuplarına gözyaşları içinde yaptığı açıklamada, Habre döneminde cezaevlerinde insanların işkencelere maruz bırakıldığını savundu.

Abaifouta, "Cezaevlerinde insanlar sinek ve bitlerden perişan oldu. Köpeklere bile verilmeyen yemekleri yediler. İşkenceden yaşamını yitirdiler. Mağdur olmaktan bugün gururluyum. Önemli olan Habre'nin burada olması. Bana bakacak cesareti olsun. Ona, 'neden kıyamet gibi o 3 seneyi yaşadığımı' sormak istiyorum" dedi.

Habre döneminde işkenceye maruz kalanlar için mücadele ettiklerini dile getiren Abaifouta, "Bugün tarihi bir gün. Çad için tarihi bir gün. Çad'ın tarihini yeniden yazmamız gerek. Habre, halkına karşı asla saygı duymadı. Bugün artık yaptıklarının hesabını vermeli" diye konuştu.

Öte yandan yetkililer, 100'den fazla mağdur ve şahidin, davaya müdahil olmak için Dakar'a geldiğini bildirdi.

Habre'nin diktatörlük rejiminin geriye 80 bin yetim ve öksüz çocuk bıraktığı, bu dönemde 40 bin kişinin öldürüldüğü, on binlerce kişinin kaybolduğu ve binlerce işkence vakası yaşandığı iddia ediliyor. Tüm bunların sorumlusu olarak gösterilen Habre, ayrıca 1990 yılında 300 siyasi tutuklunun infaz emrini vermekle de suçlanıyor.